IV SA/Wr 865/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 24 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu. Uzasadnienie: S. Z. (dalej: strona, skarżący) w dniu 16 listopada 2021r. (data nadania przesyłki na adres organu k. 13 akt sądowych) wniósł za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej: organ ) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na opisaną w sentencji decyzję. W skardze strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że wobec braku odpowiedzi na złożone odwołanie od decyzji z dnia 8 marca 2018 r. odmawiającej stronie przyznania świadczenia wychowawczego na córkę, wystąpił z ponagleniem w dniu 26 lutego 2019 r. W odpowiedzi organu z dnia 8 marca 2019 r. uzyskał informację, że w wyniku rozpatrzenia odwołania strony organ w dniu 24 kwietnia 2018 r. wydał decyzję o nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Według relacji organu decyzję doręczono w formie dokumentu elektronicznego przyjmując fikcję doręczenia na podstawie art. 46 §6 k.p.a. Zawiadomienie o możliwości odebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego wysłano do strony dwukrotnie w dniach 15 i 23 czerwca 2018 r. Skarżący wskazał, że przeszukał swoją skrzynkę e-PUAP szukając śladów jakiejkolwiek korespondencji w czerwcu 2018 r., nie otrzymał jednak wtedy żadnej korespondencji, na dowód czego dołączył rzut ekranu swojej skrzynki odbiorczej w ramach platformy e-PUAP (k. 11 akt sądowych). Końcowo skarżący podkreślił, że składając odwołanie do SKO nie godził się na doręczenia odpowiedzi przez e-PUAP, z pewnością nie miał takiej intencji wiedząc jak słabo funkcjonowała wówczas platforma usług elektronicznych, dlatego oczekiwał na korespondencję papierową. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie wskazując, że zaskarżona decyzja została wysłana do strony w dniu 15 czerwca 2018 r. i uznana za doręczoną w dniu 30 czerwca 2018 r. co potwierdza Urzędowe Poświadczenie Doręczenia. Kolegium podkreśliło, że odwołanie zostało złożone przez stronę tą samą drogą, a zatem organ był zobowiązany aby decyzję doręczyć za pośrednictwem platformy ePUAP. W odniesieniu do treści wniosku o przywrócenie terminu podniesiono, że argumenty dotyczące braku doręczenia decyzji, nie mogą stanowić postawy do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Gdyby bowiem organ nie doręczył decyzji stronie , to nie weszłaby ona do obrotu prawnego, a tym samym niemożliwe byłoby jej zaskarżenie. Tymczasem skutek doręczenia nastąpił w dniu 30 czerwca 2018 r., co jednoznacznie dokumentuje Urzędowe Poświadczenie Doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu podlegał odrzuceniu Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Niezależnie od powyższego, stosownie do art. 86 § 5 p.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Zgodnie zaś z treścią art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Zawarte w art. 87 § 5 p.p.s.a. pojęcie "przypadków wyjątkowych" nie zostało określone w ustawie. Prawodawca pozostawił ocenę w tym zakresie sądowi. Zdaniem Sądu, pod pojęciem "przypadek wyjątkowy", należy rozumieć nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie. Rozpoznając taki wniosek o przywrócenie terminu, należy więc wyważyć argumenty wspierające wniosek i argumenty przemawiające za stabilizacją sytuacji ugruntowanej przez upływ czasu, a powstałej w następstwie niedokonania czynności procesowej w terminie oraz ustalić, czy przedstawione we wniosku argumenty uzasadniają, że w sprawie zachodzi przypadek, który można uznać za wyjątkowy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I OZ 109/13 i z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I OZ 991/11 - orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu przedmiotowy wniosek podlega odrzuceniu, gdyż w sprawie nie zaistniały wyjątkowe okoliczności, które mogłyby uzasadniać przywrócenie terminu do wniesienia skargi po upływie roku od jego uchybienia. Okoliczności takich bezsprzecznie nie może stanowić podnoszony przez stronę skarżącą argument braku skutecznego doręczenia zaskarżonej decyzji. Przyjęcie przeciwnego stanowiska skutkowało by bowiem uznaniem skargi za niedopuszczalną, a skarga mogłaby być skutecznie wniesiona dopiero po jej doręczeniu. Według art. 53 § 1 p.p.s.a., termin do wniesienia skargi wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a ww. ustawy. Określony w art. 53 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi zaczyna swój bieg jedynie wówczas, jeżeli orzeczenie zostało doręczone stronie w prawidłowy sposób (zob. postanowienie NSA z 10 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 67/11, LEX nr 1071294). W sprawie bezsporne jest, że strona uchybiła terminowi do wniesienia skargi, co zresztą pośrednio przyznaje sam skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Z akt sprawy wynika bowiem, że stanowiąca przedmiot zaskarżenia decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 46 §6 k.p.a. w dniu 30 czerwca 2018 r. Przyjętej fikcji doręczenia nie może skutecznie obalić oświadczenie strony o braku w miesiącu czerwcu 2018 r. jakiejkolwiek korespondencji otrzymanej od organu na skrzynkę odbiorczą e-PUAP w sprawie, poparte rzutem ekranu z tej skrzynki z wynikami wyszukiwania za ten okres (wydruk opatrzono datą 14 listopada 2021 r.), tym bardziej, że zawartość skrzynki odbiorczej nie ma charakteru nieusuwalnego i może w każdym czasie ulegać modyfikacji. Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja wydana w na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. Decyzję należy zaś doręczyć stronie na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 109 § 1 k.p.a.). W myśl art. 391 k.p.a. doręczenie pism może nastąpić również za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18.07.2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. z 2019r., poz. 123), niemniej jednak po spełnieniu warunków, o których mowa w treści tego przepisu. Zgodnie zaś z art. 391 § 1 pkt 1 doręczenie pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, jeżeli strona lub inny uczestnik postępowania złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, ponieważ jak wynika z akt administracyjnych sprawy odwołanie strony od decyzji organu I instancji z dnia 8 marca 2018 r. zostało złożone przez elektroniczną skrzynkę podawczą tego organu w ramach platformy e-PUAP co wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia z dnia 10 kwietnia 2018 r. Do skutecznego doręczenia kwestionowanej decyzji za pomocą środków komunikacji elektronicznej nie była zatem potrzebna zgoda strony. Nadto znajdujące się w nadesłanych do Sądu aktach administracyjnych Urzędowe Poświadczenie Doręczenia wygenerowane w dniu 2 lipca 2018 r. zawierające identyfikator sprawy tj. numer zaskarżonej decyzji oraz identyfikator dokumentu, którego dotyczy poświadczenie, wskazany jako: decyzja + klazula RODO, spełnia wymagania przewidziane dla stosowania środków komunikacji elektronicznej, o których stanowi art. 2 pkt 5 ustawy z 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, mający zastosowanie w procedurze administracyjnej z mocy art. 391 § 1 k.p.a. Ze wskazanego dokumentu wynika, że zawiadomienie o możliwości odebrania wysłanej w formie dokumentu elektronicznego decyzji zostało do strony wysłane dwukrotnie w dniach 15 i 23 czerwca 2018 r., zatem na podstawie art. 46 §6 k.p.a. zaskarżoną decyzję uznano za doręczoną stronie z dniem 30 czerwca 2018 r. W konsekwencji termin do złożenia skargi upłynął z dniem 30 lipca 2018 r. Zatem roczny termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej upłynął 30 lipca 2019 r. Tymczasem strona wystąpiła ze skargą na opisaną na wstępie decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia 16 listopada 2021 r. zatem po ponad dwóch latach od upływu terminu określonego w art. 86 § 5 p.p.s.a. W orzecznictwie dominują poglądy, że przy rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 86 § 5 p.p.s.a., za nadzwyczajne okoliczności uzasadniające złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionej czynności nie są uznawane okoliczności zależne od strony (por. postanowienia NSA z: 5 lipca 2017 r., sygn. akt II FZ 317/17; 4 marca 2016 r., sygn. akt II OZ 227/16). Mogłoby to nastąpić bowiem w rzeczywiście wyjątkowych okolicznościach, jak działanie siły wyższej, np. długotrwałej poważnej klęski żywiołowej. Taka sytuacja, zdaniem Sądu, nie zaistniała w niniejszej sprawie. Okoliczności podniesione we wniosku, koncentrujące się wokół kwestionowania przez stronę prawidłowości doręczenia stronie zaskarżonej decyzji w formie dokumentu elektronicznego (w istocie wykluczające dopuszczalność tej skargi) po ponad trzech latach od skutecznego jej doręczenia w trybie przewidzianym dla doręczeń w formie dokumentu elektronicznego określonych w art. 49 k.p.a. nie stanowią "wyjątkowego przypadku", o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Z tych powodów, na podstawie art. 88 w związku z art. 87 § 1 i § 5 p.p.s.a. Sąd odrzucił wniosek skarżącego