IV SAB/Wr 45/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-06-20

Skład orzekający: Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Ireneusz Dukiel, Bogumiła Kalinowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rektor-Komendant Akademii Wojsk Lądowych dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 28 października 2017 r., i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Rektor-Komendant Akademii Wojsk Lądowych dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ podjęte przez organ działanie (wezwanie do uzupełnienia wniosku) było zbędne i nieefektywne. Jednakże, przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż nie stwierdzono złej woli, poważnego zaniedbania ani celowego działania organu zmierzającego do niezasadnego przedłużenia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący K. S. złożył do Rektora-Komendanta Akademii Wojsk Lądowych szereg wniosków o udostępnienie informacji publicznej dotyczących funkcjonariusza publicznego. Organ wezwał skarżącego do powtórzenia wniosku w formie pisemnej z własnoręcznym podpisem. Skarżący wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, zarzucając organowi nieprawidłowe działanie. Organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i że skarżący przeciąga postępowanie.
Rozstrzygnięcie
I. Stwierdzono, że Rektor – Komendant Akademii Wojsk Lądowych im. T. K. we W. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 28 października 2017 r.; II. Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rektora – Komendanta Akademii Wojsk Lądowych im. T. K. we W. nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. Zasądzono od Rektora – Komendanta Akademii Wojsk Lądowych im. T. K. we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w Wydziale IV w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi K. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rektora – Komendanta Akademii Wojsk Lądowych im. T. K. we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Rektor – Komendant Akademii Wojsk Lądowych im. T. K. we W. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 28 października 2017 r.; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rektora – Komendanta Akademii Wojsk Lądowych im. T. K. we W. nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Rektora – Komendanta Akademii Wojsk Lądowych im. T. K. we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] października 2017 r. złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej (e-mail) K. S. (zwany dalej: wnioskodawcą, stroną lub skarżącym) zwrócił się do Rektora-Komendanta Akademii Wojsk Lądowych [...] we W. (zwanego dalej: organem lub podmiotem zobowiązanym) o udzielenie - w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., dalej u.d.i.p.) informacji publicznej w następującym zakresie , a mianowicie : 1) kiedy i kto (we W., M. M. i D.) w okresie od 1 sierpnia do 30 listopada 2015 r. wydał przepustkę stałą [...] D. S. i w jakim czasie miała ona prawo przebywać poza terenem jednostki; 2) czy, kiedy i w jakim czasie (dzień i godzina wyjścia, zezwolenia, powrotu) wykorzystała ona przepustkę stałą i przebywała poza terenem jednostki (zgodnie z książką opuszczających miejsce przebywania i innymi dokumentami), jaki wskazała adres pobytu (kontakt – telefon) lub co najmniej miejscowość; 3) kiedy i kto w okresie od 1 sierpnia do 30 listopada 2015 r. wydawał jej przepustki jednorazowe i w jakim czasie miała ona prawo przebywać poza terenem jednostki; 4) czy, kiedy i w jakim czasie (dzień i godzina wyjścia, zezwolenia, powrotu) wykorzystała ona przepustki jednorazowe i przebywała poza terenem jednostki (zgodnie z książką opuszczających miejsce przebywania i innymi dokumentami), jaki wskazała adres pobytu (kontakt – telefon) lub co najmniej miejscowość; 5) czy zgodnie z książką opuszczających miejsce przebywania lub innymi dokumentami opuszczała ona jednostkę w innym celu, niż przepustka stała lub jednorazowa np. urlop, podróż służbowa, delegacja, polecenie służbowe wyjazdu itp. – jeśli tak to kiedy i w jakim czasie; 6) w jakiej wysokości i kiedy uzyskiwała ona żołd (wynagrodzenie) lub inne środki publiczne np. zryczałtowane koszty przejazdów, diety itp.; 7) czy, kto oraz o jakiej treści wystawił jej opinię (ocenę, przydatność do służby itp.); 8) czy była ona nagradzana (w tym wyróżnieniami niepieniężnymi i innymi) lub była karana (w tym upomnieniami ustnymi przełożonych) – jeśli tak to kiedy i czym była nagroda lub kara; 9) czy i kiedy oraz w jakim okresie korzystała ona ze zwolnień lekarskich; 10) czy i kiedy oraz w jakim charakterze pełniła ona służbę (wewnętrzną lub zewnętrzną). Uzasadniając żądanie wnioskodawca wskazał, że jego pytania dotyczą tego kiedy wymieniony funkcjonariusz publiczny, będący czynnym prokuratorem oraz niezawodowym żołnierzem odbywającym przeszkolenie wojskowe za publiczne pieniądze, nie pełnił obowiązków służbowych (tj. był z nich zwolniony z uwagi na przepustki i inne przyczyny), jakie uzyskiwał wynagrodzenie, jaką miał opinię i czy korzystał ze zwolnień lekarskich. Następnym pismem z dnia 26 października 2017 r. , przesłanym również za pośrednictwem poczty elektronicznej, wnioskodawca dokonał modyfikacji swojego wniosku o udostępnienie informacji publicznych wskazując, że anuluje drugie oraz czwarte pytanie i domaga się wydania mu kopii wskazanych niżej dokumentów po anonimizacji danych osobowych , a mianowicie : 1) kiedy i kto jako przełożony [...] D. S. (we W., M. M. i D.) w okresie od 1 sierpnia do 30 listopada 2015 r. wydał jej przepustkę stałą i w jakim czasie miała ona prawo przebywać poza terenem jednostki; 2) kiedy i kto jako jej przełożony w okresie od 1 sierpnia do 30 listopada 2015 r. wydawał jej przepustki jednorazowe i w jakim czasie miała ona prawo przebywać poza terenem jednostki; 3) czy, kiedy, w jakim okresie i kto z jej przełożonych w innym celu, niż przepustka stała lub jednorazowa wydał jej zezwolenie/zgodę na opuszczenie jednostki np. urlop, podróż służbowa, delegacja, polecenie służbowe wyjazdu itp.; 4) który z przełożonych lub innych osób wykonujących funkcje publiczne podpisał stosowne dokumenty finansowe oraz w jakiej wysokości i kiedy uzyskiwała ona żołd (wynagrodzenie) lub inne środki publiczne np. zryczałtowane koszty przejazdów, diety itp.; 5) czy, oraz który z przełożonych, a także o jakiej treści wystawił jej opinię (ocenę, przydatność do służby itp.); 6) czy była ona nagradzana (w tym wyróżnieniami niepieniężnymi i innymi) lub była karana (w tym upomnieniami ustnymi przełożonych) – jeśli tak to przez kogo z przełożonych, kiedy i za co oraz czym była nagroda lub kara; 7) czy, kiedy, w jakim okresie oraz który z przełożonych z uwagi na zwolnienie lekarskie zwolnił ją z wykonywania obowiązków służbowych, służby, zajęć i innych czynności; 8) czy, kiedy, w jakim czasie oraz przez kogo z przełożonych została ona wyznaczona do pełnienia służby. Kolejnym e-mailem z dnia 28 października 2017 r. wnioskodawca wystąpił do organu o przekazanie mu wykazu – zestawienia obecności (nieobecności) podczas przeszkolenia [...] D. S. we W., M. M. i D. w okresie sierpień – listopad 2015 r., [tj. dzień i godzina wyjazdu i powrotu do jednostki], wraz z kopią dokumentów, na podstawie których ten wykaz zostanie opracowany (tj. zgodnie z książką opuszczających miejsce przebywania i innymi dokumentami w postaci np. rozkazu, delegacji, przepustki). W odpowiedzi na powyższe wnioski Rektor-Komendant Akademii pismem z dnia 3 listopada 2017r. wezwał stronę do powtórzenia treści żądania zawartego w przesłanych e-mailach w piśmie opatrzonym własnoręcznym podpisem , z tym uzasadnieniem ,że niezbędne jest złożenie sformalizowanego wniosku w celu uprawdopodobnienia tożsamości wnioskującego. Skarżący w dniu 20 listopada 2017 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w zakresie odmowy udostępnienia dokumentów sporządzonych przez funkcjonariuszy publicznych, przełożonych [...] D. S. oraz dotyczących funkcjonariusza publicznego ([...] D. S.), będącego na przeszkoleniu wojskowym dla sędziów i prokuratorów w systemie w pełni skoszarowanym . Skarżący domagał się stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w zakresie nie wydania zawnioskowanych dokumentów, zobligowania organu do ich udostępnienia w terminie 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia sądu oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. W skardze strona przytoczyła 10 pytań w kształcie objętym wnioskiem z dnia 19 października 2017r. , następnie zmodyfikowanym wnioskiem z dnia 26 października 2017r. i uzupełnionym wnioskiem z dnia 28 października 2017r. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że zwrócił się do podmiotu zobowiązanego o udostępnienie mu informacji wytworzonych przez funkcjonariuszy publicznych – żołnierzy służby zawodowej, będących przełożonymi [...] D. S.. Nie domagał się on natomiast wydania dokumentów sporządzonych przez tę osobę, choć nie budzi jego zdaniem wątpliwości, że i ona – jako prokurator odbywający jednocześnie przeszkolenie w ramach niezawodowej czynnej służby wojskowej, finansowane ze środków publicznych – jest funkcjonariuszem publicznym. Decyzje podejmowane przez przełożonych prokuratora – żołnierza w postaci m.in. kierowanych w stosunku do niego poleceń lub rozkazów niewątpliwie stanowią informację publiczną, powiązane są one bowiem z aktywnością organów publicznych. Z racji hierarchicznego podporządkowania wynikającego z ustaw i regulaminów dowódcy drużyn, plutonów, kompania czy w końcu całej jednostki wojskowej posiadają wiążące kompetencje do wpływania na sytuację prawną innego funkcjonariusza publicznego, odbywającego przeszkolenie wojskowe dla sędziów i prokuratorów. Podobny charakter mają informacje na temat wynagrodzenia osób pełniących funkcje publiczne, jak i ich obecności w miejscu pracy lub służby. Ograniczenie ich udostępnienia ze względu na prywatność lub tajemnicę ustawowo chronioną przepisami prawa, nie mają w tym zakresie zastosowania. Organy publiczne jakimi są dowódcy jednostek prowadzą ścisłą ewidencję obecności funkcjonariusza publicznego – żołnierza i prokuratora na terenie jednostki wojskowej podczas przeszkolenia wojskowego dla sędziów i prokuratorów w postaci m.in. książki opuszczających miejsce przebywania, rozkazów, delegacji, czy też przepustek. Mają oni zatem obowiązek przekazania tych danych w razie skierowania do nich stosownego wniosku. Pismem z dnia 18 grudnia 2017 r. skarżący dołączył do skargi dokumenty, potwierdzające – jego zdaniem – fakt, że [...] D. S. brała udział w kursie m.in. w WSO we Wrocławiu jako funkcjonariusz publiczny. Kolejnym pismem z dnia 18 stycznia 2018 r. skarżący podtrzymał wniesioną skargę , jednocześnie precyzując, że oprócz bezczynności , zarzuca również organowi przewlekłe prowadzenie postępowania w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zarządzeniem z dnia 8 marca 2018 r. Sąd wyłączył skargę strony na przewlekłość postępowania Rektora-Komendanta Akademii Wojsk Lądowych [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jako odrębną skargę i wezwał skarżącego do usunięcia - w zakreślonym terminie - jej braków formalnych skargi przez skonkretyzowanie przedmiotu skargi poprzez wskazanie w odniesieniu do którego z wniosków o udostępnienie informacji publicznej, a mianowicie z dnia 19 października 2017 r., 26 października 2017 r., czy 28 października 2017 r. organ przewlekle prowadzi postępowanie. W piśmie procesowym z dnia 19 marca 2018 r. skarżący poinformował, że wskazane wyżej pisma to jeden spójny wniosek. Zdaniem skarżącego termin bezczynności i przewlekłości należy liczyć od dnia 28 października 2017 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi , podnosząc ,że dokonał czynności prawnej poprzez wezwanie w dniu 3 listopada 2017 r. do określonego zachowania, błędnie przez niego zinterpretowanego . W ocenie organu brak podstaw do uznania żądanych informacji za informacje publiczne podlegające udostępnieniu. Ponadto Rektor–Komendant podniósł, że to skarżący przeciąga proces postępowania sądowoadministracyjnego, który sam pospiesznie zainicjował. W tym zakresie organ wskazał , że w związku z wnioskiem przesłanym przez skarżącego w dniu 20 października 2017 r. drogą e-mail, a następnie rozszerzonym w kolejnym piśmie z dnia 30 października 2017 r. chciał uzyskać pewność co do tożsamości podmiotu występującego o wskazane dane. W rezultacie pismem z dnia 3 listopada 2017 r. organ ten wezwał skarżącego do "powtórzenia treści zawartych w ww. wiadomościach elektronicznych w piśmie opatrzonym własnoręcznym podpisem". Skarżący nie zareagował jednak na wezwanie organu, lecz od razu wystosował skargę (opatrzoną datą 20 listopada 2017 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Tym samym skarżący uniemożliwił ustosunkowanie się do złożonego żądania, jednak po upewnieniu się przez organ, kto jest jego nadawcą. Następnie skarżący przesyłał kolejne uzupełnienia do złożonej skargi, przeciągając proces postępowania sądowo-administracyjnego. Organ, jako aktualne, podniósł argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę na bezczynność . Skonstatował, że skoro żądane dane nie zostały przez ustawodawcę wyliczone w katalogu informacji, o których mowa w art. 6 u.d.i.p., kwestia zakwalifikowania tych danych informacji powinna być związana z wykazaniem przez zainteresowany podmiot związku określonych informacji z interesem publicznym, czego skarżący nie tylko nie uczynił , lecz nawet nie odpowiedział na wezwanie w sprawie uprawdopodobnienia swojej tożsamości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Instytucja przewlekłości – obok dotychczasowego skarżenia bezczynności organu - została wprowadzona do procedury administracyjnej oraz sądowo-administracyjnej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.. Dz. U. z 2011 r., nr 6, poz. 18 ze zm.) . Celem nowelizacji było usprawnienie administracyjnego poprzez stworzenie możliwości zaskarżenia nie tylko samej czynności organu administracji publicznej, ale również prowadzenia przez te organy w sposób przewlekły. Niestety ustawodawca w zasadzie nie definiował na czym polega "przewlekłość postępowania". W związku z tym podstawowym problemem , jaki pojawia się przy ocenie zasadności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest określenie pojęcie "przewlekłe prowadzenie postępowania". Tym bardziej ,że procedury administracyjne , a to kodeks postępowania administracyjnego i ordynacja podatkowa zawierają postanowienia określające terminy , w których należy zakończyć postępowania jurysdykcyjne. Taką regulację zawiera również ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), (zwana dalej u.d.i.p.), której art. 13 ust. 1 określa termin udostępnienia informacji publicznej , stanowiąc ,że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Przepis ten, określając termin realizacji kompetencji podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej i gwarantując szybkość realizacji prawa wnioskodawcy do uzyskania informacji publicznej, ma aspekty materialnoprawne, chociaż jednocześnie stanowi jedną z regulacji cytowanej ustawy wskazującą, że postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym. Mając zatem na uwadze powyższy kontekst , a więc wprost wskazanie przez ustawodawcę , w jakim terminie organ powinien zakończyć postępowanie , to przez przewlekłość należałoby rozumieć długotrwałe prowadzenie postępowania w sprawie przez organy .Przy czym , chodzi o przedział czasowy trwania sprawy od momentu wszczęcia postępowania przed organem do jego zakończenia. Innymi słowy, o przewlekłości można mówić wtedy , "gdy postępowanie przed organem ciągnie się ponad miarę , za długo , powolnie , opieszale, nieefektywnie , a organ wprawdzie podejmuje czynności procesowe w sprawie , lecz nie są one skumulowane ( czasowo i procesowo) ..."( zob. M. Kotulski , Bezczynność a przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego , Samorząd Terytorialny, 2015, z. 4 str. 75) . Na takie rozumienie pojęcia przewlekłości wskazuje też wykładnia językowa , której należy dać pierwszeństwo w sytuacji braku legalnej definicji tego pojęcia. Słownik języka polskiego definiuje wyraz " przewlekły" jako " trwający długo , ciągnący się, przewlekający się długo, rozwlekły , długotrwały ( zob. Słownik języka polskiego , Wydawnictwo Naukowe PWN 2002, str.791). Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że przez przewlekłe prowadzenie postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 238 ; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2013r. sygn. akt II OSK 34/13 oraz z dnia 26 października 2012r. sygn. akt II OSK 1956/12 publ. CBOSA).J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz , Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70 , wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych : we Wrocławiu z dnia 25 października 2016r. sygn. akt IV SAB/Wr 116/16 , W Warszawie z dnia 16 listopada 2017r. sygn. akt II SAB/Wa 303/17 , w Rzeszowie z dnia 5 kwietnia 2018r. sygn. akt I SAB/Rz 1/18 ) ). Wobec tego spajając tę część rozważań , stwierdzić należy ,że przewlekłość postępowania obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W takim rozumieniu przewlekłość w prowadzeniu postępowania obejmuje również sytuację, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności mają charakter czynności zbędnych , pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy . Z taką sytuacją mamy do czynienia w badanej sprawie. Jak wynika z materiału aktowego analizowanej sprawy skarżący po raz pierwszy wystąpił z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej , adresowanym do organu w dniu 19 października 2017 r. , przesyłając go w tym celu na jeden z adresów e-mailowych Akademii .W dniu 28 października 2017 r. skarżący wysłał kolejnego e-maila zatytułowanego jako "wniosek udip – uzupełnienie emaila z dnia 26 października 2017", który zarówno rozszerzał zakres żądanych informacji, jak i zawierał ich modyfikację pierwotnego wniosku dokonaną w dniu 26 października 2017 r. również drogą elektroniczną. W tym miejscu w ślad za ugruntowanym już stanowiskiem sądów administracyjnych wskazać należy , że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Tym samym wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny co jest jego przedmiotem. Dlatego dopuszczalne jest złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej i to nawet w sytuacji, w której do autoryzacji tego zapytania nie zostanie użyty bezpieczny podpis elektroniczny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1277/08, z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 1991/12, z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1013/12). Dla porządku wymaga jednak zaakcentowania ,że w przypadku , gdy podmiot zobowiązany w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej ma zamiar działać w trybie decyzyjnym ( decyzja administracyjna odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie musi on wymagać własnoręcznego podpisu wnioskodawcy bądź podpisu elektronicznego na takim wniosku , a jego brak powinien być usuwany w drodze wezwania podmiotu informacyjnie zainteresowanego do jego usunięcia . Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. Tym samym podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji obarczonej wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. I OSK 1002/09 ). W realiach niniejszej sprawy należało zatem uznać, że żądanie udostępnienia zawnioskowanych danych zostało skutecznie wniesione przez podmiot informacyjnie zainteresowany , obligując tym samym organ do podjęcia stosownych działań zmierzających do jego rozpoznania. W związku z tym podmiot zobowiązany na tym etapie postępowania nie miał normatywnych podstaw do żądania od wnioskodawcy powielenia już raz przesłanego wniosku i oparzenia go własnoręcznym podpisem. Skoro ustawa o dostępie do informacji publicznej nie czyni jakichkolwiek ograniczeń co do formy wniosku, a przepisy k.p.a. stosowane są jedynie w zakresie odnoszącym się do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania prowadzonego w tym przedmiocie, to wezwanie organu zawarte w piśmie z dnia 3 listopada 2017 r. nie było właściwą formą działania ( reakcji) na przedmiotowy wniosek . Przy czym w ujawnionych okolicznościach sprawy bez znaczenia pozostawały powody, dla których organ podjął wskazaną czynności. W szczególności, że dysponował on już wiedzą na temat danych identyfikujących skarżącego i jego dotychczasowych prób pozyskania wskazanych we wniosku informacji. Stąd też tożsamość nadawcy wiadomości elektronicznej jak również jego dane adresowe nie powinny były budzić większych zastrzeżeń ze strony organu. Reasumując tę część rozważań , należy stwierdzić, że wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej został złożony w dopuszczalnej formie. W związku z tym ocena w takim kontekście działania organu podjętego w celu załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej uzasadnia pod jego adresem - na moment rozpoznania skargi – zarzut jego przewlekłości , bowiem podjęte przez organ działanie ( czynność wezwania do uzupełnienia wniosku) ocenić należy jako pozbawione dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia , wręcz zbędne dla załatwienia sprawy . Zważywszy ,że dane osobowe i adresowe skarżącego wynikają z akt sprawy ,zaś organ zareagował na przedmiotowy wniosek w niewłaściwej prawnej formie działania. Wypada w tym miejscu przypomnieć ,że termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 od dnia doręczenia adresatowi wniosku ( art.13 ust.1 u.d.i.p.) , przy czym dzień , w którym wniosek wpłynął lub został osobiście złożony nie jest wliczany do 14-dniowego terminu , przewidzianego dla udzielania informacji. Natomiast załatwienie sprawy z wniosku na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej może nastąpić w następujących prawnych formach działania , a mianowicie : 1/ poprzez udzielenie informacji w drodze czynności materialno-technicznej zgodnie z wnioskiem (art. 7 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.), pod warunkiem, że nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia i znajduje się ona w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, 2/ poprzez odmowę udzielenia informacji albo poprzez umorzenie postępowaniaz przyczyn uregulowanych w powołanej wyżej ustawie, w drodze decyzji administracyjnej (art. 16 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p.), 3/ przez poinformowanie - w formie zwykłego pisma - wnioskodawcy, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej, bądź też , że w sprawie zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji , niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), 4/ poprzez poinformowanie wnioskodawcy, że żądana informacja nie znajduje się w dyspozycji podmiotu, do którego wniosek został skierowany , innymi słowy organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). W analizowanym przypadku podmiot zobowiązany zaniechał podjęcia którejkolwiek z wymienionych wyżej czynności , natomiast podjął czynność zbędną , nieefektywną z punktu widzenia załatwienia przedmiotowego wniosku . Stwierdzenie powyższego uzasadnia skuteczne wyartykułowanie pod adresem organowi zarzutu przewlekłości w rozpoznaniu wniosku skarżącego , o czym orzeczono w pkt I wyroku. Jedynie dla porządku wskazać należy ,że tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 9 marca 2018r. sygn. akt IV SAB /Wr 1/18 , który ma walor prawomocności , uwzględnił skargę strony na bezczynność tego samego organu w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku , uznając ,że niniejsza sprawa w niektórych aspektach w nim wskazanych , mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej . Przy czym skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania tych stanów, zatem do załatwienia sprawy przez organ poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności, bowiem jej celem jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze i piśmiennictwie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 52/06, ONSAiWSA 2006, nr 4, poz. 100; z dnia 13 marca 2009 r. sygn. akt II FSK 2020/08; z dnia 19 lipca 2013 r. sygn. akt I FSK 1325/1, CBOS; T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 243; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz , Zakamycze 2005, str. 143). Jednocześnie mając na względzie treść art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd był obowiązany rozważyć, czy stwierdzona przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, iż naruszono prawo w sposób oczywisty. Wobec tego naruszenie prawa kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Przy czym dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Sz 34/13; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu , na podstawie akt sprawy nie sposób przypisać organowi złej woli, poważnego zaniedbania czy też celowego działania, które zmierzałoby do tego ,aby niezasadnie przedłużyć postępowanie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził , że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku. Z kolei orzekając o kosztach postępowania w pkt III wyroku Sąd miał na względzie przepis art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. i uznał , że do niezbędnych kosztów postępowania skarżącego zaliczyć należy poniesiony przez niego wpis od skargi w kwocie 100 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło