IV SA/Wr 591/14
WyrokWSA we Wrocławiu2015-02-12
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Władysław Kulon, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek celowy może zostać przyznany osobie, której dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, nawet jeśli wystąpiły zdarzenia losowe lub trudna sytuacja życiowa?Ratio decidendi
Zasiłek celowy jest świadczeniem, które może zostać przyznane wyłącznie w sytuacji, gdy wnioskodawca nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego. Przekroczenie tego kryterium, nawet w przypadku trudnej sytuacji życiowej lub zdarzeń losowych, obliguje organ do odmowy przyznania świadczenia. W przypadku dochodu jednorazowego należnego za dany okres, uwzględnia się go przez okres, za który został uzyskany.Stan faktyczny
Skarżąca K. S. wniosła o przyznanie zasiłku celowego na zakup różnych artykułów i pokrycie kosztów leczenia. Organy pomocy społecznej odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że dochód skarżącej (z zasiłku okresowego i stypendium socjalnego) przekroczył ustawowe kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej (542 zł). Skarżąca kwestionowała sposób ustalenia dochodu, termin przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oraz brak możliwości odniesienia się do materiału dowodowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt IV SA/Wr 591/14 | | , , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 12 lutego 2015 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia NSA Jolanta Sikorska, , Sędziowie, Sędzia WSA Władysław Kulon, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), , , Protokolant, asystent sędziego Krzysztof Caliński, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r., sprawy ze skargi K. S., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], w przedmiocie przyznania zasiłku celowego, , oddala skargę;, przyznaje adwokat W. B. K. kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych w tym 23% VAT od Skarbu Państwa –, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej w postępowaniu sądowym., , ,
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania K. S. (dalej: skarżąca, strona) utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. działającego z upoważnienia Prezydenta Ś. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], odmawiającą przyznania zasiłku celowego
Wnioskiem z dnia 3 lutego 2014 r. K. S. (zwana dalej stroną, wnioskodawczynią lub skarżącą) wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności, odzieży, obuwia, środków czystości, ogrzewanie wody i mieszkania, energię elektryczną, zakup opału, okna, łóżka oraz na leczenie stomatologiczne.
W wyniku przeprowadzonego w dniu 27 lutego 2014 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawczyni zamieszkuje wraz z matką oraz trójką rodzeństwa w trzypokojowym mieszkaniu komunalnym, prowadząc samodzielne gospodarstwo domowe. Z uwagi na podjęcie uniwersyteckich studiów stacjonarnych na kierunku matematyka, strona została wyrejestrowana z rejestru osób bezrobotnych z dniem 1 października 2013 r. Łączna wysokość dochodu została ustalona na kwotę 801 złotych, z czego 271 złotych przypadało na zasiłek okresowy zaś 530 złotych na stypendium socjalne. Oceniając sytuację skarżącej organ pomocy społecznej stwierdził, że znajduje się ona w trudnej sytuacji materialnej i mieszkaniowej. Nie posiada własnego źródła utrzymania oraz nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Dotychczas przyznana pomoc finansowa nie została w większości zrealizowana zgodnie z przeznaczeniem, gdyż – jak twierdzi strona – otrzymana środki okazały się niewystarczające na zakup łóżka czy też kuchenki.
Z pisma Dziekanatu Wydziału Matematyki i Informatyki Uniwersytetu W. z dnia 20 marca 2014 r. wynika, że skarżąca została skreślona z listy studentów decyzją z dnia 12 marca 2014 r. Ponadto przyznane jej stypendium socjalne w wysokości 530 złotych miesięcznie za okres od 1 października 2013 r. do 28 lutego 2014 r. zostało jej przelane na rachunek bankowy w dniu 20 marca 2014 r. w łącznej kwocie 2650 złotych.
Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], organ pierwszej instancji – działając na podstawie art. 8, art. 39, art. 107 ust. 5b ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm., zwanej dalej w skrócie u.p.s.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), § 2 i § 10 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 712) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.) – odmówił skarżącej przyznania zasiłku celowego we wnioskowanym zakresie.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ pomocy społecznej, powołując się na treść art. 8 u.p.s., podał że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 złotych. Z ustaleń poczynionych w toku postępowania wyjaśniającego wynika natomiast, że dochód strony przekraczał podane kryterium dochodowe i wyniósł 801 złotych, na którą to kwotę składało się 271 złotych z tytułu zasiłku okresowego oraz 530 złotych z tytułu stypendium socjalnego. W tej sytuacji – zdaniem organu – żądane świadczenie nie mogło zostać przyznane skarżącej.
Od decyzji tej odwołanie wniosła skarżąca. Odnosząc się do treści zaskarżonej decyzji podała, że w jej ocenie przy ustaleniu prawa do zasiłku celowego należało wziąć pod uwagę jej dochód z miesiąca stycznia 2014 r. Posiadała ona wówczas zasiłek okresowy w kwocie 271 złotych, który jednakże zostały jej wypłacony dopiero w miesiącu marcu 2014 r. Stypendium socjalne z uczelni wyższej nie zostało jej natomiast w ogóle wypłacone ani w styczniu ani w marcu 2014 r. Ponadto strona podała, że przyczyną dla której wystąpiła z przedmiotowym wnioskiem było zdarzenie losowe polegające na zalaniu lokalu mieszkalnego, zaś podstawą był art. 40 ust. 1 u.p.s. W takiej sytuacji – zdaniem skarżącej – nie ma znaczenia wysokość uzyskiwanych dochodów.
Skarżąca zwróciła również uwagę na opieszałe działanie organu pomocy społecznej oraz brak uzgodnienia z nią terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
Decyzją z [...] maja 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1, art. 3, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 3 i 12, art. 39 u.p.s. – utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podkreślił, że strona odwołująca się nie ma racji twierdząc, że w niniejszej sprawie nie było potrzeby ustalania wysokości pozyskanych przez nią dochodów. Świadczenie pieniężne w formie zasiłku celowego, choć ma charakter uznaniowy w zakresie zasadności pomocy społecznej, może zostać przyznane wyłącznie w sytuacji gdy wnioskodawca nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej. W przypadku gdy wysokość dochodów przekracza kwotę 542 złotych, organ zobowiązany jest do odmowy przyznania zasiłku celowego niezależnie od zasadności przyznania pomocy społecznej.
Opierając się na materiałach zgromadzonych w aktach sprawy organ odwoławczy ustalił, że wysokość dochodów skarżącej wyniosła 801 złotych, przekraczając tym samym wysokość kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Kolegium zauważyło, że stypendium socjalne przyznane skarżącej za okres od 1 października 2013 r. do 28 lutego 2014 r. zostało przelane na jej rachunek bankowy w dniu 20 marca 2014 r.
Organ odwoławczy wskazał, że wysokość dochodów została ustalona w prawidłowej wysokości i we właściwy sposób według stanu na miesiąc poprzedzający złożenie wniosku tj. za styczeń 2014 r. Zasadnym zatem było, w ocenie organu drugiej instancji, orzeczenie o odmowie przyznania zasiłku celowego we wnioskowanym zakresie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona podniosła, że nie dysponowała żadnym dochodem w styczniu oraz lutym 2014 r., w szczególności w wysokości podanej przez organy administracji publicznej obu instancji. Zaległe za pięć miesięcy stypendium socjalne nie mogło zostać wypłacone skarżącej z tej przyczyny, że nie posiada ona rachunku bankowego, czego potwierdzeniem jest zwrot uczelni wypłaconego stypendium. Brak weryfikacji tej okoliczności – zdaniem strony – przyczynił się do naruszenia przez organy art. 132 k.p.a. Strona zauważyła także, że informacje o stypendium zostały przez organ pozyskane bez jej wiedzy oraz że nie mogła się odnieść do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, gdyż organ nie poinformował jej o takiej możliwości.
Skarżąca wskazała również, że wywiad środowiskowy został przeprowadzony przez osoby nieuprawnione, nieposiadające ważnych legitymacji służbowych zaś termin jego przeprowadzenia nie został wcześniej z nią uzgodniony.
Wnioskodawczyni podniosła również zarzut naruszenia art. 8 ust. 3 u.p.s., gdyż w przypadku utraty przez nią źródła dochodów należało ustalić jej sytuację materialną z miesiąca, w którym złożony został wniosek czyli z marca 2014 r.
Mając na uwadze wskazane okoliczności skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i ze stanem faktycznym.
W odpowiedzi Kolegium podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem niniejszego postępowania jest odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup żywności, odzieży, obuwia, środków czystości, ogrzewanie wody i mieszkania, energię elektryczną, zakup opału, okna, łóżka oraz na leczenie stomatologiczne. Sąd w przedmiotowym postępowaniu nie miał kompetencji do rozstrzygnięcia innych spraw, które zostały zainicjowane przez skarżącą wnioskiem z 3 lutego 2014 r., w szczególności odmowy przyznania zasiłku celowego z tytułu zdarzenia losowego polegającego na zalaniu mieszkania. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest bowiem wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozstrzygając w powyższym zakresie Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa.
Podstawą materialną wydanego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy o pomocy społecznej, która w art. 2 wskazuje, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem zaś pomocy społecznej jest zapobieganie wskazanym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 u.p.s.).
Jedną z form pomocy społecznej jest zasiłek celowy, który może zostać przyznany w celu zaspokojenia bytowej potrzeby, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s.).
Podkreślić należy, że zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym, co oznacza, że organ orzekając w konkretnej sprawie może więc, a nie musi przyznać wnioskowaną pomoc, oceniając sytuację wnioskodawcy. Wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1114/13, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1192/12 oraz z 21 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1920/11).
Niezależnie jednak od uznaniowości w zakresie przyznania zasiłku celowego właściwy organ zobligowany jest wziąć pod uwagę w pierwszej kolejności czy wnioskodawca ma prawo do uzyskania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej.
Stosownie bowiem do treści art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej – z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a oraz art. 91 – przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 złotych przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2 –15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.
W sytuacji gdy wnioskodawca nie spełnia wskazanego kryterium dochodowego organ nie ma możliwości przyznania świadczenia pieniężnego i niezależnie od zaistniałych trudności życiowych zobowiązany jest do negatywnego rozpatrzenia podania w przedmiotowym zakresie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 875/12).
W toku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji ustalono, że w styczniu 2014 r. tj. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie zasiłku celowego, strona skarżąca uzyskała dochód wynoszący 801 złotych, na który składały się: 271 zł z tytułu zasiłku okresowego oraz 530 zł z tytułu uniwersyteckiego stypendium socjalnego.
Zarzuty skarżącej w zakresie sposobu pozyskania powyższych informacji, zwłaszcza sposobu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, okazały się nieuzasadnione. Zważyć bowiem należy, że zgodnie z § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 712) wywiad przeprowadza się w terminie 14 dni roboczych od dnia powzięcia wiadomości o konieczności jego przeprowadzenia w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu, w dniach roboczych, w godzinach pracy ośrodka pomocy społecznej lub powiatowego centrum pomocy rodzinie albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej.
Z powyższego przepisu zatem wynika zarówno termin w jakim należy przeprowadzić wywiad środowiskowy jak i jego miejsce, którym co do zasady powinno być miejsce zamieszkania bądź miejsce pobytu osoby wnioskodawcy. Chociaż przepisy rozporządzenia dopuszczają możliwość przeprowadzenia wywiadu w terminie skonsultowanym z osobą wnioskodawcy, nie można czynić zarzutu organom, że nie stosując się do tej możliwości przeprowadziły wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania skarżącej oraz – wobec braku uprzednich obiekcji ze strony wnioskodawcy – w terminie przez siebie dogodnym.
Odnosząc się do podnoszonego zarzutu braku aktualnej legitymacji służbowej przez pracownika przeprowadzającego wywiad należy podkreślić, że wskazana okoliczność nie miała wpływu na wynik sprawy i oparta została jedynie na podstawie oświadczenia strony opisującej stan z dnia 3 czerwca 2014 r., a więc prawie pół roku po przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym. Niemniej jednak sam brak ważnej legitymacji służbowej nie ma wpływu na wartość całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym również wywiadu środowiskowego. Skoro strona wyraziła zgodę na jego przeprowadzenie i udostępniła stosowne informacje służące ustaleniu jej sytuacji bytowej, tym samym zebrane dane mogły posłużyć w dalszym toku postępowania i zostać ocenione wraz z innymi zgromadzonymi dowodami i materiałami.
Istotą sporu w niniejszej sprawie pozostawało jednakże ustalenie wysokości dochodów skarżącej w okresie adekwatnym do złożonego wniosku.
Zgodnie z art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Do dochodu ustalonego zgodnie z powyższymi zasadami nie wlicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; zasiłku celowego; pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia w naturze; świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.
Z powyższego wyliczenia wynika, że zarówno dochód pochodzący z zasiłku okresowego jak i ze stypendium socjalnego pobieranego z uczelni wyższej nie pomniejsza uzyskiwanych przychodów, ani nie podlega odliczeniu od nich. W szczególności należy podkreślić, że stypendium socjalne przyznawane w trybie i na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) nie można utożsamiać z wymienioną w art. 8 ust. 4 pkt 3 u.p.s. pomocą materialną mającą charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawaną na podstawie przepisów o systemie oświaty (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 661/13).
Organ pomocy społecznej zobligowany był zatem do ustalenia wysokości dochodu skarżącej stosując powyższe zasady. Niewątpliwie skoro wniosek o przyznanie zasiłku celowego został złożony w lutym 2014 r., rolą organu było ustalenie jakimi dochodami dysponowała strona w miesiącu poprzedzającym wystąpienie z żądaniem tj. w styczniu 2014 r. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, jakoby w jej sytuacji osobistej należało ustalić wysokość dochodów z miesiąca, w którym złożyła stosowny wniosek, strona bowiem nie utraciła źródła swoich dochodów.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca posiadała dochody z tytułu pobieranego zasiłku okresowego w kwocie 271 zł jak i stypendium socjalnego z Uniwersytetu W. w kwocie 530 zł miesięcznie. W szczególności kwestionowane przez nią ostatnie z wymienionych źródeł tj. stypendium socjalne, zostało przyznane na jej wniosek decyzją z 14 marca 2014 r. i obejmowało okres od 1 października 2013 r. do 28 lutego 2014 r.
Zasadnie w tym miejscu organy powołały się na treść art. 8 ust. 12 u.p.s. stanowiącego, że w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód.
Wobec treści wskazanego przepisu koniecznym zatem stało się uwzględnienie dochodu z tytułu stypendium socjalnego za styczeń 2014 r., gdyż prawo do takiego świadczenia w kwocie 530 złotych skarżąca posiadała.
Wpływu na wynik sprawy nie miała przy tym okoliczność, że stypendium socjalne nie zostało skutecznie wypłacone skarżącej w miesiącu, za które zostało ono przyznane. Skarżąca ubiegając się o przyznanie pomocy materialnej z uczelni wyższej wskazała bowiem numer rachunku bankowego, na który stypendium zostało przez uczelnię przekazane. Fakt, że – jak twierdzi skarżąca – w momencie przekazanie środków, nie posiadała ona już rachunku bankowego, stanowił jedynie przeszkodę do wypłaty jej świadczenia, a nie był okolicznością wykazującą, że nie posiadała ona źródła dochodu. Nadmienić przy tym należy, że ostatecznie stypendium zostało stronie skutecznie wypłacone poprzez przekaz pocztowy w czerwcu 2014 r.
Nie może być więc mowy o naruszeniu przez organy obu instancji przepisu art. 132 k.p.a. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącej organy obu instancji wzięły pod uwagę wskazaną okoliczność i w sposób wystarczający się do niej odniosły, trafnie przy tym ją oceniając. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że w kontekście niniejszej sprawy adresatem normy prawnej zawartej w art. 132 k.p.a. mógł być wyłącznie organ pierwszej instancji, który miał możliwość zastosowania powołanego przepisu wyłącznie w sytuacji, gdyby jego ocena prawna pokrywała się ze stanowiskiem strony postępowania, co w przedmiotowym postępowaniu nie miało miejsca.
Odnosząc się do zarzutu w zakresie nienależytego informowania skarżącej o podjętych czynnościach i zebranych materiałach dowodowych bez jej zgody, należy podkreślić, że organy pomocy społecznej zobowiązane są z urzędu do ustalenia sytuacji osobistej i materialnej wnioskodawcy w celu jak najbardziej efektywnego udzielenia wsparcia. Jednocześnie przepisy ustawy o pomocy społecznej, nakładają na organy obowiązek ustalenia czy dochody wnioskodawcy mieszczą się w ramach dopuszczalnego kryterium dochodowego na osobę, które w niniejszej sprawie wynosiło 542 złotych. Realizując wskazane obowiązki organy nie są ograniczone wolą strony wnioskującej o przyznanie pomocy społecznej w zakresie pozyskania poszczególnych informacji. Co więcej, należy podkreślić, że zgodnie z dyspozycją art. 105 ust. 1 u.p.s. sądy, organy i jednostki organizacyjne są obowiązane niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, udostępnić lub udzielić na wniosek pracownika socjalnego odpowiednich informacji, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia o przyznaniu lub wysokości świadczeń z pomocy społecznej. Z powyższego przepisu wynika zatem niezależna od woli strony, możliwość pozyskania informacji jej dotyczących w toku postępowania o przyznane pomocy społecznej.
Na wynik niniejszego postępowania nie miała również wpływu okoliczność, że strona – jak twierdzi skarżąca – została pozbawiona możliwości odniesienia się co do zgromadzonych materiałów i zgłoszonych żądań. Oceniając ten zarzut w kontekście czynności podejmowanych przez organy, należy stwierdzić, że strona miała wiedzę na temat wszystkich okoliczności istotnych w ramach przedmiotowego postępowania, w szczególności dotyczących przyznanego zasiłku okresowego oraz stypendium socjalnego. Zauważyć bowiem należy, że organy skoncentrowały swoje postępowanie w zasadzie na pozyskaniu informacji o tych dwóch źródłach dochodu. Niepoinformowanie skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań – w sytuacji gdy miała ona wiedzę o treści tych materiałów, zaś jedyne zgłoszone żądanie pochodziło od niej – nie miało zatem wpływu na ostateczny rezultat postępowania.
Reasumując stwierdzić należy, że z akt sprawy ponad wszelką wątpliwość wynika, że skarżąca w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie zasiłku celowego uzyskała dochody w wysokości 801 zł. Biorąc pod uwagę, że kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosiło 542 zł, skarżąca nie spełniała przesłanek do otrzymania żądanej pomocy społecznej. W tej sytuacji organy administracji publicznej zobligowane były do negatywnego rozpatrzenia jej podania i wydania decyzji w zaskarżonym kształcie.
Mając zatem na uwadze, że wniesiona skarga okazała się nieuzasadniona, zaś zakwestionowana decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. zobowiązany był do oddalenia skargi.
Orzeczenie o wynagrodzeniu dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu, orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło