IV SAB/Wr 317/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w dniu 16 października 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku Z. D. o wyłączenie sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej - Ostrowskiej i sędziego NSA Julii Szczygielskiej w sprawie ze skargi Z. D., na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie ww. sędziów. Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wr 317/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Z. D. (zwanej dalej stroną, skarżącą lub wnioskodawczynią) na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca pismem z dnia 2 czerwca 2015 r. złożyła "sprzeciw" od ww. orzeczenia. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wr 317/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie jednoosobowym obejmującym sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez stronę w piśmie z dnia 2 czerwca 2015 r. Wnioskiem z dnia 16 lipca 2015 r. skarżąca, kwestionując wydane rozstrzygnięcie, wystąpiła o wyłączenie sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego od rozpoznania jej sprawy. Postanowieniem z dnia 18 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, oddalił wniosek strony skarżącej o wyłączenie ww. sędziego. Pismem z dnia 30 września 2015 r. skarżąca wystąpiła z zażaleniem na powyższe postanowienie, wnosząc jednocześnie o wyłączenie sędziów, którzy wydali zaskarżone postanowienie tj. sędziów NSA: Jolanty Sikorskiej, Mirosławy Rozbickiej – Ostrowskiej oraz Julii Szczygielskiej W ocenie skarżącej wymienieni sędziowie wydając opisane rozstrzygnięcie z nieposzanowaniem zasady legalności i zasadności oraz z niedochowaniem obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, naruszyli tym samym ideę niezawisłości sędziowskiej przez co skarżąca została pozbawiona zdolności do kształtowania swoich praw i obowiązków. Dalej strona stwierdziła, że wymienieni sędziowie nie potrafią i nie mogą – w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy – ustalić powodów i przyczyn oraz przepisów norm prawnych zabraniających jej działania w myśl dyspozycji m.in. art. 753 k.c. i art. 87 k.p.c. Takie podejście sędziów do sprawy, polegające na kierowaniu się swoimi pragnieniami, upodobaniami i osobistymi względami, w ocenie skarżącej, nie ma nic wspólnego z ich wiarygodnością i jest działaniem oczywiście stronniczym Sędzia Jolanta Sikorska, sędzia Julia Szczygielska oraz sędzia Mirosława Rozbicka – Ostrowska odnosząc się do wniosku skarżącej wskazali, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności oraz, że nie zachodzą jakiekolwiek przesłanki ustawowe uzasadniające wyłączenie ich od orzekania w przedmiotowej sprawie (oświadczenia z 7 i 8 października 2015 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Stosownie do art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W myśl art. 22 § 1 p.p.s.a. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wyłączenia sędziów: Jolanty Sikorskiej, Mirosławy Rozbickiej – Ostrowskiej oraz Julii Szczygielskiej. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżąca, działająca przez pełnomocnika, w treści swojego żądania odwołuje się w zasadzie wyłącznie do przesłanki zawartej w art. 19 p.p.s.a., stwierdzając tym samym, że w sprawie wystąpiły okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wymienionych sędziów. Precyzując te okoliczności strona wskazuje na niewłaściwą według niej ocenę materiału dowodowego przez skład rozpoznający jej wniosek o wyłączenie sędziego, która jest przejawem stronniczości wynikającej z osobistych pragnień, upodobań i względów sędziów. W konsekwencji – zdaniem strony – została ona pozbawiona zdolności do kształtowania praw i obowiązków własnym działaniem. Oceniając powołane przez stronę okoliczności należy stwierdzić, że nie odnoszą się one do kwestii bezstronności sędziów orzekających w niniejszej sprawie, ale stanowią przejaw subiektywnego stanowiska skarżącej niezadowolonej z końcowego rezultatu postępowania incydentalnego w zakresie wyłączenia sędziego sprawozdawcy. Instytucja wyłączenia sędziego nie może jednak być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 342/14). Odmienny pogląd składu sędziowskiego, co do okoliczności przedstawionych na poparcie wniosku o wyłączenie sędziego, nie może zostać uznany za przekroczenie granic niezawisłości i bezstronności, albowiem – wbrew zapatrywaniom strony skarżącej – jest on właśnie przejawem tych zasad. Sąd bowiem niezależnie od wpływu jakichkolwiek czynników zewnętrznych, ale również – co istotne – od oddziaływania czynników wewnętrznych związanych z osobistymi poglądami na daną sprawę, dokonuje analizy zasadności żądania mając na względzie jedynie to, czy przedstawione przez stronę okoliczności są tego rodzaju, że mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Nie można zatem uznać, że ostateczny kształt rozstrzygnięcia, nieuwzględniający oceny prawnej skarżącej, prowadzi do pozbawienia ją zdolności do kształtowania własnych praw i obowiązków, czy też w ogóle prawa do sądu. W szczególności jest to okoliczność o tyle nieusprawiedliwiona, że przecież zgodnie z dyspozycją art. 194 § 1 pkt 6 p.p.s.a. na postanowienie oddalające wniosek o wyłączenie sędziego przysługuje stronie skarżącej zażalenie. Dodatkowo należy zauważyć, że skarżąca z tego prawa skorzystała kwestionując postanowienie tutejszego Sądu z dnia 18 września 2015 r. W orzecznictwie wskazuje się, że do zastosowania art. 19 p.p.s.a. nie wystarcza wyłącznie subiektywne podejrzenie strony co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne odczucie o utracie wiarygodności w bezstronność sędziego. Strona powinna wskazać okoliczności, które mogłyby zostać uznane za obiektywnie świadczące o stronniczości sędziego. Mogą to być fakty związane z osobistymi stosunkami między sędzią a stroną czy jej przedstawicielem oraz inne uwarunkowania zewnętrzne lub wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogłyby budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na nie w pełni zobiektywizowanych przesłankach (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 843/11 oraz z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 86/12). Tym samym przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie czy nieobiektywnie nie oznacza, że istnieją podstawy do jego wyłączenia (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OZ 293/11 oraz z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt I OZ 759/10). Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że wymienieni na wstępie sędziowie złożyli stosowne oświadczenia podając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki ustawowe, które mogłyby stanowić podstawę do ich wyłączenia. Zgodnie zaś z przyjętym poglądem, który Sąd w niniejszym składzie w pełni akceptuje, jeśli sędzia którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenie nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II OZ 1474/06, 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10, 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GZ 471/13). Reasumując powyższe rozważania należało stwierdzić, że wniosek o wyłączenie sędziów: Jolanty Sikorskiej, Julii Szczygielskiej oraz Mirosławy Rozbickiej – Ostrowskiej okazał się nieuzasadniony, gdyż w sprawie nie zaistniały przesłanki do ich wyłączenia, o których mowa w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze oraz działając na podstawie art. 22 § 1 p.p.s.a., należało zatem orzec jak w sentencji niniejszego postanowienia.