IV SA/Wr 9/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół [...] w L. im. [...] na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o skreśleniu z listy uczniów i umorzenia postępowania w pierwszej instancji postanawia: odrzucić skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez Zespół Szkół [...] w L. im. [...] - reprezentowany przez Przewodniczącego Rady Pedagogicznej B. D. - jest decyzja D. Kuratora Oświaty (dalej: organ odwoławczy) z dnia [...] października 2018 r. nr [...] uchylająca decyzję Dyrektora Zespołu Szkół [...] w L. im. [...] (dalej w skrócie: organ pierwszej instancji) z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o skreśleniu z listy uczniów i umorzenia postępowania w pierwszej instancji W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej przez nieuprawniony do tego podmiot, ewentualnie o jej oddalenie jako całkowicie bezzasadnej. W ocenie organu, zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych, ten sam podmiot nie może w tym samym postępowaniu kumulować roli organu prowadzącego postępowanie z rolą strony postępowania, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Za całkowicie nieskuteczny - zdaniem organu odwoławczego - należy uznać zastosowany przez stronę skarżącą "zabieg zamiany" organu pierwszej instancji, tj. Dyrektora Zespołu Szkół [...] na Radę Pedagogiczną tej szkoły, gdyż ani szkoła, ani jej Rada Pedagogiczna nie mają zdolności sądowo-administracyjnej, czy też zdolności do czynności w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Według organu odwoławczego, wbrew argumentacji zawartej w skardze, Zespół Szkół [...] w L. nie mieści się w wykazie jednostek wskazanych w art. 25 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), skoro nie jest samorządową jednostką organizacyjną, ani też inną osobą prawną działającą na mocy ustawy w sprawach dotyczących określonych praw i obowiązków związanych z wydzieloną masą majątkową lub funkcjonowaniem przedsiębiorstwa. W ocenie organu odwoławczego , w niniejszej sprawie skargę de facto wniósł nie Zespół Szkół [...] reprezentowany przez Radę Pedagogiczną, a Dyrektor tej placówki, który jednocześnie wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedzać musi sprawdzenie jej wymogów formalnych, w tym legitymacji skargowej podmiotu, który inicjuje postępowanie sądowoadministracyjne. Podmioty powołane do ochrony obiektywnego porządku prawnego mają legitymację do złożenia skargi w zakresie określonym przepisami prawa. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym. Brak legitymacji stanowi bowiem podstawę do odrzucenia skargi , gdyż stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do przepisów ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi postępowanie sądowoadministracyjne jest wszczynane na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot, którym według art. 50 § 1 p.p.s.a. jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Przy czym legitymacja do wniesienia skargi oparta jest na kryterium posiadania interesu prawnego, co oznacza, że akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (materialnego, procesowego). Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Polskie prawo administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2001, s. 357). W doktrynie i judykaturze podkreśla się, że organ powołany do wydania decyzji administracyjnej w postępowaniu administracyjnym nie może być jednocześnie stroną tego postępowania, reprezentującą w nim własne interesy i - co za tym idzie - nie ma prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczne rozstrzygnięcie podjęte w tym postępowaniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2006 r. sygn. akt II GSK 387/05, z dnia 6 stycznia 2010 r. sygn. akt II GSK 263/09, z dnia 13 maja 2010 r. sygn. akt II FSK 773/10, z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. akt II FSK 2500/10, czy postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 422/14, wydane w podobnym stanie faktycznym jak w niniejszej sprawie; wszystkie wyżej wymienione orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji skarżący musi mieć w złożeniu skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga może bowiem dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej" rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi. Spajając tę cześć rozważań , stwierdzić należy ,że organ powołany do wydania decyzji (postanowienia) w postępowaniu administracyjnym nie może być jednocześnie stroną tego postępowania, reprezentującą w nim własne interesy i nie ma prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczne rozstrzygnięcie podjęte w tym postępowaniu. Z taką sytuacją mamy do czynienia w badanej sprawie , w której skarżący - Zespół Szkół [...] reprezentowany przez Przewodniczącego Rady Pedagogicznej tej placówki B. D. - działał jednocześnie jako organ pierwszej instancji (Dyrektor Zespołu Szkół [...] w osobie B. D.), który wydał w postępowaniu administracyjnym decyzję z dnia [...] września 2018 r. nr [...], którą uchylił swoją własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w sprawie uchylenia decyzji o skreśleniu z listy uczniów i umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne. Jak trafnie zauważył w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, nie ma przy tym znaczenia, fakt że skargę do Sądu wnosi Przewodniczący Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół [...], nie zaś Dyrektor tej placówki, skoro jest to ten sam organ orzekający w niniejszej sprawie w pierwszej instancji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ ten działa jedynie w granicach i na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji, nie zaś jako podmiot, którego interesu lub obowiązku dotyczy postępowanie. W tym miejscu podkreślić należy ,że tam gdzie organ działa jako podmiot władzy , nie ma miejsca na jego partykularny interes prawny i tym samym nie może on wnieść skargi na decyzję organu II instancji , albowiem niedopuszczalne jest kumulowanie ról procesowych organów administracji publicznej w granicach tożsamej sprawy administracyjnej Reasumując powyższe , stwierdzić należy, że skarżący nie posiada legitymacji do wniesienia do Sądu skargi na rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu odwoławczym, dotyczące uchylenia jego decyzji przez organ wyższego stopnia, jakim jest w sprawach skreślenia z listy uczniów D. Kurator Oświaty. W tym stanie rzeczy wniesioną skargę jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało odrzucić, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.