IV SA/Wr 916/13

WyrokWSA we Wrocławiu2014-05-23

Skład orzekający: Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Julia Szczygielska, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie podjęła zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, spełnia przesłankę rezygnacji z zatrudnienia wymaganą do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że przepis art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymaga faktycznej rezygnacji z istniejącego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Samo niepodejmowanie zatrudnienia z tego powodu nie jest wystarczające do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organy administracji publicznej są zobowiązane do stosowania prawa w jego literalnym brzmieniu i nie mogą tworzyć nowych norm prawnych ani modyfikować znaczenia istniejących.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. Ł. wnioskowała o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z powodu sprawowania opieki nad mężem, który posiadał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając, że skarżąca nie spełniła przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki, gdyż jej ostatnie zatrudnienie ustało przed ustaleniem znacznego stopnia niepełnosprawności męża i z powodu jej własnych problemów zdrowotnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska(spr.), Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant starszy referent Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 maja 2014 r. sprawy ze skargi Z. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr SKO [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem Z.Ł. z dnia 31 lipca 2013 r. o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaną opieką nad mężem T. Ł. . Decyzją z dnia [...]r., nr [...]wydaną z powołaniem się na przepisy art.3 , art. 5 , art.16a, art.20 ust.3 , art. 23, art. 24 ust. 1, art. 26 ust. 1 i ust.2 , art.30, art.31, , art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O - działając na podstawie upoważnienia Wójta Gminy O. nr 4/2006 z dnia 6 stycznia 2006 r. - odmówił Z. Ł. świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego, wnioskowanego na męża T. Ł. . W uzasadnieniu decyzji pierwszo-instancyjnej organ poczynił następujące ustalenia faktyczne : - w dniu 26 października 2011 r. Powiatowy Zespół d/s Orzekania o Niepełnosprawności w O. zaliczył T. Ł. do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydane na stałe, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 30 lipca 2009 r., - ostatnie udokumentowane zatrudnienie Z. Ł. trwało w okresie od 1 listopada 2006r. do 31 października 2008 r. - po utracie zatrudnienia w okresie od 1 grudnia 2008 r. do 20 stycznia 2012 r. Z. Ł. była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. jako bezrobotna, - miesięczny dochód rodziny wyniósł 526, 64 zł na osobę i nie przekroczył kryterium dochodowego (623 zł), Następnie organ I instancji przytoczył brzmienie art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, według którego specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Dalej organ I instancji przywołał definicję zatrudnienie lub inną pracę zarobkową , zawartą w art. 3 pkt. 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych , przez którą rozumie się wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenia usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Według organu przez rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej należy rozumieć sytuację , w której osoba zatrudniona lub wykonująca prace we wskazanych w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych formach rezygnuje z tego zatrudnienia. Natomiast wnioskodawczyni nie zrezygnowała z zatrudnienia w czasie , kiedy powstała niepełnosprawność męża , a tym samym nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osoba niepełnosprawną. W odwołaniu od decyzji pierwszo-instancyjnej Z. Ł. podniosła, że 2008 r. rozpoczęły się jej problemy zdrowotne , w czerwcu 2008r. przeszła poważną operację ginekologiczną i względy zdrowotne oraz potrzeba intensywnej rehabilitacji były przyczyną jej rezygnacji z zatrudnienia. Odwołująca dalej wywodziła , że w maju 2009 r. jej mąż doznał udaru i jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności , niezdolnym do samodzielnej egzystencji. Natomiast sprawowanie opieki nad chorym i niesprawnym małżonkiem jest moralnym i etycznym obowiązkiem najbliższych , dlatego odmowa przyznania wnioskowanego zasiłku nie jest zasadna. Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy podzielił poczynione przez organ I instancji ustalenia faktyczne i dokonaną przez ten organ oceną prawną tych ustaleń. W szczególności organ II instancji wskazał ,że z bezspornych okoliczności faktycznych sprawy , w tym okoliczności przywołanych przez stronę w odwołaniu , w sposób nie budzący wynika, że powodem zrezygnowania przez stronę z dniem 31 października 2008r. był zły stan zdrowia Z. Ł. , a nie potrzeba zapewnienia mężowi stałej opieki ze względu na jego niepełnosprawność w stopniu znacznym . T. Ł. legitymuje się bowiem orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności od dnia 26 października 2011r. , z którego wynika, że niepełnosprawność istnieje u niego od maja 2009r. , zaś znaczny stopień niepełnosprawności dopiero od 30 lipca 2009r. Zarówno niepełnosprawność męża strony , jak i znaczny stopień niepełnosprawności powstał dopiero po zaprzestaniu przez stronę aktywności zawodowej i to kilka miesięcy po tym fakcie . Końcowo organ odwoławczy nie zakwestionował faktu, że w chwili obecnej mąż strony wymaga całodobowej opieki , którą zapewnia mu strona , ale w świetle obowiązujących przepisów , fakt sprawowania opieki na d osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym nie jest wystarczający do przyznania wnioskowanego świadczenia. Z kolei uwarunkowanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego istnieniem obiektywnych kryteriów i zasad ich udzielania pozbawia organy możliwości przyznawania tego świadczenia z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego , czy słuszności , nawet w sytuacji wystąpienia bardzo ciężkich okoliczności życiowych dotyczących rodziny wnioskodawcy. Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której Z. Ł. wniosła o ponowne rozpatrzenie jej sprawy otrzymania zasiłku specjalnego opiekuńczego ze względu na sprawowanie opieki na jej chorym mężem . Skarżąca ponowiła argumentację zawartą w odwołaniu , podnosząc ,że sprawowanie opieki nad chorym i niesprawnym małżonkiem jest moralnym i etycznym obowiązkiem najbliższych , dlatego odmowa przyznania wnioskowanego zasiłku nie jest zasadna. W tym zakresie skarżąca powołała się na przepisy art. 30 i art.32 Konstytucji i art.27 k.r. i o. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podkreślił , że organy administracji publicznej nie mogą przy rozpatrywaniu spraw kierować się zasadami współżycia społecznego , gdyż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zawierają odpowiednika art.5 k.c. Przy czym w postępowaniu administracyjnym nie można również mówić o naruszeniu przepisów konstytucji lub kodeksu rodzinnego i opiekuńczego , skoro przepisy te nie są podstawą prowadzenia przez organ administracji postępowania w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Z kolei zbyt dowolne korzystanie z zasad konstytucyjnych może prowadzić do naruszenia kompetencji ustawodawcy . Niedopuszczalne jest doszukiwanie się intencji ustawodawcy i stwarzanie na takiej podstawie norm wykraczających poza literalne brzmienie przepisu . Posiłkowanie się innymi niż literalna metodami wykładni , doszukiwanie się w ustawie o świadczeniach rodzinnych treści w niej nie wyrażonych , jest zabiegiem nieuprawnionym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W związku ze sformułowanym w skardze wnioskiem strony " o ponowne rozpatrzenie jej sprawy otrzymania zasiłku specjalnego opiekuńczego" wyjaśnić na wstępie należy , że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego , o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. A zatem przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kreowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd , następuje to w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz.1270 ze zm. ) ( zwanej dalej p.p.s.a.). Zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku. Wskazać również należy ,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy , o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a. Oceniając więc wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził ,aby była ona obarczoną wadą , skutkującą koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego , wydano ją bowiem w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i zastosowano przepisy prawa materialnego zgodne z przedmiotem sprawy. Podstawą materialno-prawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej stanowi przepis art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 139, poz. 992 ze zm.). Powołany przepis obowiązuje od dnia 1 stycznia 2013 r., na mocy ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548), która znowelizowała przepisy dotyczące świadczeń przyznawanych z tytułu opieki nad osobą niepełnosprawną. Nowelizacja ta wiąże się z ustawową rekonstrukcją świadczeń opiekuńczych w ramach systemu świadczeń rodzinnych . Do dotychczasowego katalogu tych świadczeń obejmującego zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne , ustawodawca dodał nowe świadczenie nazywane specjalnym zasiłkiem opiekuńczym ( art.1 pkt 1 i pkt 4 ustawy nowelizującej) , uregulowane szczegółowo w dodanym art.16a ustawy o świadczeniach rodzinnych . Zgodnie z tym przepisem specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom: - na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli: - rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 16a ust. 1 ustawy). Podkreślić przy tym należy ,że przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego uzależnione jest jednocześnie od kryterium dochodowego i przysługuje jedynie w sytuacji , w której łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 (art. 16a ust. 2 ustawy) tj. obecnie kwoty 623zł Z powyższej regulacji wynika, że w obecnym stanie prawnym jednym z wymogów uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Przepis w obecnym brzemieniu nie określa natomiast, że warunek ten jest spełniony także w przypadku niepodejmowania zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, zatem przesłanką ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, o którym mowa w art. 16a ustawy jest faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, będąca w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Tym samym ustawodawca zawęził krąg podmiotów uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie tylko uzależniając jego przyznanie od spełnienia kryterium dochodowego, ale także ograniczył możliwość uzyskania zasiłku tylko do osób rezygnujących z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Z kręgu podmiotów uprawnionych do zasiłku opiekuńczego wykluczono zatem osoby niepodejmujące zatrudnienia z tego tytułu. Wskazać w tym miejscu należy ,że w przepisie art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca zawarł – na użytek tej ustawy – legalną definicję pojęcia "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", które jest równoznaczne z wykonywaniem pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywaniem pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Wobec tego zrezygnowanie z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej , na które wskazuje art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych , wiąże się z wcześniejszym (przedterminowym) zakończeniem trwającego stosunku pracy lub wykonywania innej pracy zarobkowej. Rezygnacja z zatrudnienia musi być również powiązana z celem, jakim jest sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. Konieczne jest zatem istnienie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki. Istotne są więc okoliczności i powody rezygnacji z zatrudnienia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 585/13, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Aby więc można było przyznać skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy, organy administracyjne musiałyby stwierdzić, że zachodzi wyraźny i bezpośredni związek czasowy między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą najbliższą (por. wyroki NSA z dnia 24 października 2008 r., I OSK 1758/07, z dnia 7 lipca 2011 r., I OSK 437/11, publ. w internetowej CBOSA). Natomiast poczynione w badanej sprawie przez organy orzekające ustalenia faktyczne na taką konstatację nie pozwalały. Ostatnim zatrudnieniem skarżącej była firma A. w G. , gdzie była ona zatrudniona w ramach umowy zlecenia w okresie od dnia 1 listopada 2006 r. do 31 października 2008 r. Przy czym z materiału aktowego , a mianowicie zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 3 listopada 2008r. wynika, że skarżąca w okresie od 3 marca 2008r. do 31 października 2008r. przebywała na zasiłku chorobowym ZUS. Następnie w okresie od 1 grudnia 2008r. do 20 stycznia 2012 r. skarżąca była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. jako bezrobotna . Zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia [...]r., nr [...], mąż skarżącej został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 30 lipca 2009 r. Z powyższych poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych wynika , że gdy mąż skarżącej stał się niepełnosprawny w stopniu znacznym (30 lipca 2009 r.) , to skarżąca już nie pracowała , albowiem jej zatrudnienie ustało wcześniej ( tj. 31 października 2008r.) z powodów związanych ze stanem zdrowia skarżącej , co przyznała ona w odwołaniu od decyzji pierwszo-instancyjnej. Powyższe potwierdza również materiał aktowy sprawy , z którego wynika ,że przed ustaniem stosunku pracy skarżąca przebywała na długotrwałym ( ośmio-miesięcznym ) zwolnieniu lekarskim Reasumując powyższe , w aktualnym stanie prawa, aby otrzymać specjalny zasiłek opiekuńczy, trzeba łącznie spełnić kilka warunków. Jednym z nich, obok nieprzekroczenia kryterium dochodowego i faktycznego sprawowania nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, konieczne jest , aby między rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki istniał związek przyczynowy. W świetle ujawnionych okoliczności badanej sprawy uprawnione jest stanowisko organów obu instancji ,że w przypadku skarżącej ta ostatnia przesłanka nie została spełniona. Natomiast odnosząc się do zaprezentowanego przez skarżącą na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym stanowiska ,że " planowała powrót do pracy ,ale wtedy mąż doznał udaru , w związku z tym nie wróciła do pracy" , podkreślić jeszcze raz trzeba, że w przypadku wprowadzonego w 2013 r. świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego ustawa wymienia tylko jeden ze wskazywanych wyżej stanów faktycznych – rezygnację z zatrudnienia. Nie można zatem przyjmować, tak jak czyni to skarżąca , innego rozumienia tego pojęcia i zastosować go do stanu polegającego na niepodejmowaniu zatrudnienia. Jeżeli wbrew jasnemu i jednoznacznemu pod względem językowym sformułowaniu przepisu , nadawałoby się jakieś inne znaczenie , aniżeli to oczywiste znaczenie językowe, wówczas rola ustawodawcy byłaby tylko pozorna. (por. J. Wróblewski, Rozumienie prawa i jego wykładnia, Wrocław 1990, str. 66 i nast., Z. Ziembiński, O stanowieniu prawa i obowiązywania prawa. Zagadnienia podstawowe, Warszawa 1995, s. 82.). Organom administracji publicznej nie wolno pod pozorem wykładni ani tworzyć nowych norm prawnych, ani modyfikować znaczenia norm już istniejących, zastępując ustawodawcę, który z kręgu podmiotów uprawnionych do zasiłku opiekuńczego wykluczył osoby niepodejmujące zatrudnienia z tytułu sprawowania opieki Natomiast niewątpliwie rezygnuje z zatrudnienia osoba, która pracę posiada i faktycznie przestaje ją wykonywać. Nie podejmuje zaś zatrudnienia osoba, która co prawda nie posiada pracy, ale może ją podjąć, jednak tego nie robi (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 lutego 2008 r., II SA/Gd 764/07, LEX nr 360303) . Z punktu widzenia przedmiotu sporu jedynie dla porządku wskazać należy ,że problem natury prawnej ( konstytucyjnej ) związany regulacją prawną stanowiącą podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji , dostrzeżony został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu , który postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013r. sygn. akt II SA/Po 1026/13 przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne : czy art. 16 a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 roku Nr 139 poz. 992 z późniejszymi zmianami), w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego świadczenia opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z : art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przy czym w uzasadnieniu powołanego wyżej postanowienia z dnia 12 grudnia 2013r. sygn. akt IISA/Po 1026/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu również nie dostrzegł problemu interpretacyjnego art. 16 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych , który – w jego ocenie - jest skonstruowany w sposób jasny , a wykładnia literalna nie pozostawia żadnych wątpliwości co do rozumienia jego treści . W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie opowiada się brakiem podstaw do zawieszenia postępowania sądowego do czasu zbadania przez Trybunał Konstytucyjny konstytucyjności rozwiązań ustawowych dotyczących specjalnego zasiłku opiekuńczego . Przywołać w tym miejscu należy przepis art. 190 ust.4 Konstytucji RP , który stanowi ,że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją , umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego , na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postepowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Taką przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego przewiduje art. 145a §1 k.p.a. , zaś § 2 tego przepisu określa termin , w jakim strona może skutecznie wystąpić o wszczęcie postepowania w sprawie wznowienia. Jest to termin miesięczny liczony od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wprawdzie Sąd orzekający w analizowanej sprawie dostrzega, że jako bezsporna przedstawia się trudna sytuacja życiowa skarżącej oraz niebudzący wątpliwości fakt, że niepodejmowanie przez nią zatrudnienia spowodowany jest koniecznością sprawowania przez nią opieki nad wymagającym opieki mężem , to jednak ponownie przypomnieć należy, to co zostało zaakcentowane już na wstępie , a mianowicie sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności decyzji administracyjnych, pod względem ich zgodności z przepisami prawa. Z kolei organy administracji obowiązane są do przestrzegania naczelnych zasad postępowania administracyjnego, do których zalicza się m.in. zasada praworządności ( legalności ) , wyartykułowana w art. 6 k.p.a. , a więc działanie na podstawie i w granicach prawa. Konkludując powyższe , skoro zatem przepis prawa materialnego nie dawał postaw do przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego, to organom administracji nie pozostawało zatem nic innego, jak tylko odmówić jej prawa do wnioskowanego świadczenia. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło