IV SA/Wr 876/04

WyrokWSA we Wrocławiu2005-06-03

Skład orzekający: S. NSA Bogumiła Skrzypczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca działalność gospodarczą, która zaprzestała jej prowadzenia, może ubiegać się o świadczenie przedemerytalne na podstawie przepisów dotyczących rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika lub z powodu niewypłacalności pracodawcy?
Ratio decidendi
Osoba prowadząca działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek nie może ubiegać się o świadczenie przedemerytalne na podstawie przepisów dotyczących rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika lub z powodu niewypłacalności pracodawcy, ponieważ przepisy te dotyczą wyłącznie osób pozostających w stosunku pracy. W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą, jedyną podstawą do ewentualnego przyznania świadczenia przedemerytalnego jest spełnienie warunków określonych w art. 37k ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, tj. osiągnięcie odpowiedniego wieku i posiadanie wymaganego stażu pracy, niezależnie od przyczyn ustania działalności.
Stan faktyczny
Skarżący B. K. został pozbawiony prawa do świadczenia przedemerytalnego decyzją Starosty Powiatu W., która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody D. Organy administracyjne uznały, że skarżący nie spełnia warunków do przyznania świadczenia, ponieważ zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, a nie rozwiązał stosunek pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy. Skarżący zarzucił organom nierzetelne obliczenie stażu pracy oraz błędną wykładnię przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

IV SA/Wr 876/04 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 3 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Bogumiła Skrzypczak po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2005 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego; - o d d a l a skargę. Uzasadnienie. Decyzją Starosty Powiatu W. z dnia [...] r. (Nr [...]) odmówiono B. K. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Od decyzji tej wnioskodawca wniósł odwołanie, w którym zarzucił, że organ I instancji nierzetelnie obliczył staż pracy oraz nietrafnie wskazał, iż wnioskodawca nie spełnia warunków art.37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wojewoda D. decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]- wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt. 1 Kpa oraz art. 37 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz.U. Nr 58 poz.514 z 2003 r. z późn. zm.), w związku z art.30 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. z 2004r. Nr.120, poz.1252) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy ustalono, że B. K. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. po raz pierwszy dnia [...]r. z prawem do zasiłku od dnia [...]r. Prawo do zasiłku oraz status osoby bezrobotnej wnioskodawca utracił w dniu [...]r. z powodu wyjazdu za granicę. Po raz drugi B. K. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. dnia [...]r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W okresie poprzedzającym obie rejestracje zainteresowany podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ wskazał, że zgodnie z art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1. osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety i 25 lat dla mężczyzn, 2. do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3. do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4. do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 87,poz.435, z 1996 r. Nr. 5, poz. 34, z 1997 r. Nr 28, poz.153 i Nr123, poz.776, z 1998 r. Nr 106, poz.668 i Nr 137, poz.887 oraz z 2000 r. Nr 48, poz.550). Wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie musza być spełnione łącznie. B. K. w dniu pierwszej rejestracji miał ukończone [...] lat, ponadto w dniu rejestracji legitymował się okresem uprawniającym do emerytury wynoszącym [...] lat, [...] miesiąc i [...] dni. Organ odwoławczy zauważył jednak, że gdyby skarżący udokumentował 40-letni okres uprawniający do emerytury i tak nie spełniałby wymogu dotyczącego rozwiązania ostatniego stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Zgodnie z art.2 ust.1 pkt. 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - przyczyny dotyczące zakładu pracy oznaczają rozwiązanie stosunku pracy z powodu upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcie stosunku pracy z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i nie zaproponowanie przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, nie był wiec pracownikiem zatrudnionym w ramach umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o prace. Wobec osób prowadzących działalność gospodarczą nie mają zastosowania zarówno przepisy Kodeksu pracy, jak i przepisy ustawy z dnia 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczacych pracownika. Ustanie prowadzenia działalności gospodarczej następuje z chwilą jej wyrejestrowania, a nie z powodów podanych w cytowanej ustawie. W związku z tym, że wszystkie przesłanki wymienione w ustawie muszą być w dniu rejestracji spełnione łącznie, w ocenie Wojewody D. brak jest podstaw do przyznania zainteresowanemu świadczenia przedemerytalnego. Art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu tylko w jednym przypadku przewiduje możliwość przyznania świadczenia przedemerytalnego bez konieczności rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, tj. jeżeli w przypadku mężczyzny ukończył on 63 lata i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 25 lat. Skarżący nie spełnia wymogu wieku, stąd też organ odwoławczy uznał, że decyzja Starosty jest zasadna. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wnosił o uchylenie decyzji organów administracyjnych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że w zaskarżonej decyzji nietrafnie powołano przepisy ustawy z dnia 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczacych pracowników (Dz. U. z 2003r. Nr 90, poz. 844). Nietrafnie też dokonano wykładni przepisów art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 z późn. zm.) przez stwierdzenie, iż wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie w punktach 1 - 4 muszą być spełnione łącznie. Zarzucał tez, że organ odwoławczy nie rozpoznał zarzutu zawartego w odwołaniu, iż przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 87,poz.435, z 1996 r. Nr. 5, poz. 34, z 1997 r. Nr 28, poz.153 i Nr123, poz.776, z 1998 r. Nr 106, poz.668 i Nr 137, poz.887 oraz z 2000 r. Nr 48, poz.550) przewidują możliwość uwzględnienia sytuacji skarżącego. Twierdził też skarżący, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu dotyczącego nierzetelnego obliczenia stażu pracy. W szczególności skarżący twierdził, że wykreślił prowadzoną działalność gospodarczą z przyczyn ekonomicznych, co pozwoliło mu uzyskać status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku dla bezrobotnych w wymiarze 120%. Decyzją Starosty Powiatu W. z dnia [...]r. odmówiono skarżącemu uznania okresów zatrudnienia - bez uzasadnienia przyczyn odmowy poświadczonych świadectwem ukończenia Zasadniczej Szkoły Budowlanej dla Pracujących oraz okresów poświadczonych zapisami w legitymacji ubezpieczeniowej skarżącego, co spowodowało obniżenie udokumentowanego okres zatrudnienia do [...] lat, [...]miesiąca, [...] dni, podczas gdy według okresów zatrudnienia wyliczonych na podstawie uzyskanych świadectw pracy i przedstawionych w wykazie z dnia [...]r. - bez doliczenia okresów nakładających się w czasie - skarżący posiada okres zatrudnienia w wymiarze [...] lat, [...]miesiące, [...]dni. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołał się na swoją poprzednią argumentację i dodatkowo wskazał, że staż pracy skarżącego został obliczony na podstawie przedłożonych świadectw pracy, zaświadczeń ZUS-u i książeczki wojskowej. Do okresu uprawniającego do emerytury nie zaliczono okresu nauki w Zasadniczej Szkole Zawodowej, gdyż stosownie do art. 7 ust. 9 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 1998 r. Nr 162 poz. 1118) do okresów nieskładkowych zalicza się jedynie okres nauki w szkole wyższej, pod warunkiem ukończenia nauki w wymiarze określonym w programie studiów. W toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym obydwie strony wyraziły zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organy administracyjne nie naruszyły wskazanych wyżej przepisów. W szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego i przepisy o postępowaniu administracyjnym. Trafnie wskazały organy administracyjne, że skarżący nie spełnia warunków, od których zależy prawo do świadczenia przedemerytalnego. Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120 poz. 1252) z dniem 1 sierpnia 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejął zadania związane z przyznawaniem i wypłatą świadczeń przedemerytalnych. Stosownie natomiast do art. 30 ust. 1 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Równocześnie przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się także wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych podlegające rozpatrzeniu po dniu przejęcia w związku z art. 37l ust. 2 i art. 27 ust. 1 5 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Trafnie więc organy administracyjne w tej sprawie oparły się na przepisach poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. jednolity Dz.U. Nr 58 poz.514 z 2003 r. z późn. zm). Zgodnie z art. 37k ust. 1 ostatnio wskazanej ustawy świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiadała okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 dla mężczyzn, lub 3) do rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy ,w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz.85, Nr 127 poz.1088 i Nr 155, poz.1287) lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art.19 ust.2a i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt.1, 3 lub 4. Regulacje zawarte w art. 37k ust. 1 punkty 2 - 5 prawo do świadczenia przedemerytalnego wiążą z zatrudnieniem w ramach stosunku pracy, przy czym punkt 5 odnosi się do zaprzestania wykonywania pracy z przyczyn wskazanych w art. 19 ust. 2a, tj. ustania wykonywania prac interwencyjnych. Jedynie pkt. 1 art. 37k ust. 1 nie uzależnia prawa do świadczenia przedemerytalnego od uprzedniego pozostawania w stosunku pracy, gdyż dotyczy on osób, które osiągnęły wiek określony w tym przepisie, tj. 58 lat przez kobiety i 63 lata przez mężczyznę i osoby te posiadają staż zaliczany do uprawnień emerytalnych - kobiety 20 lat i mężczyźni - 25 lat. W sprawie nie jest sporne, że rejestracja skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy nastąpiła po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, a nie po ustaniu stosunku pracy. W związku z tym prawo skarżącego do świadczenia przedemerytalnego mogło być rozważane tylko świetle regulacji zawartej w art. 37k ust. 1 pkt. 1. Jednakże skarżący nie spełniał warunków określonych w tym przepisie. Skarżący urodził się dnia [...]roku i w chwili pierwszej, jak i drugiej rejestracji nie osiągnął wieku 63 lat. Jak trafnie wskazały organy administracyjne prawo do świadczenia emerytalnego może być przyznane jedynie wówczas, gdy wnioskodawca spełnia wszystkie kryteria odnoszące się do tej grupy osób, w tym również kryterium wieku i stażu zaliczanemu do tych uprawnień. Skoro zatem skarżący nie spełnia kryterium wieku, o którym mowa w cytowanym art. 37k ust. 1 pkt. 1 - słusznie przyjęły organy, że świadczenie przedemerytalne nie może być jemu przyznane. Prawidłowo też uznały organy, że sytuacja skarżącego nie odpowiada treści przepisów szczególnych o rozwiązywaniu stosunku pacy z przyczyn niedotyczących pracowników. Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt. 20a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz.U. Nr 58 poz.514 z 2003 r. z późn. zm.) przez pojęcie "przyczyn dotyczących zakładu pracy rozumie się: a) rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, w przypadku rozwiązania stosunku pracy z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników, b) rozwiązanie stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, c) wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. Przepisy szczególne wskazane w art. 2 ust. 1 pkt. 2a lit. a zawarte są w ustawie z dnia 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczacych pracowników (Dz. U. z 2003r. Nr 90, poz. 844). Przepisy te jednak odnoszą się wyłącznie do osób zatrudnionych na podstawie stosunku pracy. Skarżący w okresie poprzedzającym rejestrację nie pozostawał w stosunku pracy, dlatego przepisy ostatnio cytowanej ustawy, a tym samym art. 37k ust. 1 pkt. 2 i 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz.U. Nr 58 poz.514 z 2003 r. z późn. zm.) nie mogą mieć do niego zastawania. Wbrew bowiem zarzutom skargi ustawa z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90 poz. 844 ze zmn.) w żadnym przepisie nie zawiera regulacji dotyczących osób prowadzących działalność gospodarczą. W art. 1 ust. 1 ustawa ta stwierdza, że jej przepisy stosuje się w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, w drodze wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę, a także na mocy porozumienia stron, jeżeli w okresie nieprzekraczającym 30 dni zwolnienie obejmuje co najmniej ilość pracowników wskazanych w tym przepisie. Już więc na tej podstawie nie można wyprowadzać wniosków, że skutki przewidziane w tej ustawie wobec pracowników mogą odnosić się także do osób nie pozostających w stosunku pracy, w tym również do osób prowadzących we własnym imieniu działalność gospodarczą. W związku z tym, niezależnie od powodów zaprzestania przez skarżącego prowadzenia działalności gospodarczej, nie może on powoływać się na ostatnio wskazaną ustawę, a tym samym na te postanowienia art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zmn.), które przyznanie świadczenia przedemerytalnego uzależniają od rozwiązania stosunku pracy z przyczyn ekonomicznych dotyczących zakładu pracy. Nie są także zasadne te zarzuty skarżącego, w których twierdził, że świadczenie przedemerytalne winno być przyznane z tego powodu, że likwidacja działalności gospodarczej nastąpiła z powodów ekonomicznych, a więc z powodu upadłości prowadzonej przez skarżącego firmy. Wprawdzie bowiem przepis art. 37k ust. 1 pkt. 4 pośrednio nawiązuje do instytucji upadłości zakładu pracy z przyczyn ekonomicznych, jednakże skarżący pomija fakt, że przepis ten wyraźnie stwierdza iż dotyczy on przypadków rozwiązania stosunku pracy z tych powodów. Jak już wyżej wskazano, skarżący prowadził działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek, nie pozostawał natomiast w stosunku pracy. Skarżący kwestionował także pogląd dotyczący wykładni przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (teks jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 9 poz. 85 ze zmn.). Także i te zarzuty skargi nie są zasadne. Zgodnie z art. 1 tej ustawy reguluje ona zasady i zakres ochrony roszczeń pracowniczych w razie niemożności ich zaspokojenia z powodu niewypłacalności pracodawcy. Oznacza to, że ustawa ma zastosowanie tylko do osób będących pracodawcami w stosunku do innych osób, a wskazane w niej zasady ochrony roszczeń dotyczą wyłącznie roszczeń pracowniczych. Zasadę tę precyzuje bliżej art. 5 ust. 1, zgodnie z którym przepisy ustawy stosuje się do pracowników niewypłacalnego pracodawcy, jego byłych pracowników oraz członków rodziny zmarłego pracownika lub byłego pracownika uprawnionego do renty rodzinnej. W sprawie nie jest sporne, że skarżący nie pozostawał w stosunku pracy przed rejestracją dokonana w Powiatowym Urzędzie Pracy, nie może zatem być uznany za pracownika, a tym samym nie może powoływać się na cytowana ustawę. Wniosku tego nie zmienia okoliczność, że w art. 5 ust. 2 stwierdzono, że przepisy ustawy dotyczące pracowników stosuje się odpowiednio do osób, które wykonują pracę zarobkową na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli z tego tytułu podlegają obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Regulacja ta również nie może odnosić się do osób prowadzących działalność gospodarczą we własnym imieniu, gdyż przepis ten dotyczy osób "wykonujących pracę zarobkową na innej podstawie niż stosunek pracy", a więc do osób, które na podstawie umowy prawa cywilnego (umowa o dzieło, zlecenia itp.) wykonują pracę na rzecz innego podmiotu. W związku z tym niezależnie od przyjętych w tej ustawie rozwiązań dotyczących ochrony roszczeń pracowniczych - ustawa ta nie może być stosowana do osób prowadzących we własnym imieniu i na własną rzecz działalność gospodarczą. Trafnie zatem przyjęły organy, że do sytuacji skarżącego nie może mieć zastosowanie ani pkt.4, ani też pkt. 2 i 3 art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zmn.). Nie mają również znaczenia zarzuty skargi związane z przyjętym przez organy stażem pracy. Niezależnie bowiem od przyjętego przez organy okresu uprawniającego do emerytury, odmowa przyznania świadczenia przedemerytalnego nie była związana z wykazanym stażem zaliczanym do tych uprawnień lecz z powodu niespełnienia przez skarżącego innego warunku, tj. nie osiągnięcia wieku wymaganego przepisami, jak też nie pozostawania w stosunku pracy przed rejestracją, a tym samym nie spełniania warunków określonych w pkt. 1 - 4 ust. 1 art. 37k cyt. ustawy. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa. W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skarga podlegała oddaleniu. Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło