IV SAB/Wr 255/21
WyrokWSA we Wrocławiu2022-01-18
Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Bogumiła Kalinowska, Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz Brzegu Dolnego pozostawał w bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 12 kwietnia 2021 r., a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezczynność Burmistrza Brzegu Dolnego w sprawie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ pismo zawierające odpowiedź na wniosek zostało podpisane przez osobę, której brak było wykazanego umocowania do działania w imieniu organu. Brak takiego umocowania, mimo polecenia służbowego, uniemożliwia uznanie, że organ podjął czynność materialno-techniczną zgodną z prawem. Sąd nie stwierdził jednak rażącego naruszenia prawa, uznając, że zwłoka organu nie wynikała z celowego działania.Stan faktyczny
Skarżący D. S. zwrócił się do Burmistrza Brzegu Dolnego o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wydatków na wynagrodzenia pracownicze oraz na zewnętrzną obsługę prawną w 2020 r. Organ udzielił częściowej odpowiedzi, wskazując, że część informacji znajduje się na stronie BIP, a w zakresie obsługi prawnej jednostek organizacyjnych nie posiada takich danych. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając niepełne rozpoznanie wniosku i brak umocowania osoby podpisującej odpowiedź. Organ wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że działał zgodnie z prawem i posiadał kompetencje do udzielenia odpowiedzi.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezczynność Burmistrza Brzegu Dolnego, zobowiązał go do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Sąd nie stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi D. S. na bezczynność Burmistrza Brzegu Dolnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 12 kwietnia 2021r. I. stwierdza bezczynność Burmistrza Brzegu Dolnego w sprawie z wniosku skarżącego; II. stwierdza, że bezczynność Burmistrza Brzegu Dolnego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Burmistrza Brzegu Dolnego do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. zasądza od Burmistrza Brzegu Dolnego na rzecz skarżącego D. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi D. S. jest bezczynność Burmistrza Brzegu Dolnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wiosek z dnia 12 kwietnia 2021 r.
Jak wynikało z akt sprawy Skarżący wskazanym na wstępie pismem zwrócił się do organu o udostępnienie mu informacji publicznej w zakresie: 1) całkowitej kwoty wydatków na wynagrodzenia pracownicze w Urzędzie Miejskim w Brzegu Dolnym za cały 2020 r. 2) całkowitej kwoty (sumy) wydatków budżetowych Gminy Brzeg Dolny (Urząd Miejski) i jej jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej (np. GOPS) na zewnętrzną obsługę prawną w całym 2020 r. (suma końcowa).
Skarżący prosił o przekazanie mu informacji na wskazany adres poczty elektronicznej.
W odpowiedzi z dnia 15 kwietnia 2021 r. organ wskazał w odniesieniu do pytania pierwszego, że całkowita kwota faktycznych wydatków na wynagrodzenie za pracę w Urzędzie Miejskim w Brzegu Dolnym za 2020 r. jest dostępna na stronie BIP Urzędu Miejskiego w informacji opisowej z wykonania budżetu. W zakresie pytania oznaczonego nr 2 podał całkowitą kwotę wydatków budżetowych Urzędu Miejskiego na zewnętrzną obsługę prawną roku 2020 r. - 48.000 zł, natomiast w zakresie informacji dotyczącej ww. sumy poniesionej w 2020 r. przez jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej wskazał, że taką informacją nie dysponuje, zalecając zwrócenie się do tych jednostek.
W skardze Strona wskazywała na niepełne rozpoznanie jej wniosku, co narusza art. 61 Konstytucji, art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej u.d.i.p.). Wnioskowała o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 12 kwietnia 2021 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od organu na rzecz Strony wszelkich kosztów postępowania.
W uzasadnieniu, po przedstawieniu okoliczności faktycznych sprawy, Strona zarzucała niekompletność udzielonej odpowiedzi. Wyjaśniała, że próbowała samodzielnie odszukać wskazane informacje na stronach organu, korzystając z różnych przeglądarek, co jednak się nie powiodło. Skarżący opisał komunikaty jakie pojawiały się przy próbie uzyskania informacji. Wywodził, że pytania nie są skomplikowane, nie wymagają przetwarzania czy nakładu pracy. Odesłanie wskazane w odpowiedzi organu spełniałoby swoje wymogi gdyby dotarcie do informacji nie nastręczało trudności, przyjęte przez organ postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej Strona uznała za sprzeczne z istotą jawności informacji publicznej. Podkreślała, że nie wskazano jej ścieżki dostępu do żądanych informacji. Skarżący wyjaśnił, ze ostatecznie udało mu się dotrzeć do pewnych danych, ale znalazł je w części opisowej, w tym czasie sprawozdanie RIO obejmowało jedynie trzy kwartały. W opinii Strony dostęp do informacji winien otrzymać bez odsyłania do pozyskania danych. Za błędną uznał również odpowiedź na pytanie nr 2, gdyż w jego opinii nie jest prawdą, że organ nie posiada wiedzy o wydatkach jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej na obsługę prawną w 2020 r. Jednostki te rozliczają się z Budżetem Gminy, która prowadzi dla nich obsługę finansową na podstawie uchwały Rady Miejskiej nr XXIX/297/2016 w sprawie organizacji wspólnej obsługi dla jednostek organizacyjnych prowadzonych przez Gminę, na dowód czego przedłożył uchwałę po zmianach. Skarżący oczekuje na pełną informację w tym zakresie. Końcowo Strona podnosiła, że odpowiedź została podpisana w imieniu Burmistrza przez głównego specjalistę ds. kadr, choć problem nie dotyczył zagadnień z tej dziedziny. Przedstawiając zapis wyciągu z regulaminu Urzędu Miasta wskazał, że komórka kadrowa nie odpowiada za wykonanie budżetu. Skarżący chciałby zobaczyć pełnomocnictwo upoważniające specjalistę do spraw kadr do podpisania otrzymanego pisma.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu opisał przebieg faktów, wskazując, że pismo zostało podpisane w zgodzie z poleceniem służbowym przez osobę kompetentną w zakresie posiadanych przez organ informacji objętych zakresem wniosku Strony. Podpisał je pracownik Urzędu Miasta zatrudniony na stanowisku głównego specjalisty ds. kadr i udzielił Stronie odpowiedzi. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że nie ma obowiązku udzielania informacji we wnioskowany sposób jeśli znajduje się ona w BIP a zakres wniosku i danych jest tożsamy. Jako nieprawdziwe i niezasadne ocenił zarzuty podnoszące problemy techniczne z dostępem do informacji, ani sama Strona ani nikt inny nie zgłaszał kłopotów z dostępem do ww. danych. Nadto po wniesieniu skargi dokonano wglądu do ww. informacji nie napotykając na trudności. Odnosząc się do pytania oznaczonego nr 2 organ, że nie posiada żądanych informacji, o czym poinformował, a zatem nie pozostaje w bezczynności. Także i w tym zakresie organ wsparł się na orzecznictwie sądów administracyjnych. Organ podkreślał, że udzielił Stronie odpowiedzi na wniosek dotyczący wydatków Urzędu, wskazał też, że Skarżący był zatrudniony do dnia 31 grudnia 2020 r. na stanowisku radcy prawnego w Urzędzie Miejskim i winien posiadać wiedzę, że GOPS posiada i posiadał odrębną księgowość, podobnie jak MOSiR. Pozostałe jednostki objęte wspólną obsługą nie zostały objęte szczegółową analityką kont pozwalającą na wyodrębnienie wydatków na zewnętrzne usługi świadczone na ich rzecz. Wydatki te są księgowane zbiorczo jako usługi na rzecz ww. jednostek razem z innymi wydatkami, zatem to one winny być adresatami wniosku Strony. Końcowo organ podkreślał, że Skarżący jako radca prawny zatrudniony w Urzędzie Miejskim nigdy nie kwestionował umocowania pracowników do udzielania informacji publicznych w zakresie w jakim je posiadali.
W piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2021 r. Strona podtrzymała argumenty skargi, podkreślając, że nie odpowiedziano na zarzut braku umocowania dla osoby podpisującej informację, nie przedłożono bowiem stosownego pełnomocnictwa.
W odpowiedzi na pismo Strony w dniu 8 września 2021 r. wpłynęła replika organu, w którym podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, gdyż organ pozostaje w zwłoce w udostępnieniu wnioskowanej informacji.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jak podkreśla się w doktrynie (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, opublikowano: WKP 2018, LEX ), z art. 149 § 1 pkt 1–3 p.p.s.a. wynika, że sąd będzie mógł oddalić skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania jedynie w przypadku stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności.
Badając zatem czynności podjęte przez organ w tej sprawie, w kontekście stawianych przez Stronę zarzutów wyjaśnienia wymagają następujące kwestie. Po pierwsze, czy żądane informacje mieszczą się w zakresie informacji publicznej. Po drugie czy organ był zobowiązany do ich udostępnienia, wreszcie czy nastąpiło to w zakreślonych ustawowo terminach.
Nie jest między stronami sporne, że żądane informacje mieszczą się w zakresie przedmiotowym informacji publicznej, wyznaczonym art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej u.d.i.p.). Niewątpliwie organ był zobligowany do udostępnienia ww. informacji publicznej, co znajduje umocowanie w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jako organ władzy samorządowej. Zgodnie z treścią przywołanej normy zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej. Przy czym, organami władzy publicznej w rozumieniu powołanego przepisu są też organy samorządu terytorialnego, a więc organy gminy, powiatu i województwa (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 94).
Ustawa o dostępie do informacji publicznej zakreśliła także terminy udostępniania żądanych informacji, wskazując w art. 13 u.d.i.p., że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Istotne jest także pojęcie bezczynności. Zarówno ustawa prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak i ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiują tej instytucji. Lukę tą wypełnia orzecznictwo sądów administracyjnych stanowiąc, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1467/18; z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1238/16; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).
O bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej możemy mówić wyłącznie wtedy, kiedy wniosek o jej udostępnienie dotyczy takiej właśnie informacji, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Oznacza to, że w grę wchodzi zarówno przedmiotowy, jak i podmiotowy zakres ustawy o dostępie do informacji publicznej, a dysponent informacji pozostaje w zwłoce. Nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o powodach opóźnienia i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 13 oraz powołane tam orzecznictwo: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2005r., sygn. akt OSK 1209/04, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2005r., sygn. akt IV SAB/Wr 57/05, orzeczenia dostępne w centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Podkreślić należy, że dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Przy czym jak wynika z utrwalonego w tym względzie orzecznictwa bezczynność to taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa i mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, nie została załatwiona w wymaganej przez prawo formie. Za bezczynność należy uznać więc nie tylko brak działania organu, ale również działanie, które zostało podjęte w sposób nieprawidłowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 39/21, dostępny w CBOSA).
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że pomimo przekazania Skarżącemu odpowiedzi na jego zapytanie nie można uznać, iż stanowi ona realizację ustawowo określonych czynności. Podstawą do takiego wnioskowania jest brak odpowiedzi pochodzącej od organu, a konkretnie chodzi tu o umocowanie osoby sygnującej pismo skierowane do Strony, na co zwraca ona uwagę w skardze.
Pismo to zostało podpisane z upoważnienia Burmistrza przez Głównego Specjalistę ds. Kadr w Urzędzie Miejskim. Nie ulega wątpliwości, że organem upoważnionym do udzielenia odpowiedzi był Burmistrz Brzegu Dolnego, co wynika z powołanego już art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. zatem pismo winno być podpisane przez niego lub osobę przez niego upoważnioną do działania w jego imieniu. Powołany przepis określa podmiot obowiązany do udzielenia odpowiedzi, jest zatem normą kompetencyjną, zaś przekazanie kompetencji ustawowych nie może być dorozumiane, a zatem musi wynikać z ustawy lub innego prawnie dopuszczalnego umocowania. Teza ta ma umocowanie w art. 7 Konstytucji RP i wynikającej z niej zasady legalizmu, ale także w zasadach ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.). Niewątpliwe naczelną zasadą demokratycznego państwa prawnego jest działanie organów władzy publicznej w granicach i na podstawie obowiązującego prawa, co jak wskazano zakazuje domniemywania kompetencji organu i tym samym nakazuje, by wszelkie działania organu władzy publicznej były oparte na wyraźnie określonej podstawie prawnej. Wynika to także z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz zasady zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
W tym miejscu odnotowania wymaga, że jakkolwiek w postępowaniu w sprawie udostępnienia informacji publicznej przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania mają zastosowanie jedynie w odniesieniu do decyzji (art. 16 u.dd.i.p.), to nie oznacza wyłączenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego w tych sprawach. Pogląd w tej kwestii klarowanie został wyrażony w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt I OPS 7/13 (dostępna w ONSAiWSA z 2014 r. Nr 3, poz. 37 oraz CBOSA). Skład orzekający wskazał wówczas, postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym, w którym przepisy kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie dopiero na etapie wydania decyzji w trybie art. 16 u.d.i.p. Artykuł 10 ustawy nie określa żadnej formy ani też ram wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Nie oznacza to jednak, że do postępowania dotyczącego informacji publicznej nie stosuje się pewnych ogólnych zasad odnoszących się do postępowań administracyjnych. Mają one charakter uniwersalny i należy je odnosić do każdego działania władzy publicznej. Pozwalają adresatowi wniosku na jego zgodne z prawem rozpoznanie, zapewniają ponadto należytą ochronę praw przysługujących wnioskodawcy. Niezależnie od tego większość zasad ogólnych postępowania administracyjnego ma swoje umocowanie w Konstytucji, co wzmacnia tylko ich znaczenie i rolę w postępowaniu przed organami administracji dając stronom niezbędne gwarancje, które w ramach tej szczególnej procedury, zasadniczo dotyczącej sporu z organami władzy, są niezwykle istotne.
Tryb i formę udostępniania informacji publicznej regulują zapisy art. 10 – 16 u.d.i.p. Przy czym na tle tej sprawy istotny jest zapis art. 12 ww. ustawy. Stanowi on, że informacje publiczne udostępniane w sposób, o którym mowa w art. 10 i 11, są oznaczane danymi określającymi podmiot udostępniający informację, danymi określającymi tożsamość osoby, która wytworzyła informację lub odpowiada za treść informacji, danymi określającymi tożsamość osoby, która udostępniła informację, oraz datą udostępnienia.
Normy tej nie można jednak odczytywać w oderwaniu od art. 4 u.d.i.p. oraz przywołanych już zasad, ze szczególnym uwzględnieniem zasady praworządności, legalizmu.
Niewątpliwe zatem, kiedy mowa o danych określających podmiot udostępniający informację chodzi o wskazanie podmiotu, który czynności tej dokonał ale i był do tego uprawniony, umocowany.
W realiach rozpoznawanej sprawy takie okoliczności, kwestionowane i podnoszone przez Skarżącego, nie wystąpiły. Z akt wynika, że pismo zawierające odpowiedź kierowaną do Skarżącego zostało podpisane przez działającego z up. Burmistrza Głównego Specjalistę ds. Kadr. Na zarzut Skarżącego dotyczący braku umocowania do podpisywania tego typu pism przez ww. osobę organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że osoba, która podpisała pismo była do tego umocowana gdyż działała na polecenie służbowe, nadto była kompetentna. Te okoliczności, których Sąd nie neguje nie są jednak wystarczające do działania w imieniu organu, w tym zakresie niezbędne jest bowiem właściwe umocowanie. Nie spełnia tego wymogu polecenie służbowe, gdyż nie stanowi pełnomocnictwa umocowującego do podejmowania czynności w imieniu organu.
Pomimo zarzutów Strony, poza opisanym wskazaniem, organ nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego uprawnienie wskazanej osoby do działania w imieniu Burmistrza. Zatem nie sposób uznać, że pismo podpisane przez głównego specjalistę, co do którego nie wykazano ma uprawnienia do działania w imieniu tegoż organu, pochodzi od organu obowiązanego do dokonania czynności materialno – technicznej. To powoduje, że organ pozostaje zwłoce, gdyż taka odpowiedź nie spełnia wymogu pochodzenia od organu zobowiązanego na podstawie art. 4 u.d.i.p.
W dalszych wywodach trzeba wskazać, że powołane przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 13 i nast. u.d.i.p.) jednoznacznie nakreślają ramy czasowe i procedurę rozpoznawania wniosku strony. Nie ma tu miejsca na jakiekolwiek uznanie, ocena dochowania terminu (rozpoznana sprawy sprawności działania czyli bezczynności) jest uwarunkowana wyłącznie okolicznościami podanymi w powołanych przepisach. Zatem z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 13 u.d.i.p. Badanie skargi na bezczynność sprowadza się więc do oceny czy w okolicznościach danej sprawy, w zakreślonych ramach czasowych, podjęto czynności dla których postępowanie jest prowadzone. Celem skargi na bezczynność jest zaś doprowadzenie do załatwienia sprawy. Sąd nie ocenia zatem przyczyn uchybienia terminowi ale stwierdza jedynie czy doszło do opieszałości. W tej sprawie niewątpliwe tak, gdyż jak już uprzednio wskazano w istocie Strona nie otrzymała pisma pochodzącego od upoważnionego organu. Powyższe obligowało Sąd do stwierdzenia bezczynności, gdyż w nakreślonym ustawowo terminie organ w istocie nie podjął czynności wymaganych prawem. Powyższe miało umocowanie w treści art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Jednocześnie wobec stwierdzonej bezczynności Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ rozpoznania wniosku Strony z dnia 12 kwietnia 2021 r., w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III sentencji wyroku).
Z dalszych zapisów art. 149 p.p.s.a. wynika, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie to, co wymaga wyeksponowania, musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 967/16, wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba wskazać, że o ile samo stwierdzenie bezczynności nie podlega jakiejkolwiek uznaniowości, o tyle ocena rażącego naruszenia prawa poddana jest już pewnemu uznaniu osadzonemu w okolicznościach faktycznych danej sprawy. Decydujące znaczenie mają tu m.in. okres przewlekłości, jej przyczyny, sposób procedowania przez organ i stosunek do wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie zwłoka organu nie wynikała z celowego działania, ta zaś okoliczność ta w opinii Sądu wyłącza stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.
Końcowo odnieść się trzeba do dalszych zarzutów skargi. W tym zakresie dostrzec wypada, że podnoszone przez Stronę zarzuty w zakresie braku dostępności do informacji zamieszczonych w BIP nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Poza samym zarzutem Strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających kłopoty z dotarciem do żądanych treści. Z odpowiedzi na skargę wynika zaś, że poza Skarżącym nikt więcej takich problemów nie zgłaszał. Jakkolwiek nie jest to miarodajne na moment dokonania kwestionowanej czynności, to Sąd podjął próbę wejścia na stronę BIP organu, co nie nastręczało trudności i nie powodowało problemów opisanych w skardze. W zakładce Budżet i Mienie, znajduje się kolejna pozycja "Budżet", po jej otwarciu jest dostęp do listy artykułów, wśród których znajduje się pozycja "Sprawozdanie roczne z wykonania budżetu gminy za rok 2020", wejście w ten artykuł otwiera kolejne, w tym "Sprawozdanie roczne z wykonania budżetu gminy Brzeg Dolny za 2020 rok" – plik załącznik do pobrania, który zawiera żądaną przez Stronę informację. I jakkolwiek można się zgodzić, że organ nie wskazał tzw. ścieżki dostępu do tej informacji, jednakże jej odszukanie nie nastręcza większych problemów. Zatem zarzut skargi w tym zakresie ocenić trzeba jako chybiony, zwłaszcza wobec podnoszonego uprzednio braku wykazania przez Stronę istnienia problemów technicznych do dotarciem do informacji.
W odpowiedzi na kolejny zgłaszany przez Stronę zarzut stwierdzić należy, że zasadniczo rację ma organ wskazując, że w przypadku braku żądanej informacji powinien jedynie powiadomić o tym wnioskodawcę i nie ma obowiązku pozyskiwania jej od innych jednostek. Odnosząc się zaś do tych, które objęte są wspólną obsługą finansową wskazać trzeba, że zgodnie z art. 10a pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2021 r., poz. 1372 zwana dalej ustawa o samorządzie gminnym) gmina może zapewnić wspólną obsługę, w szczególności administracyjną, finansową i organizacyjną jednostkom organizacyjnym gminy zaliczanym do sektora finansów publicznych - zwanym dalej "jednostkami obsługiwanymi". Zgodnie zaś z art. 10b ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym jednostka obsługująca ma prawo żądania od jednostki obsługiwanej informacji oraz wglądu w dokumentację w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań w ramach wspólnej obsługi tej jednostki. Jednostka obsługiwana ma prawo żądania od jednostki obsługującej informacji oraz wglądu w dokumentację w zakresie zadań wykonywanych przez jednostkę obsługującą w ramach wspólnej obsługi (ust. 5). Stosownie zaś do art. 10c ww. ustawy zakres wspólnej obsługi nie może obejmować kompetencji kierowników jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych do dysponowania środkami publicznymi oraz zaciągania zobowiązań, a także sporządzania i zatwierdzania planu finansowego oraz przeniesień wydatków w tym planie
Prowadzenie wspólnej obsługi nie oznacza, że kompetencje w zakresie dysponowania środkami publicznymi i dokumentacja przechodzą do dyspozycji jednostki obsługującej, co wynika powołanych zapisów. Wobec tego uprawnienie jednostki prowadzącej obsługę do żądania informacji i wglądu w dokumentację jednostek obsługiwanych nie może być utożsamiane z posiadaniem takich danych. Zasadnie zatem organ wskazał na konieczność ich pozyskania od właściwych jednostek.
Mając na uwadze opisane w uchybienia w postępowaniu organu Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z § 1a p.p.s.a. stwierdził jego bezczynność w rozpoznaniu wniosku Strony z dnia 12 kwietnia 2021 r., odmawiając uznania, że ma ona rażący charakter. Jedocześnie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło