IV SAB/Wr 105/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2024 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. W. na bezczynność Burmistrza Miasta Bielawa w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 7 grudnia 2023 r. I. stwierdza, że Burmistrz Miasta Bielawa dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta Bielawa do wydania aktu lub dokonania czynności; IV. zasądza od Burmistrza Miasta Bielawa na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 7 XII 2023 r. R. W. (dalej "skarżący") zwrócił się do Burmistrza Miasta Bielawa (dalej jako "burmistrz") o wydanie kopii: 1) porozumienia pomiędzy Gminą Bielawa a S. sp. z o.o. z dnia 29 III 2023 r.; 2) umowy nr 58/A/2023/G-59 z dnia 9 VIII 2023 r. (wraz z załącznikami), w oparciu o którą Gmina Bielawa otrzymała dofinansowanie na realizację zadania pod nazwą: "Przebudowa drogi gminnej nr [...] ("ul. [...]"- etap II) oraz drogi gminnej nr [...] ("ul.[...]") i drogi gminnej nr [...] ("ul. [...]") w B.". Pismem z 21 XII 2023 r. burmistrz poinformował skarżącego, powołując się na treść art. 13 ust. 2 ustawy z 6 IX 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902) - dalej jako: "UoDIP", że w związku z procedowaną aktualizacją umowy o dofinansowanie wnioskowana informacja zostanie udostępniona w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia przedmiotowego wniosku. Skargą z 15 I 2024 r. skarżący zakwestionował bezczynność burmistrza w zakresie udzielenia mu informacji publicznej. W skardze wniesiono o: zobowiązanie burmistrza do udostępnienia informacji w terminie 14 dni, stwierdzenie bezczynności i zasądzenie kosztów postępowania. W motywach skargi zwrócono uwagę, że brak było podstaw do przedłużenia terminu udostępnienia żądanej informacji. W odpowiedzi na skargę burmistrz wniósł o umorzenie postępowania. Oświadczył przy tym, że żądana informacja została skarżącemu udzielona pismem z dnia 30 I 2024 r. w ramach autokontroli, określonej w art. 54 § 3 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.) – zwanej dalej "ppsa". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku burmistrza o umorzenie sprawy. Załatwienie sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność lub przewlekłość nie czyni bezprzedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego. Uwzględnieniem skargi, w rozumieniu art. 149 ppsa, jest bowiem również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualne rozstrzygnięcie w przedmiocie grzywny czy sumy pieniężnej (zob. np. postanowienia NSA z 26 VII 2012 r., II OSK 1360/12 i 13 XI 2012 r., I OSK 2626/12 – publ. CBOSA). W rezultacie okoliczność udostępnienia żądanej informacji może mieć co najwyżej wpływ na zawarte w wyroku rozstrzygnięcie dotyczące wyznaczenia terminu rozpatrzenia wniosku. W tym zakresie bowiem sprawa jest bezprzedmiotowa. Nie ma natomiast podstaw do umorzenia postępowania w innych kwestiach, które rozstrzygane są w ramach skargi na bezczynność. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest bezczynność burmistrza w zakresie udostępnienia informacji zawnioskowanych w piśmie skarżącego z dnia 7 XII 2023 r. W sprawie bezsporne jest, że burmistrz mieści się w określonym w art. 4 ust. 1 UoDIP kręgu podmiotów zobligowanych do udostępniania informacji publicznej. Również informacje stanowiące przedmiot wniosku spełniają warunki informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 UoDIP, albowiem dotyczą sprawy publicznej, a dokładnie finansów publicznych i dróg publicznych. Istotna w sprawie jest natomiast ocena zastosowania przez organ art. 13 ust. 2 UoDIP, z którego wynika, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Przepis powyższy warunkuje więc możliwość wydłużenia ustawowego 14-dniowego terminu na udzielenie informacji od przesłanki braku możliwości udostępnienia informacji w tym terminie. Nie ulega przy tym wątpliwości, że musi to być okoliczność obiektywna, ściśle powiązana z przedmiotem wniosku. W okolicznościach sprawy burmistrz wydłużając ustawowy termin powołał się na fakt "procedowania aktualizacji umowy o dofinansowanie". Jak jednak zasadnie podnosi skarżący, nie domagał się on aktualizowanej wersji umowy. Powołana przez burmistrza okoliczność nie ma też żadnego związku z drugim dokumentem, którego udostępnienia żądał skarżący, tj. porozumienia pomiędzy Gminą Bielawa a S. sp. z o.o. z dnia 29 III 2023 r. W rezultacie, w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 13 ust. 2 UoDIP. To zaś oznacza, że przekroczenie przez burmistrza 14-dniowego terminu wyznaczonego ustawowo na rozpatrzenie wniosku o udzielenie informacji publicznej nie było usprawiedliwione. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie wystąpiła bezczynność. Z "bezczynnością" organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (zob. np. wyrok NSA z 11 III 2015 r., I OSK 934/14 - CBOSA). Jak wynika z art. 13 ust. 1 UoDIP, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje zasadniczo bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Ponieważ wniosek skarżącego nie został rozpatrzony, mimo upływu 14. dni, skargę należało uznać za zasadną. Jak wynika z art. 149 § 1 ppsa, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W niniejszym przypadku bezprzedmiotowe jest zobowiązywanie burmistrza do wydania w określonym terminie decyzji (art. 149 § 1 pkt 1 ppsa), skoro wniosek został już rozpatrzony, a żądana informacja udzielona. Zobowiązywanie organu w takich warunkach do dokonania czynności lub wydania aktu byłoby więc niecelowe i niewykonalne. Tym samym postępowanie należało umorzyć w części dotyczącej wyznaczenia organowi terminu do rozpatrzenia wniosku (art. 161 § 1 pkt 3 ppsa). Stosownie do art. 149 § 1a ppsa, stwierdzając bezczynność organu sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. "Rażące" naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły lub bezczynności będzie naruszeniem rażącym. Ocena jednak, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Dla uznania, iż bezczynność organu miała miejsce z naruszeniem prawa w stopniu rażącym należy wykazać, że odpowiedzialność za nią ponosi organ administracji i że jest ona niemożliwa do zaakceptowania w państwie prawnym. Akcentowany jest ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (zob. wyrok NSA z 17 XI 2015 r., II OSK 652/15; wyrok NSA z 8 III 2017 r., I OSK 1925/16 – CBOSA). W ocenie Sądu okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Należy zwrócić uwagę, że burmistrz zareagował na wniosek w ustawowym terminie, jednak reakcja ta nie była w okolicznościach sprawy uzasadniona. Postępowanie burmistrza w tym zakresie stanowi konsekwencję niewłaściwej interpretacji art. 13 ust. 1 UoDIP i w rezultacie jego błędnego zastosowania. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty w kwocie 100 zł (wpis od skargi). Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ppsa.