IV SA/Wr 745/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-12-23
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Wanda Wiatkowska-Ilków, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje specjalny zasiłek opiekuńczy, jeżeli nie podjęła zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a nie zrezygnowała z istniejącego zatrudnienia?Ratio decidendi
Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje jedynie osobom, które faktycznie zrezygnowały z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Samo niepodjęcie zatrudnienia z tego powodu nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania tego świadczenia. W analizowanej sprawie skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia, gdyż jej stosunek pracy został rozwiązany przez pracodawcę, a następnie zarejestrowała się jako osoba bezrobotna.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką, która posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki, gdyż jej ostatnie zatrudnienie ustało z powodu wypowiedzenia przez pracodawcę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając, że warunkiem przyznania zasiłku jest rezygnacja z zatrudnienia, a nie samo niepodejmowanie pracy. Skarżąca wniosła skargę do sądu, argumentując, że z powodu opieki nad matką nie może podjąć zatrudnienia, a dochód rodziny mieści się w kryterium dochodowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca), Protokolant Paulina Szpakowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.), dalej: ustawa, oraz art. 15 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548), po rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. z dnia [...] 2013 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką [...], kwestionowaną decyzję utrzymało w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w decyzji pierwszoinstancyjnej organ orzekający podał, iż w dniu 15 lipca 2013 r. strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką, z którą wspólnie zamieszkuje i wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe. Matka strony legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu [...] 2010 r. na stałe, zaś orzeczony stopnień niepełnosprawności datuje się od stycznia 2010 r. Dochód rodziny po przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi 388,42 zł. Podał również, że ostatnio wnioskodawczyni zatrudniona była na pół etatu w okresie od dnia 1 stycznia 2010 r. do października 2010 r. Wyjaśnił, iż z wywiadu środowiskowego wynika, że w skład rodziny wnioskodawczyni wchodzą jej mąż i syn. Rodzina zajmuje lokal mieszkalny położony na piętrze domu, składający się z dwóch pokoi, kuchni i łazienki. Natomiast matka strony zamieszkuje na parterze domu w lokalu składającym się z również z dwóch pokoi, kuchni i łazienki. Stwierdził, że wyżej wymieniona wymaga całodobowej opieki i pielęgnacji, trzy razy w tygodniu jest dializowana. Wskazał, że od kilku lat matką opiekuje się strona, która w okresie od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. była uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego. W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji stwierdził, że strona przed złożeniem wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy nie pracowała i nie zrezygnowała z zatrudnienia i dlatego odmówił przyznania jej wnioskowanego świadczenia.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie. Odwołująca się podniosła, że z powodu całodobowej opieki nad matką nie może podjąć zatrudnienia.
Dalej Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że z wniosku o przyznanie świadczenia oraz z zebranych w sprawie dowodów wynika, że matka strony jest wdową. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. Ś.z dnia [...] 2010 r., nr [...] została na stałe zaliczona do grona osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, przy ustaleniu, że ten stopień niepełnosprawności datuje się od stycznia 2010 r., a niepełnosprawność istnieje od 1998 r. W orzeczeniu tym wskazano ponadto, że matka odwołującej się wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Odwołująca się opiekuje się matką. Zarówno z podania o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, jak i z rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że rodzina strony prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, a jej matka - odrębne. Dochód rodziny wnioskodawczyni stanowią zasiłek rodzinny w kwocie 115 zł i renta chorobowa jej męża, w kwocie 734,67 zł. Natomiast dochód matki strony, to świadczenie emerytalne wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwocie 1.088,44 zł. Łączny dochód rodzin w przeliczeniu na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego wynoszącego 623 zł, gdyż wynosi 388,42 zł. Odwołująca się nie pracuje. Ostatnie jej zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w wymiarze 1/2 etatu miało miejsce w okresie od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 30 października 2010 r. w firmie [...]. Stosunek pracy został rozwiązany przez pracodawcę z zachowaniem okresu wypowiedzenia (art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy). Z dniem 1 stycznia 2011 r. odwołująca się utraciła status osoby bezrobotnej w związku z nabyciem od dnia 1 stycznia 2011 r., a nie od dnia 1 stycznia 2010 r. jak organ pierwszej instancji podał w uzasadnieniu skarżonej decyzji, prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. Świadczenie pielęgnacyjne wygasło z mocy ustawy z dniem 30 czerwca 2013 r.
Na podstawie art. 16a ust. 1 ustawy, zgodnie z przepisem art. 15 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548), od dnia 1 stycznia 2013 r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z art. 16a ust. 2 ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2.
Odnosząc ustalony w sprawie stan faktyczny do przywołanych przepisów ustawy, w ocenie organu odwoławczego, odwołującej się nie przysługuje prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zgodnie bowiem z art. 16a ust. 1 ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami z dnia ustawy 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Na podstawie art. 3 pkt 22 ustawy przez zatrudnienie lub inną pracę zarobkową rozumie się wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Ocena, czy w indywidualnej sprawie dotyczącej ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego miała miejsce faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, zdefiniowanego w art. 3 pkt 22 ustawy, należy do kompetencji organu właściwego. Również ocena, czy w indywidualnej sprawie ustalona faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, związana była z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność lub znaczny stopień niepełnosprawności, należy do kompetencji organu właściwego. Te określone w art. 16a ust. 1 ustawy podstawowe warunki przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, należy odróżnić od zapisu zawartego w art. 17 ust. 1 ustawy dotyczącego innego świadczenia opiekuńczego - świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z którym, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która faktycznie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ale też może zostać przyznane osobie, która zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w ogóle nie podejmuje w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się odpowiednim orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność.
Przy czym organ pierwszej instancji wyjaśnił, że warunkiem przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego nie jest okoliczność niepodejmowania zatrudnienia z racji sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, lecz rezygnacja z zatrudnienia. Uznał zatem, że pomiędzy zakończeniem zatrudnienia, a koniecznością opieki musi istnieć związek przyczynowy, polegający na tym, że bez konieczności sprawowania bezpośredniej osobistej opieki, zainteresowana osoba nie zrezygnowałaby z zatrudniania.
Powyższe oznacza, że przy rozpatrywaniu sprawy o specjalny zasiłek opiekuńczy należy ustalić, czy doszło do rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W przypadku odwołującej się taki fakt nie miał miejsca. Nie zrezygnowała ona z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką, ponieważ ostatnie jej zatrudnienie ustało w dniu 30 października 2010 r. wskutek rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem. Następnie odwołująca się zarejestrowała się jako bezrobotna i status osoby bezrobotnej, czyli gotowej do podjęcia zatrudnienia, utrzymywał aż do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie można więc twierdzić, że odwołująca się zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad matką. Oczywiście odwołująca się obowiązek opieki podjęła, lecz nie wiązało się to z rezygnacją z zatrudnienia, ale ewentualnie z rezygnacją z prób podjęcia zatrudnienia. A w obecnym stanie prawnym ustawodawca - jak to analizowano już wyżej - rozróżnił te dwie sytuacje.
Podkreślić też należy, iż decyzje wydawane w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego nie mają charakteru uznania administracyjnego. Ustawodawca wyznaczył ścisłe kryteria warunkujące możliwość przyznania tego rodzaju pomocy finansowej. Regulacja prawna w tym zakresie ma charakter bezwzględny i organ administracji jest nią ściśle związany, oznacza to, iż bierze pod rozwagę jedynie te przesłanki wskazane przez ustawodawcę.
Na powyższą decyzję skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Skarżąca m.in. podniosła, że nie rozumie dlaczego od dnia 1 lipca 2013 r. nie spełnia warunków do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wskazała, że z powodu stanu zdrowia matki nie może podjąć zatrudnienia, a dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza 623 zł.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Skarga nie jest zasadna.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej stanowi przepis art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 139, poz. 992 ze zm.). Powołany przepis obowiązuje od dnia 1 stycznia 2013 r., na mocy ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548), która znowelizowała przepisy dotyczące świadczeń przyznawanych z tytułu opieki nad osobą niepełnosprawną. Obok dotychczasowego świadczenia pielęgnacyjnego, uregulowanego w art. 17 ustawy wprowadzono specjalny zasiłek opiekuńczy, który przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 16a ust. 1 ustawy). Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 (art. 16a ust. 2 ustawy).
Z powyższej regulacji wynika, że w obecnym stanie prawnym jednym z wymogów uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Przepis w obecnym brzemieniu nie określa natomiast, że warunek ten jest spełniony także w przypadku niepodejmowania zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, zatem przesłanką ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, o którym mowa w art. 16a ustawy jest faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, będąca w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Tym samym ustawodawca zawęził krąg podmiotów uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie tylko uzależniając jego przyznanie od spełnienia kryterium dochodowego, ale także ograniczył możliwość uzyskania zasiłku tylko do osób rezygnujących z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Z kręgu podmiotów uprawnionych do zasiłku opiekuńczego wykluczono zatem osoby niepodejmujące zatrudnienia z tego tytułu.
Wskazać w tym miejscu należy, że w przepisie art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca zawarł – na użytek tej ustawy – legalną definicję pojęcia "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", które jest równoznaczne z wykonywaniem pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywaniem pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Wobec tego zrezygnowanie z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, na które wskazuje art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wiąże się z wcześniejszym (przedterminowym) zakończeniem trwającego stosunku pracy lub wykonywania innej pracy zarobkowej. Rezygnacja z zatrudnienia musi być również powiązana z celem, jakim jest sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. Konieczne jest zatem istnienie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki. Istotne są więc okoliczności i powody rezygnacji z zatrudnienia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 585/13, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W aktualnym stanie prawnym osoba uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego musi zrezygnować z zatrudnienia z własnego wyboru, a przez rezygnację z zatrudnienia nie można w związku z tym rozumieć niepodejmowania zatrudnienia. Gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego również osobom, które nie podejmują zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną, to z pewnością dałby temu wyraz tak, jak uczynił to przy świadczeniu pielęgnacyjnym, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy. Powołany przepis jednoznacznie wskazuje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może być przyznane określonym osobom (po spełnieniu innych warunków przewidzianych w tym przepisie), jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast w przypadku świadczenia, o które ubiega się skarżąca, tj. specjalnego zasiłku opiekuńczego ustawodawca wskazał jedynie na przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wobec tego fakt, że ktoś nie podejmuje zatrudnienia w świetle dyspozycji art. 16a ustawy nie wywołuje skutku w postaci spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Aby więc można było przyznać skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy, organy administracyjne musiałyby stwierdzić, że zachodzi wyraźny i bezpośredni związek czasowy między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą najbliższą (por. wyroki NSA z dnia 24 października 2008 r., I OSK 1758/07, z dnia 7 lipca 2011 r., I OSK 437/11, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Natomiast poczynione w badanej sprawie przez organy orzekające ustalenia na takie stwierdzenie nie pozwalały.
Z dniem 1 stycznia 2011 r. utraciła status osoby bezrobotnej w związku z nabyciem od dnia 1 stycznia 2011 r., prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. Świadczenie pielęgnacyjne wygasło z mocy ustawy z dniem 30 czerwca 2013 r. Ostatnio skarżąca była zatrudniona na umowy o pracę w wymiarze 1/2 etatu od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 30 października 2010 r. w firmie [...]. Stosunek pracy został rozwiązany przez pracodawcę z zachowaniem okresu wypowiedzenia (art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy). Dochód rodziny skarżącej stanowią zasiłek rodzinny w kwocie 115 zł i renta chorobowa jej męża, w kwocie 734,67 zł. W przeliczeniu na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego wynoszącego 623 zł, gdyż wynosi 388,42 zł.
Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn.. akt II SA/Po 1026/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym następującej treści: "Czy art. 16 a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.), w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego świadczenia opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnego egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ?"
Zgodnie zaś z art. 145 a k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzeknie o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (§ 1). Skargę o wznowienie postępowania w takim przypadku wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2). Skargę taką wnosi się do organu administracji państwowej, który wydał decyzję w I instancji (art. 148 § 1).
Z tego względu Sąd odstąpił od ewentualnego zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z urzędu w tej spawie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stanowi on, że Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania toczącego się np. przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Przepis ten zatem nie zobowiązuje Sądu do zawieszenia postępowania. Wziąwszy natomiast pod uwagę, że ewentualne zakwestionowanie przepisu art. 16 a ust. 1 ustawy przez Trybunał Konstytucyjny może stanowić postawę wznowienia postępowania administracyjnego w tej sprawie, sytuacja prawna skarżącej zostałaby ostatecznie ukształtowana w tym postępowaniu nadzwyczajnym. Do tego samego wiodłoby zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w obecnej chwili, jego podjęcie po wydaniu wyroku przez Trybunał Konstytucyjny i uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, gdyby Trybunał stwierdził niezgodność podstawy prawnej rozstrzygnięcia z Konstytucją. Orzeczenie Sądu, przyjęte w sentencji wyroku ma i ten walor, że wyraźnie skraca czas oczekiwania strony postępowania administracyjnego na nowe orzeczenie organu administracyjnego w sprawie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło