IV SA/Wr 634/15

WyrokWSA we Wrocławiu2016-03-03

Skład orzekający: Henryk Ożóg, Julia Szczygielska, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji są związane orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez uprawnione jednostki medyczne w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej, nawet jeśli skarżący kwestionuje te orzeczenia?
Ratio decidendi
Organy administracji są związane orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez uprawnione jednostki medyczne w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej, ponieważ stanowią one kluczowy dowód w sprawie, a organy te nie posiadają wiedzy specjalistycznej do samodzielnej oceny medycznej. Sąd administracyjny również nie jest uprawniony do merytorycznej oceny medycznej, a jedynie do kontroli legalności wydania orzeczenia lekarskiego i zgodności postępowania organów z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący T. S. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej – zespołu cieśni nadgarstka. Organy sanitarne obu instancji, opierając się na orzeczeniach lekarskich D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we Wrocławiu oraz Instytutu [...] w Sosnowcu, wydały decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Orzeczenia te wskazywały na pozazawodowe przyczyny schorzenia, takie jak zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa i stawów, oraz brak monotypowości ruchów w pracy skarżącego. Skarżący kwestionował te ustalenia, twierdząc, że jego praca była monotypowa i obciążała nadgarstki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.), sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Krzysztof Erbel, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013r., Nr [...] D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., po rozpatrzeniu odwołania T. S. (dalej skarżący, strona) od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z [...] maja 2014 r., Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych), działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze. zm.), art. 2351, art. 2352 Kodeksu pracy oraz § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 ze zm.), jak również art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 16 października 2012r. organ I instancji wszczął postępowanie na skutek dokonanego przez skarżącego zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych). W toku postępowania ustalono, że skarżący , urodzony [...] pracował kolejno: • od 1 września 1973r. do 15 października 1977r. jako mechanik samochodowy w A w L., • od 1 kwietnia 1978 r. do dnia dzisiejszego jako mechanik samochodowy we własnym zakładzie B. W dniu [...] lutego 2012 r. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. po wykonaniu badań lekarskich i analizie zgromadzonej dokumentacji wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych). W uzasadnieniu orzeczenia podano, że, cyt.: "Rozpoznano u pacjenta obustronny zespół cieśni nadgarstka o średnim stopniu zaawansowania. (...) Pacjent jest także obciążony chorobami mogącymi również być przyczyną wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka: chorobą zwyrodnieniową stawów kręgosłupa z wypukliną krążka międzykręgowego C5/C6 oraz chorobą zwyrodnieniową stawów kończyn górnych. Wobec obecności pozazawodowych czynników etiologicznych zespołu cieśni nadgarstka (...) - nie stwierdzono z wysokim prawdopodobieństwem, że to warunki pracy były przyczyną choroby. Warto podkreślić również fakt obustronnego występowania u badanego objawów w obrębie nadgarstków u osoby praworęcznej." Na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym opinii uprawnionej jednostki I stopnia diagnostyczno-orzeczniczego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. (dalej organ I instancji ) dnia [...] lutego 2013 r. wydał decyzję Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1). Pismem z dnia 28 lutego 2013 r. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. poinformował organ I instancji, że skarżący nie zgodził się z ww. orzeczeniem lekarskim i złożył wniosek o ponowne badanie w jednostce diagnostyczno-orzeczniczej II stopnia. Instytut [...] w S. dnia [...] listopada 2013 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] takze stwierdzające brak podstaw do rozpoznania u skarżacego w/w choroby zawodowej (poz. 20.1). W uzasadnieniu tegoż orzeczenia jednostka orzecznicza II stopnia podała, cyt.: "Biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych, a zwłaszcza ocenę narażenia zawodowego (brak monotypii), współistniejące zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne odcinka szyjnego kręgosłupa oraz zmiany zwyrodnieniowe stawów rąk - nie znajdujemy podstaw do rozpoznania bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem u badanego przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego spowodowanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka." W dniu [...] marca 2014 r. organ I instancji powołujac sie na przepis art.155 k.p.a. wydał decyzję Nr [...] o uchyleniu opisanej wyżej decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] o braku postaw stwierdzenia u skarżacego w/w choroby zawodowej. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...] organ I instancji powołując się m.innymi na opinie w/w jednostek orzeczniczych I i II stopnia - orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u skarżacego choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1). Skarżący złożył w ustawowym terminie odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że Jego zdaniem choroba powstała w związku z wykonywaną pracą. Wobec faktu, że w odpowiedzi na wezwanie organu II instancji, dnia 1 października 2014 r. C Sp. z o.o. z siedzibą we W. przesłała dokumenty, z których jednoznacznie wynikało, iż ww. Spółka nie jest następcą prawnym pracodawcy skarżącego , tj. A w L., organ ten uznał iż istnieją uzasadnione podstawy do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...] i decyzji z dnia [...] marca 2014r., Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. Powyzsze spowodowowało, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] organ odwoławczy zawiesił postępowanie prowadzone na skutek odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...] o niestwierdzeniu u skarżacego choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1). W wyniku przeprowadzonego postępowania nadzwyczajnego, organ II instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2014r., Nr [...] stwierdził nieważność opisanej wyżej decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] uchylającej decyzję tegoż organu z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] o niestwierdzeniu u skarżącego choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych) z uwagi na to, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2015r., Nr [...] organ odwoławczy stwierdził nieważność w/w decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...] Po uostatecznieniu się w/w decyzji, D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...] podjął z urzędu zawieszone postępowanie prowadzone na skutek odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] maja 2014r., Nr [...] o niestwierdzeniu u skarżacego choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1). Przechodząc do zasadniczych motywów zakwestionowanej w tym postępowaniu decyzji z dnia [...] lipca 2013r., Nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z [...] maja 2014 r., Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego przedmiotowej choroby zawodowej (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych), organ odwoławczy wskazał, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego Państwowego Inspektora Sanitarnego muszą być spełnione jak to wynika w art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, łącznie trzy warunki: 1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, 2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy, 3. wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do ww. rozporządzenia. W przypadku skarżącego, postępowanie dowodowe wykazało, że wykonując swoje obowiązki zawodowe narażony był na sposób wykonywania pracy. Natomiast odnośnie klinicznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych: D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. oraz Instytut [...] w S. były zgodne co do faktu, że brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1). Obie jednostki diagnostyczno-orzecznicze były zgodne, że dominującą rolę w wystąpieniu zespołu cieśni w obrębie nadgarstków w przypadku skarżącego miały czynniki pozazawodowe (zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego). Zdaniem lekarzy orzeczników praca skarżącego nie wymagała wykonywania szybkich wysoko powtarzalnych ruchów ekstremalnego zgięcia grzbietowego i dłoniowego nadgarstka. Ponadto wskazanej jednostki stwierdziły, że zakres wykonywanych przez badanego czynności zawodowych jest różnorodny i zmienny. Wprawdzie wykonywane czynności obciążały kończyny górne skarżacego, ale nie jest to równoznaczne ze stwierdzeniem, że wszystkie te czynności miały charakter ruchów monotypowych. Organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do wymogów art. 80 k.p.a. - dokonał oceny materiału dowodowego z punktu widzenia wszystkich przesłanek dotyczących choroby zawodowej, w tym także orzeczeń lekarskich, które są "opiniami biegłego" w rozumieniu art. 84 k.p.a. podlegającymi weryfikacji, tak jak każdy inny dowód w sprawie. Ponadto stwierdził, że orzeczenia wydane przez upoważnionych do tego lekarzy zostały poprzedzone analizą zgromadzonej dokumentacji, są obiektywne, przekonujące oraz wyczerpująco umotywowane i wyjaśniają wszelkie wątpliwości. Spełniają zatem wymagania stawiane opiniom biegłego. Organ ten odwołując się do ugruntowanych poglądów orzecznictwa wskazał, że bez opinii uprawnionych placówek służby zdrowia, bądź sprzecznie z nimi, organ administracji nie może we własnym zakresie dokonywać rozpoznania choroby zawodowej. Jeśli bowiem orzeczenia lekarskie stwierdzały brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, to organy administracji związane były takimi ustaleniami i nie mogły wydać, w oparciu o uznanie administracyjne, decyzji oczekiwanej przez zainteresowanego. W przedmiotowej sprawie pomimo narażenia na sposób wykonywania pracy oraz rozpoznania klinicznego jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób, nie znaleziono podstaw do uznania jej za chorobę zawodową - nie wykazano związku przyczynowo- skutkowego między pracą a schorzeniem. Podkreslono, że szczegółowa analiza narażenia zawodowego nie przedstawia charakterystycznego obciążenia kończyn, które można by łączyć z etiologią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Ponadto wykonane badania specjalistyczne wykazały szereg typowych pozazawodowych przyczyn, które wykluczają zawodowy charakter schorzenia. Jak bowiem wskazali upoważnieni lekarze, przeważający wpływ na rozwój rozpoznanej u skarżącego choroby miały czynniki nie związane z pracą zawodową. W konsekwencji powyższego, organ odwoławczy nie znalazł podstaw prawnych ani merytorycznych do zmiany decyzji I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję wniósł skarżący, podnosząc, że nie zgadza się z orzeczeniem wydanym przez organ odwoławczy. Skarżący podkreślił, że podczas jego pracy zawodowej dochodziło do obciążenia nadgarstków po 10-12 godzin dziennie, a w okresie żniw nawet po 16 godzin. Praca zaś wymagała wykonywania szybkich wysoko powtarzalnych ruchów zgięcia grzbietowego i dłoniowego nadgarstków. Klepanie młotkiem drzwi, błotników, masek i dachów samochodów, na zmianę raz lewą raz prawą ręką. Zdaniem skarżącego, czynności wykonywane w pracy miały charakter ruchów monotypowych, a praca bardzo obciążała ręce. Inne prace mniej obciążające ręce wykonywali pracownicy skarżącego, bowiem nie umieli prostować blach. Nadto zauważył, że " będąc na badaniach w Instytucie miał przy sobie płytkę z rezonansu magnetycznego kręgosłupa szyjnego, lecz lekarz ortopeda i neurolog w ogóle jej nie obejrzeli, to samo było na badaniu we W.". Końcowo skarżący stwierdził, że nigdy nie skarżył się na ból kręgosłupa szyjnego, jedynie bolał go kręgosłup lędźwiowy i miedzy łopatkami. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r., poz.1647) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. /t.j. Dz. U. z 2012r.,poz.270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. - nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako, że uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności, przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 p.p.s.a./. Takie zaś wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, a tym samym przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] lipca 2013r., Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z [...] maja 2014 r., Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych). Na wstępie wskazać należy, że ustawa z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy w art. 235¹ stanowi, iż za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje tym samym, zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane sposobem wykonywania pracy. Jednocześnie art. 235² Kodeksu pracy stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Choroba zawodowa jest zatem pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą musi być tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne i zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała 30 czerwca 2009 r. rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych, (Dz.U. z 2013r., poz.1367 ze zm.), którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009r. i obowiązywały w chwili wydawania przez organy obydwu instancji kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji. Wskazać przy tym należy, że rozporządzenie to ma charakter mieszany, albowiem zawiera zarówno normy o charakterze materialnoprawnym, do jakich zaliczyć należy sam wykaz chorób zawodowych, jak i przepisy procesowe regulujące tryb postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. I tak zgodnie z § 8 ust. 1 w/w rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika. Istotny jest zatem przy tym przepis § 6 ust. 1 omawianego rozporządzenia, stosownie do którego, to lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, czyli posiadający odpowiednie kwalifikacje i zatrudniony w określonych jednostkach orzeczniczych/medycznych/ wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Powyższe oznacza, że bez pozytywnych w/w orzeczeń /opinii/ lekarskich bądź sprzecznie z tymi orzeczeniami/opiniami, organ inspekcji sanitarnej nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. W niniejszej sprawie w toku prowadzonego postępowania diagnostyczno-orzeczniczego nie stwierdzono u skarżącego podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroba obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywanej pracy – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, a wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Z lektury akt sprawy, niewątpliwie wynika, że powyższe stwierdzenie zostało poprzedzone, zgodnie z zasadami określonymi w w/w rozporządzeniu, poddaniem skarżącego badaniom lekarskim w uprawnionych jednostkach orzeczniczych/ medycznych, to jest w D. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. Oddział w W., zwanym dalej WOMP (§ 5 ust.2 pkt 1 rozporządzenia), a także w Instytucie [...] w S., zwanym dalej Instytutem ((§ 5 ust.3 rozporządzenia). Wskazane wyżej jednostki medyczne, wydając kolejno orzeczenia, a to orzeczenie WOMP z dnia [...] lutego 2013r., Nr [...] (k.7 akt administracyjnych) oraz orzeczenie Instytutu z dnia [...] listopada 2013r., Nr [...] (załącznik do k.11 akt administracyjnych), orzekły o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni nadgarstka (poz.20.1 wykazu chorób zawodowych). Zauważyć przy tym należy, że osoby – lekarze wydający opisane wyżej orzeczenia posiadały wymagane kwalifikacje – kompetencje do orzekania w zakresie chorób zawodowych. W myśl bowiem § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 września 2010r. w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 110, poz.736), specjalizacjami lekarskimi, niezbędnymi do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych są : medycyna pracy, medycyna przemysłowa, medycyna morska i tropikalna, , medycyna lotnicza, medycyna kolejowa i medycyna transportu Wbrew zarzutom skarżącego, nie można stwierdzić, aby w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zachodziły podstawy do zakwestionowania przedmiotowych orzeczeń lekarskich, wydanych przez uprawnione jednostki medyczne. Jak to już wyżej Sąd zauważył, wydanie opisanych wyżej orzeczeń lekarskich, poprzedzone zostało specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia skarżącego oraz analizą zgromadzonej dokumentacji. Znajduje to potwierdzenie w orzeczeniu WOMP z dnia [...] lutego 2013r., Nr [...], z którego to wynika, że wydanie orzeczenia poprzedzone było nie tylko badaniem lekarskim skarżącego w dniu 5 listopada 2012r., lecz przeprowadzono dodatkowe badania, jak chociażby badania emg w dniu 13 listopada 2012r., a także miały miejsce konsultacje : neurologiczne, ortopedyczne i reumatologiczne. Nadto analizowana była dokumentacja /wyniki badań/ z wcześniejszego okresu, a to m.innymi wynik badania MRI kręgosłupa szyjnego ([...].12.2008r.), jak i wyniki badań radiologicznych dłoni ([...].08.2010r.). Także w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] listopada 2013r., Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej - Instytut [...] w S. stwierdza, że w trakcie pobytu w Klinice przeanalizowano dokumentację medyczną skarżącego odnośnie schorzeń obwodowego układu nerwowego i kartę oceny narażenia zawodowego, przeprowadzając także konsultacje specjalistyczne : neurologiczną i ortopedyczną. Z załączonej przez Instytut do powyższego orzeczenia Karty wypisowej z dnia [...] listopada 2013r. Kliniki I[...] Oddziału chorób zawodowych - wynika, że skarżący na badaniach w kierunku rozpoznania choroby zawodowej w w/w Oddziale Kliniki przebywał dwukrotnie, bo w okresie od [...] czerwca 2013r. do [...] czerwca 2013r. oraz w okresie od [...] listopada 2013r. do dnia [...] listopada 2013r. Kluczowe jest przy tym stanowisko lekarzy orzeczników, stwierdzające w wydanych, a opisanych wyżej orzeczeniach, że praca skarżącego nie wymagała wykonywania szybkich wysoko powtarzalnych ruchów ekstremalnego zgięcia grzbietowego i dłoniowego nadgarstka. Nadto jak wskazano, zakres wykonywanych przez skarżącego czynności zawodowych był/jest różnorodny i zmienny. Obciążają one wprawdzie kończyny górne, ale nie jest to równoznaczne ze stwierdzeniem, że wszystkie te czynności miały charakter ruchów monotypowych. W konsekwencji stwierdzono, że współistniejące schorzenia u skarżącego określone jako zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego z dyskopatią, zmiany zwyrodnieniowe stawów dłoni nie dawały podstaw do stwierdzenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że to warunki pracy były przyczyną choroby. Tymczasem – podkreślić należy, z powoływanych wyżej regulacji prawnych jednoznacznie wynika, że przy chorobach zawodowych związek między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, aby móc uznać etiologię zawodową wskazanego schorzenia. Zgodzić się należy z organami, że każde orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej ma charakter opinii biegłego, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (por.wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 5 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 1078/06, publ. CBOSA). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż tak jak to już wyżej Sąd podkreślił, organy administracji związane były ustaleniami dokonanymi w opisanych wyżej orzeczeniach lekarskich, a które odpowiadają wymogom opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. W konsekwencji, Sąd orzekający w niniejszej sprawie - nie będąc uprawniony do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por.np wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08 dostępne w CBOSA), uznał, że organy administracji - opierając się na stanowiskach - orzeczeniach lekarskich uprawnionych jednostkach medycznych, rozstrzygnęły sprawę zgodnie z prawem, tym bardziej, że medyczne jednostki orzecznicze upoważnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych zajęły zgodne stanowisko, iż schorzenia stwierdzonego u skarżącego nie można jednoznacznie wiązać przyczynowo ze sposobem wykonywania pracy i czynnościami wykonywanymi w jej ramach. Sąd podziela stanowisko organów, że w świetle przede wszystkim opisanych wyżej orzeczeń lekarskich, wydanych przez uprawnione jednostki medyczne, środowisko pracy skarżącego nie było czynnikiem sprawczym schorzenia pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, zwłaszcza, że praca skarżącego nie charakteryzowała się monotypowością ruchów, co oznaczało, że nie były to czynności tylko jednego rodzaju, wykonywane przez większą część dnia i tygodnia roboczego. W okolicznościach niniejszej sprawy, nie mogło być więc mowy o istnieniu w stopniu bezspornym lub z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowego między sposobem wykonywania pracy, a stwierdzonym u skarżącego schorzeniem zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Ta właśnie okoliczność przesądza o zasadności rozstrzygnięć podjętych w rozpoznawanej sprawie przez organy Inspekcji Sanitarnej obu instancji. W ocenie Sądu dokonana przez organ odwoławczy ocena opinii lekarskich nie ma cech dowolności, skoro opinie te są uzasadnione w sposób czytelny i wyczerpujący. Zważyć przy tym należy, że tak organ administracyjny, jak i Sąd nie posiada wiedzy fachowej, specjalistycznej, która jest niezbędna do orzekania w przedmiocie chorób zawodowych. Wiedzę taką posiadają jedynie uprawnione jednostki wydające w tym zakresie orzeczenia lekarskie. Rzeczą organów administracyjnych, a w dalszej kolejności Sądu jest wyłącznie badanie prawidłowości wydania danego orzeczenia lekarskiego, rzetelności jego uzasadnienia i zgodności z prawem, a nie ocena merytoryczna. Skoro zaś w przedmiotowej sprawie orzeczenia lekarskie wydane przez niezależne od siebie jednostki służby zdrowia ocenić należało jako rzetelne, spójne nie pozostające ze sobą w sprzeczności, należycie i wyczerpująco uzasadnione, to w konsekwencji nie było podstaw, by odmówić im wiarygodności i orzec w sposób sprzeczny z tymi orzeczeniami. W niniejszej sprawie upoważnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych placówki służby zdrowia zajęły zgodne stanowisko, iż schorzenia stwierdzonego u skarżącego nie można wiązać przyczynowo ze sposobem wykonywania pracy. Z opisu stanowiska pracy skarżącego nie wynika bowiem, aby charakterystyczna dla zawodowej etiologii stwierdzonej choroby monotypowość ruchów, wykonywanie rutynowych, powtarzających się szybkich, niezmiennych ruchów nadgarstków w długich okresach czasowych była czynnikiem dominującym, co jest warunkiem rozpoznania zawodowej etiologii zespołu cieśni nadgarstka. Pracę skarżącego cechował natomiast zróżnicowany charakter wykonywanych prac, zmienna pozycja ciała i zmienne obciążenie kończyn górnych. Nadto podkreślić należy, że żaden przepis nie nakłada na orzecznicze jednostki medyczne lub organy orzekające w sprawie chorób zawodowych wykazania, co konkretnie było przyczyną danego schorzenia. Jednostka orzecznicza, czy organ, ustalają jedynie, czy schorzenie aktualnie istnieje oraz czy powstało w związku z warunkami pracy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2011 r. VII SA/Wa 2203/10). Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że podnoszone przez skarżącego okoliczności związane m. innymi z jego dolegliwościami i charakterem wykonywanej pracy, aczkolwiek bardzo istotne z Jego punktu widzenia, nie mogły być uwzględnione przez Sąd z tej to przede wszystkim przyczyny, iż względy społeczne, czy też sprawiedliwości społecznej nie mogą być brane pod uwagę przez Sąd jako, że dotyczą one sfery pozaprawnej. Z tych właśnie powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło