IV SAB/Wr 1384/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Aneta Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prokuratora Rejonowego dla Wrocławia – Fabryczna we Wrocławiu w przedmiocie wydania kopii dokumentów postanawia: odrzucić skargę. W piśmie z 13 stycznia 2025 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu D. R. (dalej; skarżący) wniósł skargę na "przewlekłość czynności w postępowaniu" Prokuratora Rejonowego dla Wrocławia - Fabryczna we Wrocławiu w wydaniu akt postępowania (kopii dokumentów) w sprawie o sygn. akt 2Ds.91/08. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący zarzucił Prokuratorowi nieprawidłowe prowadzenie czynności i brak realizacji jego wniosku tj. przesłania mu kopii dokumentów w sprawie o sygn. akt 2Ds.91/08 i oczekuje na "pociągnięcie go do odpowiedzialności". W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy dla Wrocławia - Fabryczna we Wrocławiu wniósł o odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a,) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, ze. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Podkreślenia zatem wymaga, że w pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeracjami z art. 3 p.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Jak wynika z treści przytoczonego art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach skarg na bezczynność organów jedynie w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 p.p.s.a. Oznacza to, że dopuszczalność skargi na bezczynność (przewlekłość) organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 544/11). Tymczasem jak wynika z akt sprawy, skarżący w piśmie 13 stycznia 2025 r. zarzucił Prokuratorowi Rejonowemu dla Wrocławia - Fabryczna we Wrocławiu nieprawidłowe postępowanie w sprawie jego wniosku o wydanie kopii akt postępowania (kopii dokumentów w sprawie o sygn. akt 2Ds.91/08). Innymi słowy skarżący w piśmie tym choć wskazał, że dotyczy ona niejako "przewlekłości", to tak de facto sformułował skargę na działalność ww. Prokuratora, które to nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Jak bowiem wynika z art. 186 § 1 ustawy z 28 stycznia 2016 r. o prokuraturze (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 740, dalej: ustawa o prokuraturze) ustawy o prokuraturze skargi lub wnioski dotyczące prokuratora rozpoznaje prokurator bezpośrednio przełożony. Wprawdzie w art. 189 tej ustawy wskazano, że do skarg i wniosków dotyczących prokuratorów w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie stosuje się przepisy działu VIII k.p.a. Niemniej jednak zgodnie z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem sądowoadministracyjnym (postanowienie NSA z 22 stycznia 2020 r. sygn. I OSK 3300/19; postanowienie NSA z 19 grudnia 2017 r. sygn. II OSK 3207/17; postanowienie NSA z 27 listopada 2015 r. sygn. I OSK 3045/15; postanowienie NSA z 8 stycznia 2015 r. sygn. II OSK 1827/14) kontrola załatwienia spraw w trybie skarg i wniosków w trybie określonym w dziale VIII k.p.a. nie należy do zadań sądów administracyjnych. Postępowanie w zakresie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a. nie stanowi bowiem postępowania jurysdykcyjnego, które zmierza do wydania aktu o charakterze władczym. Czynności podejmowane przez organy administracji w trybie przepisów działu VIII k.p.a., odnoszące się do skarg i wniosków, nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 ustawy p.p.s.a. i stąd nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Ponadto z art. 137 § 1 ustawy o prokuraturze wynika, że prokurator odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia służbowe (dyscyplinarne), w tym za: 1) oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa; 2) działania lub zaniechania mogące uniemożliwić lub istotnie utrudnić funkcjonowanie organu wymiaru sprawiedliwości lub prokuratury; 3) działania kwestionujące istnienie stosunku służbowego sędziego lub prokuratora, skuteczność powołania sędziego, lub prokuratora, lub umocowanie konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej; 4) działalność publiczną nie dającą się pogodzić z zasadą niezależności prokuratora; 5) uchybienie godności urzędu. Natomiast za nadużycie wolności słowa przy wykonywaniu obowiązków służbowych, stanowiące ściganą z oskarżenia prywatnego zniewagę strony, jej pełnomocnika lub obrońcy, kuratora, świadka, biegłego lub tłumacza, prokurator odpowiada tylko dyscyplinarnie (art. 137 § 4 ustawy o prokuraturze). Z kolei art. 144 ustawy o prokuraturze stanowi, że przełożonym dyscyplinarnym jest Prokurator Generalny w stosunku do prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, prokurator regionalny w stosunku do prokuratorów prokuratury regionalnej, prokuratorów prokuratur okręgowych i prokuratur rejonowych na obszarze działania prokuratury regionalnej, a także prokurator okręgowy w stosunku do prokuratorów prokuratury okręgowej i prokuratorów prokuratur rejonowych na obszarze działania prokuratury okręgowej. W sprawach dyscyplinarnych natomiast orzekają: 1) w pierwszej instancji: a) Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym w składzie 3 członków, b) Sąd Najwyższy w składzie 2 sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej i 1 ławnika Sądu Najwyższego w sprawach przewinień dyscyplinarnych wyczerpujących znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego lub umyślnych przestępstw skarbowych, lub w sprawach, w których wniosek złożył Sąd Najwyższy, oraz w sprawach, o których mowa w art. 137 § 1 pkt 3; 2) w drugiej instancji - Sąd Najwyższy w składzie 2 sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej i 1 ławnika Sądu Najwyższego (art. 145 ustawy o prokuraturze). Z powyższego wynika, że sądy administracyjne nie są powołane do sprawowania nadzoru nad prokuraturą i kontroli podejmowanych przez prokuratorów czynności, czy rozstrzygnięć, ani tym bardziej do "pociągania do odpowiedzialności". Zatem skargę należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy p.p.s.a., albowiem ta nie podlega kognicji sądu administracyjnego.