IV SA/Wr 820/14

WyrokWSA we Wrocławiu2016-01-11

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Julia Szczygielska, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może odmówić przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów badań lekarskich, jeśli wnioskodawca jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej może odmówić przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów badań lekarskich, jeśli wnioskodawca jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym i może uzyskać te badania w ramach refundacji z Narodowego Funduszu Zdrowia. Zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym, a jego wysokość i cel powinny być dostosowane do indywidualnej sytuacji wnioskodawcy oraz możliwości finansowych organu.
Stan faktyczny
Skarżący G. M. wystąpił o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie zaległych rachunków za gaz i czynsz oraz na wykonanie badań lekarskich w celu uzyskania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek na opłaty mieszkaniowe w kwocie 100 zł, odmawiając przyznania środków na badania lekarskie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Dobosiewicz-Sass, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego I. oddala skargę w całości; II. przyznaje adw. K. W. kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) w tym 23 % VAT od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu sądowym. Wnioskiem z dnia 10 czerwca 2014 r. G. M. (zwany dalej stroną, wnioskodawcą lub skarżącym) wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej w postaci uregulowania zaległych należności za gaz oraz czynsz "i inne". W wyniku przeprowadzonej w dniu 12 czerwca 2014 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, że dotychczasowa sytuacja wnioskodawcy nie uległa zmianie. W dalszym ciągu prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną (trwale orzeczony lekki stopień niepełnosprawności) oraz bezrobotną bez prawa do zasiłku. Na jego dochody składają się przyznany mu do końca czerwca 2014 r. dodatek mieszkaniowy (150,46 złotych) wraz z dodatkiem energetycznym (11,36 złotych). Skarżący posiada również zadłużenie z tytułu opłat za energię elektryczną (39,12 złotych), gaz (255,56 złotych) oraz mieszkanie (574,30 złotych). W toku przeprowadzanego wywiadu, skarżący doprecyzował zakres swojego żądania, wnosząc o przyznanie zasiłku celowego na opłacenie zaległych rachunków za gaz, energię elektryczną oraz czynsz. Strona wyraziła również oczekiwanie, że otrzyma pomoc w zakresie wykonania badań lekarskich w celu uzyskania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Pismem z dnia 27 czerwca 2014 r., nr [...] organ pierwszej instancji zwrócił się do skarżącego o wyjaśnienie, czy żądanie "pomocy o umożliwienie uzyskania badań lekarskich" wiąże się z oczekiwaniem przyznania zasiłku na ten cel, czy też innej pieniężnej lub niepieniężnej formy wsparcia. W odpowiedzi skarżący wskazał, że wnosi o przyznanie "(...) zasiłku celowego na leczenie – uzyskanie badań lekarskich dot. zmiany orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w zakresie chorób serca i układu krążenia po uzyskaniu stosownego skierowania do lekarza specjalisty (...)". Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], Burmistrz Miasta L., działając na podstawie art. 2, art. 3 ust. 4, art. 39 oraz art. 106 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm., zwanej dalej u.p.s.) w zw. z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823) oraz art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej k.p.a.): 1) przyznał zasiłek celowy w wysokości 100,00 złotych miesięcznie z przeznaczeniem na dofinansowanie opłat mieszkaniowych (energii elektrycznej, gazu, czynszu); 2) zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia pracownikowi socjalnemu dokumentu potwierdzającego dokonanie wskazanych opłat mieszkaniowych w terminie 15 dni od daty pobrania zasiłku; 3) odmówił przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na przeprowadzenie badań lekarskich do uzyskania stopnia niepełnosprawności; 4) nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że skarżący spełnia przesłanki do otrzymania wnioskowanej pomocy w części obejmującej konieczność uregulowania zaległych opłat mieszkaniowych, lecz ze względu na ograniczone możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej żądana pomoc musi zostać przyznana w kwocie 100,00 złotych. Dalej organ podał, że zgodnie z zasadami udzielania pomocy w formie zasiłku celowego w miesiącu czerwcu 2014 r. świadczenie we wskazanej wysokości będzie przysługiwał w przypadku, gdy różnica między kryterium dochodowym a dochodem rodziny (osoby) będzie mieściła się w przedziale 300 – 400 złotych. Odnosząc się natomiast do żądania przyznania środków finansowych na przeprowadzenie badań lekarskich, organ zauważył, że w świetle art. 2 ust. 1 u.p.s. brak jest okoliczności uzasadniających przyznanie wnioskowanego świadczenia, gdyż skarżący objęty jest ubezpieczeniem zdrowotnym i może się ubiegać o dokonanie badań lekarskich refundowanych z Narodowego Funduszu Zdrowia. Odwołując się od powyższego rozstrzygnięcia skarżący podniósł, że organ naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 225 § 1 k.p.a. Zarzucił również, że decyzja została wydana w toku nieprawidłowego działania kierownika jednostki pomocy społecznej oraz z naruszeniem jego dóbr osobistych, o których mowa w art. 100 u.p.s., zaznaczając jednocześnie, że w świetle art. 136 k.p.a. obowiązek przeprowadzenia rzetelnego postępowania dowodowego spoczywa również na organie drugiej instancji. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 3 i 4, art. 7, art. 8 ust. 1 i 3 – 4, art. 39, oraz art. 106 u.p.s., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżący jako osoba dotknięta bezrobociem i dysponująca małymi dochodami kwalifikuje się do otrzymania pomocy w formie zasiłku celowego. Następnie organ, powołując się na treść art. 3 ust. 4 u.p.s., podkreślił, że rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w granicach uznania administracyjnego, w ramach którego brane są pod uwagę niezbędne potrzeby bytowe osób korzystających ze wsparcia jak i możliwości pomocy społecznej. Wynika z tego, że instytucja ta nie może być traktowana jako stałe źródło bieżącego utrzymania, lecz jako wsparcie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia podstawowych potrzeb. Dalej Kolegium zauważyło, że skarżący objęty jest stałą pomocą i korzysta z wielu świadczeń z opieki społecznej i nie może oczekiwać, że wszystkie jego potrzeby zostaną pokryte i to w oczekiwanej wysokości. Organ pomocowy ma bowiem prawo – przy szczupłości posiadanych środków – do hierarchizacji żądań, ustalając w tym celu przejrzyste zasady przyznawania świadczeń, umożliwiające prowadzenie racjonalnej polityki społecznej. Podkreślono również, że każda sprawa wymaga indywidualnego podejścia zaś automatyzm działań we wszystkich przypadkach jest wykluczony. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji wszechstronnie rozważył sytuację wnioskodawcy i doszedł do uzasadnione przekonania, że zasiłek może zostać przyznany na konieczne opłaty mieszkaniowe, natomiast ewentualne badania lekarskie mogą zostać sfinansowane w ramach ubezpieczenia zdrowotnego, którym jest objęty skarżący. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w odniesieniu do wydanej decyzji, strona zarzuciła organowi drugiej instancji naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 – 4 i art. 39 ust. 1 u.p.s., poprzez przyznanie zasiłku celowego w oparciu o dowolnie przyjęte kryteria i uzależnienie jego wysokości od różnicy między kryterium dochodowym a dochodem rodziny, podczas gdy sytuacja skarżącego winna uwzględniać, że jest on osobą samotnie gospodarującą. Uchybienie wskazane miało w ocenie strony istotny wpływ na wynik sprawy zakończonej decyzją organu pierwszej jak i drugiej instancji. Ponadto skarżący oświadczył, że w toku postępowania doszło do rażącego naruszenia prawa z powodu przedstawienia przez skarżącego kierownikowi ośrodka pomocy społecznej dowodów na nieprawidłowości mające znamiona czynów zabronionych. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zakwestionowanej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, względnie o jej uchylenie. W odpowiedzi Kolegium podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. W toku postępowania ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego, uzupełniając wniesioną skargę, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 3 ust. 1, ust. 3 i 4 oraz art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., przez ich niewłaściwe zastosowanie i rozstrzyganie o rodzaju, formie i rozmiarze świadczenia nie w sposób odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale w oparciu o przygotowany wcześniej taryfikator oraz orzekanie w oderwaniu od celu i przeznaczenia zasiłku celowego, a uzależnienie wysokości pomocy od określonych przez organ widełek kwoty brakującej do kryterium dochodowego, a przez to brak uwzględnienia właściwych kryteriów przy rozstrzyganiu; - art. 6 – 8, art. 77 § 1 praz art. 80 k.p.a., polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, przez co doszło do błędnej oceny całokształtu materiału dowodowego i niepełnych ustaleń faktycznych, mających wpływ na ustalenie wysokości zasiłku celowego; - art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a., poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i nie pouczenie o przysługującym jej prawie zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji wydanej z istotnym naruszeniem wskazanych przepisów. Uzasadniając powołane zarzuty pełnomocnik skarżącego wskazał, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być uzależnione wyłącznie od sytuacji osoby ubiegającej się wsparcie oraz innych okoliczności poczynionych indywidualnie w konkretnej sprawie jak motywacje do otrzymania świadczenia. Przesłanki przyznania zasiłku celowego nie mogą być jednakże warunkowane pozaustawowymi czynnikami takimi jak zastosowany przez organ pierwszej instancji swoisty taryfikator uzależniający przyznanie świadczenia wyłącznie od braku możliwości uprzedniego otrzymania zasiłku okresowego, a w zakresie wysokości świadczenia związany z wielkością kwoty brakującej do określonego kryterium dochodowego. Skarżący podkreślił ponadto, że w aktach sprawy brak jest pierwotnego wywiadu środowiskowego, co do którego zgłoszone zostały zastrzeżenia, stwierdzając również, że nałożenie na stronę obowiązku przedłożenia dowodów opłacenia zaległych rachunków nie znajduje podstawy prawnej, a ustalenia w zakresie wysokości uzyskanego dochodu nie mają odzwierciedlenia w aktach sprawy, oraz że organ nie dochował zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, gdyż nie zawiadomił go o prawie do zapoznania się z aktami sprawy i wyrażenia swojego stanowiska. Przy czym zauważył jednocześnie, że z obowiązku tego nie zwalnia organu brak nowych dowodów na etapie postępowania odwoławczego. Mając powyższe na uwadze, strona wniosła na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Podstawą materialną wydanego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy o pomocy społecznej, która w art. 2 ust. 1 wskazuje, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także zapobieganie wskazanym w art. 2 ust. 1 przywołanej ustawy trudnym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s.). Przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, zaś potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.). Jedną z form pomocy społecznej jest zasiłek celowy, który może zostać przyznany w celu zaspokojenia bytowej potrzeby, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s.). Podkreślić należy, że zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym, co oznacza, że organ orzekając w konkretnej sprawie może więc, a nie musi przyznać wnioskowaną pomoc, oceniając sytuację wnioskodawcy. Wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1114/13, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1192/12 oraz z 21 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1920/11). W myśl art. 8 ust. 1 u.p.s. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2 – 15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Orzekając w tak zakreślonych ramach prawnych należy stwierdzić, że rozstrzygnięcia organów administracji publicznej zostały wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego oraz przy zastosowaniu właściwych przepisów prawa. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżący spełnia kryteria podmiotowe i dochodowe do przyznania mu wnioskowanego świadczenia. Jest on bowiem dotknięty długotrwałym bezrobociem, z czego wynika również jego trudna sytuacja materialna. Nie można również nie zauważyć, że skarżący legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności oraz – jak sam twierdzi – ma przewlekłe schorzenie kardiologiczne. Jedynym źródłem jego bieżącego utrzymania jest pomoc społeczna. W dacie wnioskowania o udzielenie wsparcia strona dysponowała dochodem w kwocie 161,82 złotych pochodzącym z przyznanego jej dodatku mieszkaniowego oraz dodatku energetycznego na okres od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca 2014 r., który należy zakwalifikować jako dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. Wysokość dochodu skarżącego była zatem mniejsza od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, które wynosiło na dzień wydania rozstrzygnięcia 542 złotych (art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.). W tym miejscu należy podkreślić, że podstawowym źródłem informacji o sytuacji wnioskodawcy jest rodzinny wywiad środowiskowy, który – jak stanowi art. 107 ust. 1 u.p.s. – przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej oraz u osób, o których mowa w art. 103. Natomiast w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych (art. 107 ust. 4 u.p.s.). Stosownie przy tym do treści art. 106 ust. 4 u.p.s., decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego. Również w niniejszej sprawie podstawą do ustalenia sytuacji osobistej skarżącego był kwestionariusz aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego, którego oryginał – wbrew twierdzeniu skarżącego – znajduje się w aktach sprawy. Należy bowiem zwrócić uwagę, że formularz ten składa się z kilku części, a kolejność ich wypełnienia nie jest przypadkowa. Zatem podniesione przez stronę zastrzeżenia, zawarte w adnotacji urzędowej z dnia 27 czerwca 2014 r., nie odnosiły się do ustaleń dokonanych w toku określania stanu faktycznego i oczekiwań wnioskodawcy, co miało miejsce w dniu 12 czerwca 2014 r., lecz do oceny jego sytuacji i planu pomocy sporządzonych w dniu 24 czerwca 2014 r. Po wtóre, ustalenia odnoszące się do oceny ogólnej sytuacji wnioskodawcy obejmowały również jego sytuację majątkową, która wykazywała po stronie dochodów kwotę 161,82 złotych. W takiej też wysokości – co poświadczyła swoim podpisem strona – wykazany dochód został przyjęty do obliczenia wysokości należnego świadczenia. Przy czym dochód ten obejmował nie tylko dodatek mieszkaniowy w kwocie 150,46 złotych, ale także dodatek energetyczny wynoszący 11,36 złotych. Podkreślić należy, że również i cel w postaci opłacenia zaległych rachunków z tytułu opłat za energię elektryczną (39,12 złotych), gaz (255,56 złotych) oraz mieszkanie (574,30 złotych), należy uznać za mieszczący się w ustawowym katalogu zawartym w art. 39 ust. 2 u.p.s. Stanowiska tego nie można natomiast podzielić w odniesieniu do wykazywanej przez skarżącego potrzeby wykonania badań lekarskich. Strona bowiem – jako osoba zarejestrowana w urzędzie pracy – podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, które gwarantuje jej wszelkie niezbędne usługi medyczne, a więc także i badania lekarskie. Nie bez znaczenia pozostaje również, że strona nie wykazała jakie konkretne, a niemieszczące się w ramach usług finansowanych z Narodowego Funduszu Zdrowia, badania zamierza przeprowadzić. Ponadto samą konieczność wskazanych badań skarżący wiąże z postępowaniem w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności i to w zależności od wskazań specjalisty. Zatem ewentualne konieczne badania lekarskie nie tylko, że realizowane byłyby z urzędu w toku postępowania przed właściwym zespołem do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, ale mają jeszcze charakter zdarzeń przyszłych i niepewnych, bo uzależnionych od mogących dopiero pojawić się potrzeb w tym zakresie. Stąd też orzeczenie o odmowie przyznania zasiłku celowego w odniesieniu do tej części żądania skarżącego było w pełni uzasadnione. Przyznając natomiast zasiłek celowy w kwocie 100,00 złotych na pokrycie zaległych rachunków mieszkaniowych organ zasadnie kierował się dyrektywami postępowania wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. Udzielona skarżącemu pomoc dostosowana była bowiem do okoliczności sprawy wynikających z jednej strony z osobistej sytuacji wnioskodawcy, zaś z drugiej strony z możliwości finansowych organu pomocowego. Nie jest zasadny w tym względzie zarzut naruszenia art. 3 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., gdyż organ określając wysokość świadczenia nie kierował się pozaustawowymi przesłankami w postaci swoistego rodzaju taryfikatora, który w niniejszej sprawie stanowił tylko jeden z elementów uzasadnienia decyzji, obrazujący zasady prowadzenia gospodarki finansowej przez organ przy szczupłości środków finansowych, którymi dysponuje. W przypadku wykorzystania wyłącznie wskazanego algorytm podziału środków rozstrzygnięcie w istocie pozbawione byłoby cech indywidualności i nie uwzględniałoby oceny potrzeb osoby uprawnionej. W niniejszej sprawie organy jednakże nie poprzestały wyłącznie na przywołaniu samej metody opartej jedynie na matematycznym wyliczeniu różnicy między kryterium dochodowym a faktycznym dochodem. Rozważone bowiem zostały i pozostałe okoliczności mające za przedmiot ustalenia odnoszące się do sytuacji osobistej skarżącego, korzystającego w sposób systematyczny z pomocy społecznej oraz do zasad udzielania tej pomocy. Zgodzić się należy w tym miejscu z organem odwoławczym, że celem udzielanego wsparcia nie może być stałe subsydiowanie potrzeb osoby wymagającej pomocy, która również z własnej inicjatywy winna czyniąc starania zmierzające do przezwyciężenia swojej trudnej, ale przejściowej sytuacji życiowej. Mając powyższe okoliczności na uwadze nie można uznać, że organ naruszył normy procesowe w postaci art. 6 – 8, art. 77 § 1 i 4, art. 80 k.p.a poprzez niewyczerpujące zebranie, a następnie rozpatrzenie materiału dowodowego, czym przekroczył granice uznania administracyjnego. W ocenie Sądu zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy miały prawo przyznać zasiłek celowy w rzeczonej kwocie mając za podstawę całokształt okoliczności sprawy, w tym w szczególności sytuację osobistą skarżącego jak i własne możliwości finansowe. Także i zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Chociaż z akt sprawy wynika, że w istocie organ odwoławczy pominął zawiadomienie strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (czemu – co warto podkreślić – nie uchybił organ pierwszej instancji) to jednakże skarżący nie wykazał, że podniesione naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Warunkiem bowiem skuteczności zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. jest wykazanie, że uchybienie uniemożliwiło stronie dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1098/13). W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał związku przyczynowego między naruszeniem a brakiem możliwości zajęcia przez stronę stanowiska przed wydaniem decyzji odwoławczej, zwłaszcza że podstawowe dowody zostały przeprowadzone z jej udziałem i wiedza o nich wynikała z aktywności strony przed organem pierwszej instancji, zaś zakres żądania nie budził wątpliwości, zawłaszcza że skarżący – będący jedyną stroną tego postępowania – żądanie to sformułował. Podobny charakter – zdaniem Sądu – miało również zobowiązanie skarżącego do przedłożenia pracownikowi socjalnemu dokumentu potwierdzającego dokonanie opłat rachunków za gaz, energię elektryczną i czynsz w terminie 15 dni od daty pobrania zasiłku celowego. Stwierdzenie powyższe należy bowiem traktować jako element informacyjny decyzji, związany z potrzebą dbałości o to, że zasiłek zostanie wykorzystany zgodnie z celem na jaki został przyznany. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Kolegium oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszały przepisów prawa w stopniu uzasadniających ich uchylenie, a tym bardziej – jak oczekiwała tego strona – stwierdzenie ich nieważności, co jednocześnie oznacza, że zarzut naruszenia przez Kolegium art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a okazał się nieuprawniony. Świadczenie zostało bowiem przyznane zgodnie z obowiązującymi regułami i w wysokości wynikającej z uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Mając zatem na uwadze, że wniesiona skarga okazała się nieuzasadniona, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. zobowiązany był do oddalenia skargi, o czym orzeczono w punkcie I sentencji. Podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia w punkcie II sentencji stanowił natomiast art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło