IV SA/Wr 62/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-10-12
Skład orzekający: Wanda Wiatkowska-Ilków, Lidia Serwiniowska, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieprzerwana 12-miesięczna nieobecność w służbie spowodowana chorobą, nawet jeśli obejmuje dni wolne od służby, stanowi podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze Służby Więziennej na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieprzerwana 12-miesięczna nieobecność w służbie spowodowana chorobą, nawet jeśli obejmuje dni wolne od służby, stanowi podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze Służby Więziennej. Kluczowe jest, że funkcjonariusz nie przedstawił zaświadczenia o zdolności do służby i nie przystąpił do kontrolnych badań lekarskich, co oznacza, że bieg terminu niezdolności do pracy nie został przerwany. Sąd podkreślił, że przepis ten odnosi się do stanu zdrowia funkcjonariusza, a nie samego faktu przerwania zwolnienia lekarskiego.Stan faktyczny
Skarżący, R. Ś., został zwolniony ze Służby Więziennej z powodu nieobecności w służbie spowodowanej chorobą trwającą nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy. Skarżący kwestionował zasadność zwolnienia, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących doręczeń oraz błędne zastosowanie prawa materialnego, twierdząc, że jego nieobecność nie miała charakteru nieprzerwanego i była wynikiem bezprawnych działań funkcjonariuszy. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej, która utrzymała w mocy decyzję o zwolnieniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt IV SA/Wr 62/17 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 12 października 2017 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), , Sędziowie:, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia NSA Julia Szczygielska, , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 września 2017 r., sprawy ze skargi R. Ś., na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W., z dnia [...], nr [...], w przedmiocie zwolnienia ze służby, , , oddala skargę w całości., ,
Dyrektor Inspektoratu Służby Więziennej decyzją personalną Nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016r. poz. 23) oraz art. 218 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 713 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję personalną Nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] we W. z dnia [...], na mocy której R. Ś. został zwolniony ze Służby Więziennej z dniem 31 października 2016 r. z powodu nieobecności w służbie spowodowanej chorobą, trwającą nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy oraz utrzymał w mocy decyzję personalną Nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] we W. z dnia [...] zmieniającą decyzję Nr [...] z dnia [...], na mocy której termin zwolnienia ze służby w Służbie Więziennej z dniem 31 października 2016 r. został zmieniony na dzień 30 listopada 2016 r.
W uzasadnieniu podano, że w dniu 4 października 2016 r. Dyrektor Zakładu Karnego Nr [...] we W. wydał decyzję Nr [...], zwalniającą skarżącego ze Służby Więziennej z dniem 31 października 2016 r. z powodu nieobecności w służbie spowodowanej chorobą, trwającej nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy. Decyzja została skarżącemu doręczona w dniu 25 października 2016 r. W dniu 8 listopada 2016 r. (data wpływu do ZK Nr [...] we W.) zainteresowany złożył odwołanie od powyższej decyzji. W dniu 28 października 2016 r. Dyrektor Zakładu Karnego Nr [...] we W. wydał decyzję Nr [...] zmieniającą decyzję personalną Nr [...] z dnia 4 października 2016 r. w ten sposób, że termin zwolnienia ze służby zmienił z dnia 31 października 2016 r. na dzień 30 listopada 2016 r. W odwołaniach od powyższych decyzji zainteresowany wnosi o ich uchylenie w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości lub ewentualnie, na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a., o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a to art. 10 k.p.a., poprzez niepowiadomienie o wszczęciu tegoż postępowania i wysyłanie korespondencji na błędny adres, a w konsekwencji pozbawienie możności udziału w postępowaniu, w tym możności wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji odnośnie zebranych dowodów. Zarzucił także naruszenie prawa materialnego, a to art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, poprzez błędne przyjęcie, że nieobecność skarżącego w służbie trwała przez 12 miesięcy, a nadto, że miała ona charakter nieprzerwany. Ponadto zarzucił, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił okoliczności, że przebywanie zainteresowanego na zwolnieniu lekarskim pozostawało wynikiem bezprawnych działań funkcjonariuszy Służby Więziennej z sierpnia 2015 r. dokonywanych na jego osobie, co - powoduje, że podejmowana decyzja personalna jest nie tylko sprzeczna z art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej, ale wydana również została z naruszeniem przepisu art. 8 k.p., sankcjonując niejako czynność zwolnienia, pozostającą w okolicznościach niniejszej sprawy w oczywistej sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
Po rozpoznaniu odwołania organ stwierdził, że decyzja Nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] we W. z dnia 4 października 2016 r. oraz decyzja Nr [...] z dnia [...] zostały wydane prawidłowo, zawierają niezbędne elementy określone w art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Dyrektor Zakładu Karnego Nr [...] we W. zwolnił skarżącego ze Służby Więziennej na podstawie art. 13 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 96 ust. 2 pkt 6, art. 98, art. 217 oraz art. 218 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2016 r. poz. 713 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji Nr [...] z dnia 4 października 2016 r. organ wskazał, że w dniach 28 sierpnia 2015 r. do 30 kwietnia 2016 r., od 2 maja do 13 maja 2016 r. oraz od 16 maja 2016 r. do 13 października 2016 r. skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim. Dni 1 maja 2016 r. oraz 14 i 15 maja 2016 r. nie były dla skarżącego dniami służby. W tych dniach nie zostały mu przydzielone do realizacji żadne czynności służbowe, w ogóle nie został dopuszczony do służby. Organ wskazał, że bieg terminu, o którym mowa w art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej, nie został przerwany z uwagi na to, że przerwanie biegu może nastąpić w przypadku ustalenia zdolności funkcjonariusza Służby Więziennej do pełnienia służby. W myśl art. 229 § 2 k.p., w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywanej pracy na dotychczasowym stanowisku. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku (art. 229 § 4 k.p.). Organ pierwszej instancji wskazał, że przepis ten odnosi się do stanu zdrowia funkcjonariusza, a nie do samego faktu przedłożenia zwolnienia lekarskiego. Samo stawienie się w jednostce funkcjonariusza po długotrwałym zwolnieniu lekarskim - i skierowanie go przez przełożonego na obligatoryjne badania do lekarza medycyny pracy - w sytuacji, gdy brak jest zaświadczenia lekarskiego o ustaniu przyczyn zaprzestania służby z powodu choroby, nie stanowi podstawy przerwania biegu okresu, o którym mowa w art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej. W dniach 1 maja 2016 r. oraz 14 i 15 maja 2016 r. skarżący nie uzyskał zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego zdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku pracy. Ponadto nie przedłożył stosownego zaświadczenia, że ustała przyczyna zaprzestania służby z powodu choroby. W uzasadnieniu do decyzji Nr [...] z dnia [...] organ podnosi, że w dniu 12 sierpnia 2016 r. postanowieniem Nr [...], wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, w przedmiocie wydania decyzji o zwolnieniu zainteresowanego ze służby w Służbie Więziennej na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. W dniu 12 sierpnia 2016 r. listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru został przesłany egzemplarz przedmiotowego postanowienia wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania z urzędu, na adres zamieszkania, tj. ul. [...],W. Jednak z adnotacji dokonanych przez operatora pocztowego wynika, że w dniu 17 sierpnia 2016 r. adresata nie zastano pod wskazanym adresem, a list awizowano. Następnie w terminie do 1 września 2016 r. skarżący nie podjął listu z placówki pocztowej wskazanej przez operatora pocztowego. W dniu 9 września 2016 r. podjęto ponowną próbę dostarczenia skarżącemu listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru powyższych dokumentów. Z adnotacji dokonanych przez operatora pocztowego wynika, że w dniu 12 września 2016 r. nie zastano adresata pod wskazanym adresem, a list awizowano. W terminie do dnia 27 września 2016 r. skarżący nie podjął listu.
W uzasadnieniu decyzji Nr [...] z dnia [...] organ wskazał, że zmiana terminu zwolnienia skarżącego ze służby w Służbie Więziennej z terminu 31 października 2016 r. na dzień 30 listopada 2016 r. wynika z przepisu art. 218 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, zgodnie z którym funkcjonariusz może, w terminie 14 dni wnieść odwołanie do wyższego przełożonego.
Decyzja Nr [...] z dnia [...] Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] we W., wydana w oparciu o art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, o zwolnieniu skarżącego ze służby z powodu nieobecności w służbie spowodowanej chorobą, trwającej nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy, ma charakter uznaniowy. W przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka umożliwiająca zastosowanie wskazanego przepisu, a zwalniając skarżącego ze służby w Służbie Więziennej Dyrektor Zakładu Karnego Nr [...] we W. nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich miejscu zamieszkania lub miejscu pracy. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w art. 44 § 2 k.p.a., pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.) W myśl art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 44 § 1 k.p.a., a pismo pozostawia się w aktach. W związku z powyższym należało uznać, że postanowienie Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] we W. wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, zostało skarżącemu skutecznie doręczone.
W odwołaniach z dnia 7 listopada 2016 r. oraz z dnia 10 listopada 2016 r. skarżący podnosi, że w chwili wszczęcia postępowania administracyjnego, jego miejsce zamieszkania to ul. [...] K. oraz, że o powyższym organ pierwszej instancji był informowany. W toku postępowania odwoławczego ustalono, że korespondencja w przedmiotowej sprawie wysyłana była do skarżącego na adres: W. ul. [...] albowiem taki adres zamieszkania znajduje się w dokumentacji, będącej w dyspozycji służby kadrowej Zakładu Karnego Nr [...] we W. Zawiadomienie o zmianie miejsca zamieszkania dostarczone zostało do działu kadr Zakładu Karnego Nr [...] we W., dopiero w dniu 25 października 2016 r. Podkreślono, iż zgodnie z § 20 ust. 1 pkt 3 Regulaminu Nr 2/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. w sprawie sposobu pełnienia służby przez funkcjonariuszy Służby Więziennej "funkcjonariusz jest obowiązany niezwłocznie poinformować w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o zmianie miejsca zamieszkania (...)". Dostarczenie przez skarżącego przedmiotowego raportu w dniu 25 października 2016 r. stanowi potwierdzenie niedopełnienia przez niego obowiązku wynikającego z powoływanego powyżej przepisu. Podkreślono też, że wszystkie zwolnienia lekarskie zawierają adres: ul. [...], W., jak również koperty, w których były owe zwolnienia lekarskie do Zakładu Karnego Nr [...] we W., na odwrocie mają wpisany przez zainteresowanego adres do korespondencji: ul. [...], W.
Zgodnie z art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nieobecności w służbie spowodowanej chorobą, trwającą nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy. Z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania odwoławczego wynika, że w okresie od 28 sierpnia 2015 r. do chwili obecnej skarżący nie pełnił faktycznie służby, gdyż przebywał na zwolnieniu lekarskim. Kilka dni zaś, z wyżej wymienionego okresu, których nie obejmują zwolnienia lekarskie (t.j. 1 maja 2016 r. oraz 14 - 15 maja 2016 r.) były dla zainteresowanego dniami wolnymi od służby, w tych dniach nie zostały przydzielone skarżącemu do realizacji żadne czynności służbowe, w ogóle nie został dopuszczony do służby. Istotną okolicznością jest także fakt, iż w wyżej wymienionym okresie skarżący nie przystąpił do kontrolnych badań lekarskich w celu ustalenia zdolności do wykonywania służby na dotychczas zajmowanym stanowisku.
Przebywanie funkcjonariusza na długotrwałym zwolnieniu lekarskim obliguje przełożonego do skierowania go na badanie lekarskie do lekarza medycyny pracy, po zakończeniu zwolnienia lekarskiego. Skarżący nie odebrał skierowania na badania lekarskie do lekarza medycyny pracy, lecz przedstawił kolejne zwolnienie lekarskie od dnia 2 maja 2016 r. do dnia 13 maja 2016 r., a następnie od dnia 16 maja 2016 r. do dnia 15 maja 2016 r. Istotne znaczenie ma tutaj przepis art. 117 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej w związku z art. 229 § 2 i 4 k.p. oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 sierpnia 2010 r. w sprawie stosowania do funkcjonariuszy Służby Więziennej przepisów Kodeksu pracy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 145, poz. 979). W myśl art. 229 § 2 k.p., w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku (art. 229 § 4 k.p.). W dniach, których nie obejmowało zwolnienie lekarskie, t.j.: 1 maja 2016 r. oraz 14 - 15 maja 2016 r., skarżący nie posiadał zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego zdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku służbowym, czyli nie przedłożył stosownego zaświadczenia, że ustała przyczyna zaprzestania służby z powodu choroby. W tych okolicznościach uznać można, iż bieg terminu, o którym mowa w art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej, nie został przerwany. Przerwanie biegu okresu wskazanego w art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej może nastąpić w przypadku ustalenia zdolności funkcjonariusza Służby Więziennej do pełnienia służby. Przepis ten odnosi się do stanu zdrowia (choroby) funkcjonariusza, a nie do samego faktu przedłożenia zwolnienia lekarskiego. Samo stawienie się w jednostce funkcjonariusza po długotrwałym zwolnieniu lekarskim - i skierowanie go przez przełożonego na obligatoryjne badanie do lekarza medycyny pracy - w sytuacji gdy brak jest zaświadczenia lekarskiego o ustaniu przyczyny zaprzestania służby z powodu choroby, nie stanowi podstawy przerwania biegu okresu, o którym mowa w art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego nieuwzględnienia przez organ pierwszej instancji okoliczności, że pobyt na zwolnieniu lekarskim był wynikiem bezprawnych działań funkcjonariuszy Służby Więziennej z sierpnia 2015 r. zaznaczyć należy, że przepis art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, wskazuje jedynie na nieobecność w służbie spowodowaną chorobą, trwającą nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy. Przepis ten nie wskazuje okoliczności, czy też przyczyn absencji chorobowej. Podnoszona w skardze kwestia naruszenia art. 8 k.p. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie organu odwoławczego decyzja o zwolnieniu ze służby w Służbie Więziennej, wydana w oparciu o art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, w żaden sposób nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, co więcej tak długa absencja chorobowa funkcjonariusza powoduje konieczność realizowania jego zadań i obowiązków służbowych przez innych funkcjonariuszy Służby Więziennej. Powoduje również konieczność podejmowania działań związanych z zabezpieczeniem prawidłowego toku pełnienia służby w dziale ochrony i nie pozostaje również bez wpływu na bezpieczeństwo jednostki.
Organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji.
Decyzje zostały wydane prawidłowo. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił przepis art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służby Więziennej, regulujący kwestie zwolnienia funkcjonariusza ze Służby Więziennej. Przywołany przepis art. 96 ust. 2 pkt 6 wprowadza możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Służbie Więziennej w przypadku nieobecności w służbie spowodowanej chorobą, trwającej nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy. Każdorazowo podjęcie decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby poprzedzone powinno być wnikliwą analizą stanu faktycznego konkretnej sprawy. W uzasadnieniu decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza organ winien zatem wskazać konkretne powody zwolnienia ze służby. W przedmiotowej sprawie, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano w sposób wyczerpujący powody zwolnienia skarżącego ze służby w Służbie Więziennej.
Skargę na powyższą decyzję wniósł R. Ś. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, wyrażające się w jego niewłaściwym zastosowaniu, w szczególności zaś w sytuacji, gdy ani nieobecność skarżącego w służbie nie trwała nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy, ani też nie była ona nieprzerwanie spowodowana przez ten okres chorobą, a będącym konsekwencją dokonania, nieodpowiadających stanowi faktycznemu i prawnemu, wadliwych ocen, i zaaprobowania w tym zakresie przez organ odwoławczy wszystkich błędów, w tym rażącej obrazy prawa, których przy wydawaniu skarżonych decyzji dopuścił się już organ na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego;
2. nieuwzględnienie, że nieobecność skarżącego na służbie – zwolnienie lekarskie było wynikiem bezprawnych działań funkcjonariuszy Służby Więziennej z sierpnia 2015 r. dokonywanych wobec strony, co z kolei - w połączeniu z konsekwencjami zachowań na zdrowiu skarżącego, jakich dopuścili się funkcjonariusze w Zakładzie Karnym nr [...] we W. - powoduje, że utrzymane w mocy decyzje organu pierwszej instancji są nie tylko sprzeczne z art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej, ale wydane również zostały z ewidentnym naruszeniem przepisu art. 8 k.p., sankcjonując niejako czynność zwolnienia, pozostającą w okolicznościach niniejszej sprawy w oczywistej sprzeczności z wyartykułowanymi w w/w przepisie art. 8 k.p. zasadami współżycia społecznego, tj. zasadami słuszności i sprawiedliwości;
3. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 42 § 1 k.p.a. w zw. z art. 44 § 4 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a. wyrażające się w niedoręczaniu na adres zamieszkania skarżącego, jeszcze przed wydaniem decyzji w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, zawiadomienia o wszczęciu postępowania i dalszych pism - w szczególności zaś wobec poinformowania organu o prawidłowym adresie i właściwym miejscu zamieszkania skarżącego - co z jednej strony skutkowało niedopuszczalnym przyjęciem w postępowaniu administracyjnym fikcji doręczenia, z drugiej zaś strony nakazywało powtórzenie przez organ wadliwych z powyższych względów czynności, celem zapewnienia stronie czynnego udziału na każdym etapie postępowania, tj. w fazie jego wszczęcia, w fazie postępowania wyjaśniającego oraz w fazie między zakończeniem postępowania wyjaśniającego i wydaniem decyzji - a czego z naruszeniem prawa nie dostrzegł niestety organ odwoławczy;
4. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a to art. 61 § 1 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a., wyrażające się niedostrzeżeniu, że decyzja nr 48 wydana została - wobec braku wszczęcia i braku przeprowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji, w tym wobec "wydania" decyzji bez jakiegokolwiek zawiadomienia strony o takiej ewentualności - w postępowaniu nieistniejącym, co aktualizuje potrzebę stwierdzenia jej nieważności, jako rozstrzygnięcia wydanego z rażącym naruszeniem prawa;
5. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a to art. 10 k.p.a., poprzez pozbawienie skarżącego jakiejkolwiek możliwości udziału w postępowaniu odwoławczym, w tym możności wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji odnośnie zabranych dowodów oraz złożenia wyjaśnień, podczas gdy wyjaśnienie istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy kwestii, jak okoliczność zdarzeń w Zakładzie Karnym nr [...] we W. z sierpnia 2015 r., przyczyn, które doprowadziły do przebywania skarżącego na zwolnieniu lekarskim oraz rozstrzygnięć wydawanych przez Sąd Rejonowy dla W. we W. XII Wydział Karny w sprawie XII Kp 561/15 (przedmiotem których były zachowania innych funkcjonariuszy Zakładu Karnego Nr 1 skierowane wprost do osoby skarżącego), doprowadziłoby do zebrania materiału dowodowego sprawy z poszanowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, co z kolei nie pozwalałoby na wydawanie zaskarżonej decyzji o takiej treści, jak istniejąca obecnie w obrocie prawnym.
W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, bądź też, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu złożonego wniosku podał, że zaprzecza wszystkim twierdzeniom skarżącego za wyjątkiem wyraźnie przyznanych. Skarga skarżącego jest bezzasadna.
Z treści skargi skarżącego wynika, że w zasadzie stawia on zaskarżonej decyzji dwa zarzuty. A mianowicie, że skarżącemu nie doręczono zaskarżonej decyzji na właściwy adres oraz że nieobecność skarżącego z powodu choroby nie trwała 12 miesięcy.
Gdy chodzi o pierwszy zarzut nie doręczenia zaskarżonej decyzji to organ informuje, że skarżący zmienił swój adres, ale nie powiadomił o tym dyrektora ZK Nr [...] we W. W związku z tym decyzję wysłano na adres, który znajdował się w jego katach osobowych. Gdy chodzi o drugi zarzut, to organ informuje, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarski w czasie od 28 sierpnia 2015 r. do 30 kwietnia 2016 r., od 2 maja 2016 r. do 13 maja 2016r., od 16 maja 2016 r. do 13 października 2916 r., od 14 października 2016 r. do 3 listopada 2016r. i od 4 listopada 2016 r. do 24 listopada 2016 r.
Jednakże skarżący nie przystąpił do kontrolnych badań lekarskich w celu ustalenia jego zdolności do pełnienia służby. Bieg terminu niezdolności do pracy skarżącego nie został de facto przerwany, skoro skarżący po kilku dniach uzyskał ponowne zwolnienie lekarskie. Należy jednak przy tym zwrócić uwagę na fakt, że przepis art. 96 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej nie warunkuje oceny niezdolności do pracy posiadaniem zwolnienia lekarskiego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Sąd nie może oprzeć tej kontroli na kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego.
Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadkach istnienia wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 1718 ze zm.) – dalej p.p.s.a.
Przedmiotem skargi jest decyzja personalna Dyrektora Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej we W. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzje personalną Nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] we W. z dnia [...] na mocy której R. Ś. został zwolniony ze Służby Więziennej z dniem 31 października 2016 r. z powodu nieobecności w służbie spowodowanej chorobą trwającą nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy oraz decyzją personalną Nr [...] Dyrektora Zakładu Nr [...] we W. z dnia [...] zmieniającą decyzję Nr [...] z dnia [...] na mocy której termin zwolnienia ze służby w Służbie Więziennej z dniem 31 października 2016 r. został zmieniony na dzień 30 listopada 2016 r.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie narusza prawa.
Podstawą materialnoprawną ich wydania stanowił art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 19 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 713 ze zm.) – dalej ustawa.
Art. 96 ust. 1 ustawy stanowi, że funkcjonariusza zwalania się ze służby w przypadku:
1) nieprzydatności do służby stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej;
2) pisemnego zwolnienia ze służby.
Ust. 2 Funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadkach: (...) 6) nieobecności w służbie spowodowanej chorobą trwającą nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy.
Z przytoczonego art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy wynika, że podstawą do zwolnienia ze służby, w oparciu o powyższy przepis jest zaistnienie następujących okoliczności: nieobecność w służbie spowodowanej chorobą przez okres 12 miesięcy, nieobecność w tym okresie ma charakter nieprzerwany.
Ust. 1 mówi o przypadkach, w których funkcjonariusza zwalnia się obligatoryjnie. Zwolnienie ze służby w oparciu o ust. 2 ma charakter uznaniowy.
Skarżący zarzuca przede wszystkim, że w jego przypadku brak było podstaw do zastosowania art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy albowiem nie zaistniały przesłanki warunkujące możliwość zwolnienia ze służby, mianowicie jego okres choroby trwający 12 miesięcy nie miał charakteru nieprzerwanego.
W sprawie okolicznością niesporną jest, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim od 28 sierpnia 2015 r. do 30 kwietnia 2016 r., od 2 maja do 13 maja 2016 r. i od 16 maja 2016 r. do 13 października 2016 r. W tym okresie zwolnienia lekarskie nie obejmowały dnia 1 maja 2016 r. oraz 14 i 15 maja 2016 r. Okolicznością niesporną jest także to, skarżący w tym zakresie nie zaprzeczył twierdzeniom organu, że w dniach 1, 14, 15 maja 2016 r. nie pełnił służby jak również, iż nie posiadał zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego zdolność funkcjonariusza do służby.
W ocenie Sądu trafnie organy przyjęły, że we wskazanych okolicznościach nie mamy do czynienia z przerwaniem zwolnienia lekarskiego.
Stosownie bowiem do art. 117 ustawy w zw. z art. 229 § 2 i 4 kodeksu pracy oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 sierpnia 2010 r. w sprawie stosowania do funkcjonariuszy Służby Więziennej przepisów kodeksu pracy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. nr 145, poz. 979) przełożony funkcjonariusza w takiej sytuacji był zobligowany do skierowania skarżącego na badania lekarskie.
Zgodnie z art. 229 § 2 k.p. w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni spowodowanej chorobą pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia stwierdzającego brak przeciwskazań do pracy na określonym stanowisku (art. 229 § 4 k.p.).
W obu przypadkach (po 1 maja 2016 r. i po 14-15 maja 2016 r.), skarżący nie tylko nie przedstawił zaświadczenia o zdolności do pracy – ale przedstawił dokument w postaci następnego zwolnienia lekarskiego.
W tych okolicznościach w ocenie Sądu, co stwierdzono wyżej, bieg terminu, o którym mówi art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy nie został przerwany. Przerwanie biegu terminu określonego w art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy może nastąpić w przypadku ustalenia zdolności funkcjonariusza, do pełnienia służby.
Orzecznictwo sądowoadministracyjne stoi na stanowisku, które podziela Sąd orzekający, że powołany przepis odnosi się do stanu zdrowia funkcjonariusza a nie samego faktu przerwania zwolnienia lekarskiego (patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 183/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1099/10, wyrok WSA w Opolu z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Op 468/13).
Według Sądu niezasadne są również zarzuty naruszenia art. 42 § 1 k.p.a. w zw. z art. 44 § 4 k.p.a., w zw. z art. 10 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a. "wyrażające się w niedoręczeniu postanowienia o wszczęciu postępowania i dalszych pism".
Analiza akt osobowych skarżącego daje podstawę do stwierdzenia, że w dniu 11 marca 2008 r. skarżący złożył potwierdzenie zameldowania na pobyt stały przy ul. Inowrocławskiej 54 m 14, zaświadczenie to znajduje się w aktach osobowych na karcie 23. Z dalszych dokumentów tych akt wynika, że taki też adres wskazano na zaświadczeniach lekarskich (k. 33, 30) wydanych w późniejszym okresie. W dniu 24 lutego 2010 r. na zaświadczeniu lekarskim wskazano adres ul. [...]. Jedyne pismo, którym skarżący zawiadomił o zmianie adresu nosi datę 24 października 2016 r. (k. 45 akt osobowych). Zainteresowany podał w nim, że od 9 kwietnia 2016 r. mieszka w K. przy ul. [...] i wcześniejsze adresy wskazane do korespondencji czyli przy ul. [...] i [...] (brak wskazania takiego adresu w aktach osobowych) są nieaktualne.
Z powyższego wynika, że skarżący dopiero po wydaniu decyzji przez organ I instancji wskazał swój aktualny adres, mimo, że od pół roku poprzednio wskazany przy ul. Inowrocławskiej był nieaktualny.
W tym miejscu należy też podkreślić dwie okoliczności, że skarżący do końca września 2016 r. – co wynika ze składanych zwolnień lekarskich znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej – wskazywał nieaktualny adres zamieszkania przy ul. [...].
Ponadto Regulamin Nr 2/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. w § 20 ust. 1 stanowi, że "Funkcjonariusz jest obowiązany niezwłocznie poinformować w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o zmianie miejsca zamieszkania oraz zmianie numeru telefonu domowego".
Ostatecznie z powyższych ustaleń należy wyciągnąć wniosek, że skarżący nie tylko nie wykonał obowiązku wskazania aktualnego adresu – ale dodatkowo wprowadził organ w błąd wskazując na zwolnieniach lekarskich, że mieszka przy ul. Inowrocławskiej.
We wskazanych okolicznościach uznać należy, że organ wysyłając korespondencję o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie i dalsze pisma (co wynika z akt administracyjnych sprawy) na ul. Inowrocławską nie uchybił wskazanym przepisom.
Nie został również naruszony art. 10 k.p.a. Jak stwierdzono wyżej korespondencja organu kierowana do skarżącego była adresowana na adres wskazany przez skarżącego. Ponadto by zapewnić udział skarżącego w postępowaniu o zwolnieniu ze służby, po zgłoszeniu się zainteresowanego i wskazaniu właściwego adresu – wydano decyzję personalną Nr [...] z dnia 28 października 2016 r. zmieniającą datę zwolnienia ze służby na dzień 30 listopada 2016 r., ponadto przyjęto termin do wniesienia odwołania liczony od dnia osobistego doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji, tak aby umożliwić zainteresowanemu złożenie odwołania i podjęcie czynności w sprawie.
Odnosząc się do dalszych zarzutów – naruszenia art. 8 k.p.a. należy podkreślić ponownie (o czym była mowa na wstępie rozważań), iż Sąd administracyjny jest "sądem prawa" i rozstrzygając sprawę nie może zastosować zasad współżycia społecznego. Mając jednak na uwadze zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a. należy podkreślić, że zdarzenie z dnia 27 sierpnia 2015 r., o którym mowa w skardze będące przedmiotem postępowania w sprawie karnej XII Kp 561/15 na skutek zażalenia zainteresowanego zostało zakończone postanowieniem którym uwzględniono zażalenie w części tj. w zakresie pkt 1 i 3 zażalenia, w pozostałym zakresie tj. w zakresie pkt 2 i 4 zażalenia nie uwzględniono.
Sąd Rejonowy dla W. we W. XII Wydział Karny uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podał, iż przeprowadzenie czynności kontrolnych w dniu 27 sierpnia 2015 r. wobec skarżącego, co do zasady było w pełni uzasadnione. Istniało bowiem podejrzenie (...), że nie ujawnił on posiadanych przedmiotów niedozwolonych (str. 2 uzasadnienia).
Odnośnie niewłaściwego zachowania się funkcjonariuszy podczas kontroli skarżącego w dniu 27 sierpnia 2015 r. to w tym zakresie Sąd się nie wypowiadał wskazując, że ewentualne niewłaściwe zachowania funkcjonariuszy "wypełniają znamiona odpowiednich przepisów ustawy kodeks karny i skarżący może szukać obrony swoich praw na gruncie tych przepisów, gdzie może być przeprowadzone wnikliwe obszerne postępowanie dowodowe" (str. 3 uzasadnienia).
Skarżący nie wskazał aby takie postępowanie karne było przez niego prowadzone.
Sąd też uwzględniając w części zażalenie skarżącego uznał, że organ uchybił procedurom obowiązującym podczas kontroli. Powyższe rozstrzygnięcie nie rozstrzyga zarzutu skarżącego, iż na skutek niewłaściwego działania funkcjonariuszy podczas kontroli w dniu 27 sierpnia 2015 r. zainteresowany musiał korzystać przez 12 dalszych miesięcy ze zwolnienia lekarskiego.
Jak wcześniej wskazano zwolnienie funkcjonariusza ze służby w oparciu o art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione uznaniu administracyjnemu, co nie oznacza dowolności. Decyzje wydawane w tym trybie wymagają szczegółowego zebrania materiału dowodowego. W ocenie Sądu organy w toku postępowania w sposób wystarczający zebrały materiał dowodowy, a istotne dla sprawy okoliczności zostały wyjaśnione. Organ nie uchybił również art. 77 k.p.a. albowiem w sposób wszechstronny i właściwy rozważył materiał dowodowy zebrany w sprawie.
Dodatkowo wyjaśnił też powód podjęcia decyzji dotyczącej zwolnienia skarżącego ze służby. Stwierdził bowiem, że długotrwałe zwolnienie lekarskie skarżącego powoduje nie tylko to, że zainteresowany nie wykonuje swoich obowiązków ale jego zadania są rozdzielane na innych funkcjonariuszy a to z kolei ma wpływ na bezpieczeństwo jednostki.
Sąd na marginesie zauważa również, że z akt administracyjnych (k. 75) wynika, że skarżący przez okres 5 miesięcy – przed ocenianym okresem również nieprzerwanie przebywał na zwolnieniu lekarskim – tym samym jego nieobecność w służbie trwała przez okres 1,5 roku (z niewielką przerwą, parodniową) i musiała negatywnie wpływać na pracę jednostki.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak wyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło