IV SA/Wr 586/11

WyrokWSA we Wrocławiu2012-01-11

Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Tadeusz Kuczyński, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wysokość przyznanego zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, takich jak zakup żywności i leków, powinna być w pełni dostosowana do zgłaszanych przez wnioskodawcę potrzeb, czy też organ pomocy społecznej może przyznać świadczenie w niższej kwocie, biorąc pod uwagę swoje możliwości finansowe i liczbę osób objętych pomocą?
Ratio decidendi
Zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym, nie obligatoryjnym. Organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy, ma obowiązek rozważyć sytuację materialną i potrzeby wnioskodawcy oraz własne możliwości finansowe i liczbę osób objętych pomocą. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej jest ograniczona i sprowadza się do badania, czy postępowanie było prawidłowe, czy zebrano wszystkie dowody, czy decyzja nie nosi cech dowolności i czy została właściwie uzasadniona. Nie można oczekiwać, że świadczenia z pomocy społecznej zapewnią zaspokojenie wszystkich zgłaszanych potrzeb i będą podstawowym źródłem utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca R.Ł. wniosła o przyznanie zasiłku celowego na żywność i leki. Organ I instancji przyznał jej zasiłek w kwocie 150 zł (70 zł na żywność, 80 zł na leki). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, mimo odwołania skarżącej kwestionującej wysokość przyznanej pomocy i wskazującej na trudną sytuację materialną i zdrowotną rodziny. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając niedostateczne uzasadnienie decyzji oraz nieuwzględnienie jej sytuacji życiowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi R. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat K. W. kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych w tym 23 % VAT od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowania sądowym. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art.art. 2 ust. 1, 3 ust. 3 i 4, 8 ust. 1 pkt 2 i ust. 3, 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 ze zm.); dalej: ustawa, po rozpatrzeniu odwołania R. Ł. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. z dnia [...] nr [...] w sprawie przyznania zasiłku celowego w kwocie 70 zł z przeznaczeniem na zakup żywności oraz w kwocie 80 zł z przeznaczeniem na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, kwestionowaną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż strona, wnioskiem z dnia 13 kwietnia 2011 r., zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. z prośbą o przyznanie zasiłku celowego na żywność i leki. Organ I instancji, po rozpatrzeniu powyższego wniosku, przyznał stronie zasiłek celowy w opisanym na wstępie zakresie. Od decyzji pierwszoinstancyjnej R.Ł. wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała wysokość przyznanej pomocy twierdząc, że po przedstawieniu pogarszającej się sytuacji zdrowotnej rodziny pracownikowi socjalnemu otrzymała zapewnienie, że po przedłożeniu faktur za zakupione leki otrzyma zwrot pieniędzy. Odwołująca się podkreśliła, iż na ten cel zapożyczyła się na kwotę 500 zł i obecnie nie ma wraz z rodziną z czego oddać zaciągniętego długu. Ponadto, strona zwróciła uwagę na trudną sytuację materialną jej rodziny. Organ II instancji ustalił, że odwołująca się ma [...] lat, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem – L. Ł. (lat [...]). Rodzina wynajmuje jeden pokój, usytuowany w budynku przy ul. W. [...] z możliwością dostępu do kuchni i łazienki. Z przeprowadzonego przez pracownika socjalnego wywiadu środowiskowego wynika, iż rodzina za wynajem pokoju płaci 100 zł miesięcznie. Odwołująca się, jak wynika z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. z dnia [...], od dnia 4 lutego 2010 r. jest zarejestrowana jako osoba poszukująca pracy. Legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności wydanym na okres do dnia 31 stycznia 2012 r. i z tego tytułu otrzymuje zasiłek stały w wysokości 141,68 zł. Natomiast mąż strony otrzymuje rentę, która po potrąceniu alimentów na rzecz dzieci O. i D. wynosi 401,19 zł. Łączny dochód rodziny wynosi 542,87 zł, co daje kwotę 271,44 zł na osobę w rodzinie. Do akt sprawy strona dołączyła fakturę z dnia 11 lutego 2011 r. za leki na kwotę 118,12 zł oraz trzy faktury za marzec na łączną kwotę 184,78 zł. Jak dalej wskazał organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 2 k.p.a. Nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. W wyroku z dnia 22 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95 (publ. ONSA 1997 r. nr 1, poz. 35 ) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił: "Istota administracyjnego toku postępowania polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji (...)". Wynika to z art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (a nie oddalenie odwołania) bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Cele, zasady ogólne udzielania pomocy społecznej oraz krąg podmiotów objętych tą pomocą zostały określone w przepisach rozdziału 1 ustawy (art. 1- 7). Art. 2 ust. 1 ustawy stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin i umożliwienia im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka oraz zapobieganie powstawaniu sytuacji określonych wyżej. Pomocy społecznej udziela się w szczególności z powodów wymienionych w art. 7 pkt 1-15 ustawy, na zasadach określonych w dalszych przepisach. Pomoc społeczna może mieć, między innymi, stosownie do art. 39 ustawy formę zasiłku celowego. Według tego przepisu prawa w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych napraw i remontów w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Kryteria uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zostały określone w przepisie art. 8 ust. 1 ustawy. Prawo do świadczeń pieniężnych przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. (Dz. U. nr 127, poz. 1055 ) od dnia 1 października 2009 r. kwoty 351,00 zł, dalej: kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, tj. ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia itp. Pomoc społeczna nie została tym samym oparta na zasadzie powszechności. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy stanowi, że celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Z przepisu tego wynika, że organy pomocy społecznej mają jedynie pomagać w działaniu osób zmierzających do poprawy swej sytuacji życiowej, a nie gwarantować źródła utrzymania. Ponadto Kolegium podkreśliło, iż w myśl art. 3 ust. 4 ustawy potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Inaczej mówiąc, możliwe do spełnienia jest tylko to, na co pozwalają środki w chwili załatwiania sprawy. Organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż spełniona została przesłanka określona w art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy, bowiem faktyczny dochód rodziny wynosi 542,87 zł, w tym 271,44 zł na osobę w rodzinie, a więc jest niższy od kryterium dochodowego uprawniającego rodzinę do pomocy pieniężnej. W rodzinie występuje też okoliczność uzasadniająca przyznanie pomocy określona w art. 7 pkt 4 i 5 ustawy. Cel, na jaki został przyznany zasiłek celowy mieści się także w celach pomocy społecznej, bowiem zakup żywności i leków jest na pewno ważną potrzebą bytową. Tym samym, spełnione zostały ustawowe przesłanki uzasadniające przyznanie odwołującej się pomocy w formie zasiłku celowego. Jeżeli chodzi o kwestię dotyczącą wysokości przyznanej stronie pomocy, to Kolegium stwierdziło, iż organ I instancji przyznając zasiłek celowy w wysokości 150 zł na wskazane we wniosku cele działał w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona, co oznacza że udzielana pomoc nie zawsze może być przyznana w takim rozmiarze, aby w pełni te potrzeby zaspokajała. W tym miejscu organ II instancji zaznaczył, że strona otrzymała pomoc na zakup leków pomimo tego, iż nie przedłożyła żadnych faktur za leki, które byłyby wykupione w kwietniu, czy też niezrealizowanych recept. Nadto, z pisma zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 17 maja 2011 r. wynika, iż Ośrodek w kwietniu 2011 r. dysponował kwotą 84.561,50 zł na zasiłki celowe. O tego rodzaju pomoc wystąpiło 596 osób (rodzin), co pozwoliło na udzielenie pomocy w średniej wysokości 140 zł. Strona otrzymała pomoc w wysokości 150 zł. Na powyższą decyzję R.Ł. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której szczegółowo opisała swą stale pogarszającą się sytuację materialną oraz trudne warunki bytowe. Podniosła, iż jej zdaniem zachodzi podejrzenie, że jedni podopieczni pomocy społecznej otrzymują 100 % zwrotu za leki, natomiast inni, szczególnie nowi beneficjenci, tylko nieznaczną część. Wskazała, iż decyzje urzędników pozbawiły ją godności, o której stanowi art. 2 ust. 1 ustawy. Nadto, skarżąca podniosła, że niezgodnie z przepisami określony został jej dochód. Wskazała, że jej mąż, po potrąceniach komorniczych, otrzymuje kwotę 335,61 zł, a ona 141,68 zł. Zatem ich łączny dochód, to kwota 477,29 zł, z której opłacają mieszkanie, po 100 zł miesięcznie. Podsumowując skarżąca oświadczyła, że nie zgadza się z decyzją Kolegium, która jest dla niej niezrozumiała i krzywdząca oraz niedostatecznie uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W uzupełnieniu skargi, wyznaczony skarżącej w sprawie pełnomocnik z urzędu wskazał, iż kwestionowana decyzja narusza przepisy art.art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. z uwagi na niedostateczne uzasadnienie okoliczności faktycznych sprawy oraz przepisy art.art. 2, 7 i 39 ust. 1 i 2 ustawy przez niedostateczne rozważenie sytuacji skarżącej. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze oparło się na treści przedstawionego przez organ I instancji, w toku postępowania odwoławczego, pisma z dnia 17 maja 2011 r., bowiem decyzja z dnia [...] de facto nie zawierała uzasadnienia pozwalającego na weryfikację stanowiska organu w przedmiocie wysokości przyznanego świadczenia. Mimo powołania się w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji na pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 17 maja 2011 r., organ II instancji wyciągnął z powyższego pisma wadliwe wnioski, przyjmując, że Ośrodek w kwietniu 2011 r. dysponował kwotą 84.561,50 zł na zasiłki celowe, podczas gdy z tego pisma wprost wynika, że Ośrodek dysponował kwotą 121.795,25 zł, a wydatkował kwotę 84.561,50 zł. Bez oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym organ II instancji przyjął, że z uwagi na fakt wystąpienia o pomoc przez 596 osób, pomocy udzielono w średniej wysokości 140 zł, a strona otrzymała 150 zł. Z pisma z dnia 17 maja 2011 r. wynika jedynie, że 596 osób wystąpiło o pomoc do Ośrodka, brak natomiast informacji o liczbie wniosków, które zostały rozstrzygnięte pozytywnie i na podstawie których udzielono pomocy innym uprawnionym, mimo że dane takie winny znaleźć się w treści rozstrzygnięcia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 693/10). Nie sposób w związku z powyższym zweryfikować średnich kwot świadczeń otrzymanych przez inne osoby w kwietniu 2011 r., a co za tym idzie - nie można zgodzić się z konstatacją Kolegium zawartą w zaskarżonej decyzji, że skarżąca otrzymała pomoc w kwocie przekraczającej średnią wysokość pomocy udzielonej przez Ośrodek w kwietniu 2011 r. Niezależnie od powyższego, skoro decyzja organu I instancji dotknięta była wadliwością dotyczącą niespełnienia przez jej uzasadnienie wymogów stawianych przepisem art. 107 § 3 k.p.a., to organ odwoławczy nie miał podstaw do swoistego "wyręczania" organu I instancji w uzasadnianiu jego decyzji, winien natomiast wyeliminować decyzję z dnia 28 kwietnia 2011 r. z obrotu prawnego jako wydaną z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej. Nadto, w opinii pełnomocnika skarżącej, zarówno decyzja organu I instancji, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Kolegium dotknięte są wadliwością w postaci niedostatecznego rozważenia sytuacji skarżącej. Oba organy co prawda ustaliły, że skarżąca spełnia przesłanki wymienione w art. 7 ustawy decydujące o przyznaniu pomocy, bowiem dochód na osobę w rodzinie skarżącej wynosi 271,44 zł, nadto w rodzinie występują także inne przesłanki decydujące o przyznaniu pomocy takie jak bezrobocie i niepełnosprawność. Ustaleniom tym nie przydano jednak należytej wagi, bowiem nie rozważono, czy ustalony u skarżącej stopień niepełnosprawności oraz zdiagnozowane schorzenia kardiologiczne pozwalają jej na podejmowanie działań zmierzających do przezwyciężenia jej niezwykle trudnej sytuacji życiowej, jak również zaniechano ustaleń co do tego, czy otrzymywane przez nią środki, w tym jednorazowa pomoc na zakup żywności i leków pozwalają jej na zaspokojenie podstawowych potrzeb, do jakich bez wątpienia należy zakup żywności i leków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji oparło się w pełni na twierdzeniach zawartych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, mimo że - dokonując kontroli rozstrzygnięcia organu niższej instancji - powinno w toku postępowania administracyjnego wszechstronnie i wnikliwie zebrać materiał dowodowy i ocenić go stosownie do wymogów przepisu art. 80 k.p.a. Kolegium nie dokonało jednak tej kontroli w sposób prawidłowy. Zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą przekonywania, strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z podstawowych warunków skutecznej kontroli administracyjnej przez Sąd. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracji. W powyższym świetle uzasadnienia organów administracji publicznej w sprawach z zakresu pomocy społecznej nie mogą ograniczać się do przytoczenia treści przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz wskazaniu na uznaniowy charakter decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 693/10), podczas gdy treść uzasadnienia decyzji organu I instancji wskazuje na niedbałość w rozpoznaniu sprawy, bowiem zawiera wyłącznie takie informacje, w związku z czym utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy decyzją organu odwoławczego naruszyło wskazane przepisy k.p.a. i obie decyzje winny zostać uchylone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Przy czym, Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., którą przyznano skarżącej prawo do zasiłku celowego w kwocie 150 zł (70 zł – na zakup żywności, 80 zł na leki i leczenie). Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy pomoc społeczna może mieć formę zasiłku celowego. Według tego przepisu prawa w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jest to wyliczenie przykładowe, co oznacza, że nie ma ono charakteru zamkniętego. Natomiast kryteria uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zostały ściśle określone w przepisie art. 8 ustawy. Przepis ten ogranicza dostęp do świadczeń społecznych, wprowadzając tzw. kryterium dochodowe, przy jednoczesnym wystąpieniu jednej z okoliczności wymienionych w art. 7 ustawy, takich jak np. ubóstwo, bezdomność, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała lub ciężka choroba, zdarzenie losowe, sytuacja kryzysowa, itd. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, w których się znalazły i nie są w stanie ich pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jej art. 3 ust. 4 z kolei stanowi, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Bezspornym w sprawie jest, iż skarżąca i jej rodzina spełniają ustawowe kryteria ubiegania się o przyznanie pomocy finansowej w ramach pomocy społecznej. Uzyskiwane przez rodzinę skarżącej dochody mieszczą się w kryterium dochodowym, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy. Skarżąca jest osobą bezrobotną, niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem. Otrzymuje zasiłek stały w wysokości 141,68 zł, a jej mąż posiada prawo do renty, która po stosownych potrąceniach stanowi, nie jak wskazał organ orzekający kwotę 401,19 zł, a kwotę 335,61 zł. Skarżąca wraz z mężem ponoszą również koszty wynajmu pokoju w lokalu mieszkalnym w kwocie 100 zł miesięcznie. Z tych względów skarżąca otrzymała wnioskowany zasiłek celowy. Zakwestionowała jednak wysokość udzielonej pomocy. Jak już wcześniej podkreślano, celem pomocy społecznej nie jest zaspokajanie wszystkich zgłaszanych potrzeb oraz spełnianie żądań i oczekiwań, a zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym, nie obligatoryjnym. Organ orzekający nie jest w takim przypadku związany normą prawa materialnego z tym, że jego działania muszą odpowiadać regule art. 7 k.p.a. Zaś stanowisko organu orzekającego w tym zakresie powinno znaleźć – stosownie do art. 107 k.p.a. – wyraz w uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Uznaniowy charakter decyzji wydawanych na podstawie omawianego przepisu prawa sprawia, że dokonywana przez sąd administracyjny ich kontrola jest znacznie ograniczona. Sprowadza się ona zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Czy zatem zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia, bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, to jest, czy nie nosi cech dowolności (por. wyrok NSA sygn. akt SA/Kr 1543/95, Biul. Skarb. 1997/2/29). Co do zasady, organy rozpoznające niniejszą sprawę, powyższym zadaniom sprostały. Przy czym, bez wpływu na zapadłe rozstrzygnięcia pozostaje kwestia błędnego określenia dochodu uzyskiwanego przez męża skarżącej. Jeśli zatem organ pomocy społecznej ocenił, z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby skarżącej, a z drugiej własne możliwości finansowe i liczbę osób objętych pomocą i uznał, że istnieje możliwość przyznania skarżącej zasiłku celowego i zasiłek taki przyznał, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa, bowiem kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd ogranicza się do zbadania jej zgodności z prawem. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Organy orzekające w sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Organ odwoławczy, na podstawie złożonych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w piśmie z dnia 17 maja 2011 r. wyjaśnień, wskazał też jakimi środkami finansowymi dysponował organ I instancji w kwietniu 2011 r., aby przyznawać zasiłki celowe, jak również, jaka była średnia wysokość tego świadczenia przyznawanego w tym okresie. W najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się jednak, że nie można uznać, aby konieczne było precyzyjne wskazanie, w każdym przypadku, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Taki obowiązek nie wynika z norm art. 39 ust 1 i 2, art. 3 ust. 4 ustawy, czy też art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. To samo odnosi się do ilości środków finansowych, jakimi dysponuje organ pomocy społecznej w skali miesiąca na potrzeby związane z przyznawaniem zasiłków celowych, średniej wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego, ilości osób korzystających w danym miesiącu z tej formy pomocy oraz celu na jaki tym osobom przyznano zasiłki. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej, nie może sięgać do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej. Taka kontrola byłaby sprzeczna z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1353/09, z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 116/10, z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 107/11). Nie można zgodzić się z poglądem, że świadczenia z pomocy społecznej mają zapewnić wnioskodawcy zaspokojenie zasadniczych potrzeb życiowych i być podstawowym źródłem utrzymania, gdyż przeczy temu istota i charakter świadczeń udzielanych w ramach pomocy społecznej. Zdaniem Sądu, ani zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zawierają tego rodzaju uchybień, które obligowałyby Sąd do ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a podnoszone przez pełnomocnika skarżącej zarzuty wobec tych decyzji nie znajdują uzasadnienia. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił, o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło