IV SAB/Wr 600/25
WyrokWSA we Wrocławiu2025-12-03
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków we Wrocławiu dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa w przedmiocie rozpoznania wniosku o wpis do rejestru zabytków?Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu w rozpoznaniu wniosku strony z dnia 15 marca 2021 r., uznając ją za mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność organu wynikała z wielomiesięcznego opóźnienia w ponownym rozpoznaniu wniosku po uchyleniu przez WSA w Warszawie wcześniejszych postanowień, mimo otrzymania akt administracyjnych i braku podjęcia czynności wyjaśniających. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, gdyż organ ostatecznie wydał postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków. Po początkowych czynnościach organ odmówił wszczęcia postępowania, a postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Następnie WSA w Warszawie uchylił postanowienia obu instancji. Po uchyleniu, organ konserwatorski przez długi okres oczekiwał na akta sprawy od MKiDN, a po ich otrzymaniu, mimo braku czynności wyjaśniających, dwukrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy. Strona wniosła skargę na bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
I. Umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu do załatwienia wniosku strony skarżącej, złożonego dnia 15 marca 2021 r.; II. Stwierdził bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej, złożonego dnia 15 marca 2021 r., a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. Zasądził od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi S. we W. na bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków budynku w Opolnie-Zdroju przy ulicy [...] I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu do załatwienia wniosku strony skarżącej, złożonego dnia 15 marca 2021 r.; II. stwierdza bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej, złożonego dnia 15 marca 2021 r., a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia 25 lutego 2021 r. (wpływ do organu – 15 marca 2021 r.) Stowarzyszenie E. A z siedzibą we W. zwróciło się do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków układu ruralistycznego w O. oraz poszczególnych budynków w tej miejscowości, w tym budynku w O. przy ulicy [...]. Łącznie wniesiono 17 żądań o wszczęcie postępowań administracyjnych w sprawie wpisu obiektów do rejestru zabytków.
Pismem z dnia 7 kwietnia 2021 r. organ konserwatorski wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków podania przez wskazanie interesu społecznego do występowania w sprawie.
W odpowiedzi z dnia 20 kwietnia 2021 r. (wpływ do organu – 26 kwietnia 2021 r.) wnioskodawca wniósł o przedłużenie terminu do realizacji wezwania do dnia 10 maja 2021 r., zobowiązując się do przedłożenia w tym terminie dalszych materiałów, wskazujących na spełnienie przez obiekt przesłanek do wpisania do rejestru zabytków.
Pismem z dnia 30 kwietnia organ konserwatorski przychylił się do wniosku strony.
Strona przy piśmie z dnia 7 maja 2021 r. (wpływ do organu – 13 maja 2021 r.) przedłożyła brakujące materiały do akt administracyjnych sprawy.
Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2021 r. nr 383/2021 organ konserwatorski odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wpisania obiektu do rejestru zabytków oraz dopuszczenia wnioskodawcy do udziału w postępowaniu na prawach strony.
Zażalenie na postanowienie z dnia 21 czerwca 2021 r. (wpływ do organu – 28 czerwca 2021 r.) zostało przesłane przez organ konserwatorski wraz z aktami sprawy do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego przy piśmie z dnia 30 czerwca 2021 r.
Postanowieniem z dnia 6 marca 2023 r. nr DOZ-OAiK.650.940.2021.KS Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
Pismem z dnia 15 listopada 2023 r. organ konserwatorski zwrócił się do MKiDN o odesłanie oryginałów akt administracyjnych sprawy.
Pismem z dnia 8 lutego 2024 r. organ konserwatorski ponownie zwrócił się do MKiDN o odesłanie oryginałów akt administracyjnych sprawy.
Pismem z dnia 13 lutego 2024 r. organ konserwatorski zwrócił się do MKiDN o udzielenie informacji, czy na postanowienie organu drugiej instancji zostały wniesione skargi do WSA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 marca 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1305/23 uchylił zaskarżone postanowienie MKiDN oraz postanowienie organu pierwszej instancji.
W dniu 23 kwietnia 2024 r. MKiDN doręczył organowi konserwatorskiemu odpis wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2024 r.
Pismem z dnia 31 maja 2024 r. (wpływ do organu konserwatorskiego w tym samym dniu) MKiDN poinformował organ, że wyrok dotyczący przedmiotowego obiektu nie został jeszcze przekazany przez WSA z klauzulą prawomocności.
Pismem z dnia 5 lipca 2024 r. organ konserwatorski zwrócił się do MKiDN o odesłanie akt administracyjnych postępowania głównego i oryginału wniosku.
Przy piśmie z dnia 16 lipca 2024 r. (wpływ do organu – 23 lipca 2024 r.) MKiDN przekazał organowi konserwatorskiemu akta administracyjne sprawy, dotyczące przedmiotowego obiektu.
Następnie przy piśmie z dnia 29 sierpnia 2024 r. (wpływ do organu – 5 września 2024 r.) MKiDN przekazał poświadczony za zgodność z oryginałem wniosek strony w sprawie wpisania do rejestru zabytków układu ruralistycznego oraz poszczególnych budynków na terenie miejscowości.
W dniu 5 listopada 2024 r. organ konserwatorski zwrócił się do MKiDN o przesłanie załączników do wniosku strony i opinii ekspertów.
Przy piśmie z dnia 12 listopada 2024 r. (wpływ do organu – 18 listopada 2024 r.) MKiDN przesłał załączniki do wniosku strony i opinie ekspertów.
W dniu 4 kwietnia 2025 r. organ konserwatorski zwrócił się do MKiDN o informację, czy została wniesiona skarga kasacyjna od wyroku WSA.
W dniu 17 kwietnia 2025 r. strona złożyła ponaglenie na bezczynność organu konserwatorskiego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2025 r. na bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 35 § 1, § 2 i § 3 w związku z art. 12 § 1 w związku z art. 6 k.p.a. przez brak załatwienia sprawy w terminach określonych przez k.p.a. Strona wniosła o zobowiązanie DWKZ do wydania decyzji w sprawie w ciągu jednego miesiąca, o stwierdzenie dopuszczenia się bezczynności przez DWKZ z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Pismem z dnia 19 maja 2025 r. organ konserwatorski zawiadomił stronę, że w dniu 18 listopada 2024 r. MKiDN zwrócił akta administracyjne sprawy oraz poinformował o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do 18 sierpnia 2025 r.
W dniu 21 maja 2025 r. organ konserwatorski przekazał do MKiDN ponaglenie strony na bezczynność organu.
W odpowiedzi na skargę z dnia 28 maja 2025 r. organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, wyjaśniając że przebieg postępowania był wielowątkowy, skomplikowany i długotrwały. Opóźnienia nie wynikały jednak z winy DWKZ, ale z terminów w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności oraz z przyczyn niezależnych od organu, tj. braku informacji o stanie sprawy od organu drugiej instancji, a także braku akt sprawy. W szeregu wniosków składanych do MKiDN organ występowała o zwrot głównego pisma strony wraz z załącznikami w celu rozpatrzenia sprawy. W latach 2023, 2024 i 2025 organ składał wnioski do MKiDN o udzielenie informacji, na jakim etapie są sprawy (łącznie 16 spraw). Główna część wniosku została przekazana przy piśmie z dnia 12 listopada 2024 r. (wpływ do organu 18 listopada 2024 r.). Dopiero od dnia 18 listopada 2024 r. DWKZ mógł mieć możliwość rozpoznania sprawy. Jednak z uwagi na skomplikowany charakter sprawy i znaczną ilość dokumentacji do przeanalizowania i skopiowania, w dniu 19 maja 2025 r. organ przedłużył termin rozpatrzenia sprawy o 3 miesiące, tj. do dnia 18 sierpnia 2025 r., czym spełnił obowiązek z art. 36 k.p.a.
W piśmie procesowym z dnia 13 sierpnia 2025 r. strona skarżąca podtrzymała skargę na bezczynność organu, bowiem sprawa trwa od 2021 r. i nie weszła jeszcze w fazę merytorycznego rozpoznania. Orzeczenie DWKZ i postanowienie MKiDN o odmowie wszczęcia postępowania było niezasadne i zostały uchylone przez WSA w Warszawie. Obowiązków wynikających z art. 35 i art. 36 k.p.a. organ nie wykonał (na dzień złożenia skargi), co stanowi rażące naruszenie prawa.
Pismem z dnia 27 sierpnia 2025 r. organ konserwatorski zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do 13 października 2025 r.
Natomiast przy piśmie z dnia 23 października organ konserwatorski przesłał odpis postanowienia z dnia 13 października 2025 r. nr 1514/2025, odmawiającego wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wpisania do rejestru zabytków nieruchomych budynku położonego przy "ul. [...]" w O. oraz odmawiającego dopuszczenia strony skarżącej do udziału na prawach strony w tym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 344) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Dodatkowo należy podkreślić, że rozstrzygając sprawę sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze zaś będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1591/13 oraz z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13; orzeczenia dostępne w CBOSA).
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a).
Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Z treści przytoczonych przepisów wynika więc, że sąd administracyjny rozpoznaje skargi na bezczynność organów administracji publicznej, gdy organ w przewidzianym przepisami terminie nie wyda któregokolwiek z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. aktów administracyjnych. Jeżeli bowiem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas występuje bezczynność organu.
Innymi słowy, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu rozstrzygnięcia (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt III SAB/Po 41/18).
W postępowaniu zainicjowanym złożeniem skargi na bezczynność istotna jest ocena, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie, czy wykonano to w przepisanym terminie i czy opóźnienie jest usprawiedliwione.
Stosownie do art. 35 § 1 – 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zauważyć również należy, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu, o czym stanowi art. 35 § 5 k.p.a.
Z treści art. 36 § 1 k.p.a. wynika, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.
Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu, co przewiduje art. 36 § 2 k.p.a.
Powołane przepisy jednoznacznie wskazują zasady, termin załatwienia sprawy i procedurę rozpoznawania wniosku strony. Wobec tego z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w załatwieniu sprawy. Badanie skargi na bezczynność sprowadza się więc do oceny, czy w okolicznościach danej sprawy, w zakreślonych ramach czasowych, podjęto czynności, dla których postępowanie jest prowadzone. Celem skargi na bezczynność jest zaś doprowadzenie do załatwienia sprawy. Tezy te są utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16; z dnia 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1296/17 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt III SAB/Po 41/18).
W rozpatrywanej sprawie Stowarzyszenie złożyło skargę na bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w rozpoznaniu wniosku strony z dnia 25 lutego 2021 r. (wpływ do organu – 15 marca 2021 r.) o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków układu ruralistycznego w O. oraz poszczególnych budynków w tej miejscowości, w tym budynku w O. przy ulicy [...]. Postępowanie w przedmiocie rozpoznania powyższego wniosku prowadzone było przez DWKZ w dwóch etapach. Po otrzymaniu wniosku w dniu 15 marca 2021 r., organ w dniu 7 kwietnia 2021 r. wezwał stronę do uzupełnienia wniosku, a następnie na żądanie strony termin do uzupełnienia wniosku został przedłużony. Po otrzymaniu w dniu 13 maja 2021 r. materiału uzupełniającego wniosek, DWKZ wydał w dniu 7 czerwca 2021 r. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wpisania obiektu do rejestru zabytków oraz odmowie dopuszczenia wnioskodawcy do udziału w postępowaniu na prawach strony. Na tym etapie postępowanie organu przebiegało więc bez zbędnej zwłoki.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że organowi konserwatorskiemu nie można postawić zarzutu bezczynności za okresy procedowania w tej sprawie przez inne organy, tj. za okres rozpatrywania zażalenia na postanowienie przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a następnie za okres rozpatrywania skargi na postanowienie MKiDN przez WSA w Warszawie.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wyrok WSA w Warszawie uchylający postanowienia organów obu instancji został wydany w dniu 8 marca 2024 r. Po pismach organu konserwatorskiego do MKiDN o udzielenie informacji o stanie sprawy i odesłanie akt administracyjnych sprawy z dnia 8 i 13 lutego 2024 r., MKiDN poinformowało organ w dniu 31 maja 2024 r., że wyrok WSA w Warszawie nie został jeszcze przekazany przez WSA z klauzulą prawomocności. Następnie po kolejnych pismach organu konserwatorskiego do MKiDN o zwrot akt administracyjnych wraz z oryginałem wniosku strony z dnia 5 lipca 2024 r. i 5 listopada 2024 r., całość akt administracyjnych sprawy wraz z wnioskiem strony i załącznikami do tego wniosku została ostatecznie przekazana do organu przez MKiDN w dniu 18 listopada 2024 r. Od tej chwili organ konserwatorski dysponował całością materiału dowodowego umożliwiającego ponowne rozpoznanie wniosku strony z dnia 25 lutego 2021 r.
Ostatecznie rozpoznanie wniosku strony i wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania i odmowie dopuszczenia strony do udziału w postępowaniu nastąpiło w dniu 13 października 2025 r., tj. po blisko 11 miesiącach od otrzymania z MKiDN akt administracyjnych sprawy.
Również na dzień wniesienia przez stronę skargi w dniu 17 kwietnia 2025 r. organ pozostawał w stanie bezczynności. Od momentu otrzymania całości akt administracyjnych sprawy w dniu 18 listopada 2024 r. do czasu wydania postanowienia, organ nie dokonał żadnych czynności dowodowych. Natomiast pismo organu do MKiDN z dnia 4 kwietnia 2025 r. z zapytaniem, czy od wyroku WSA została wniesiona skarga kasacyjna zostało skierowane dopiero po upływie 4,5 miesiąca od otrzymania akt postępowania administracyjnego, na które organ, jak przyznał, nie otrzymał odpowiedzi. Po otrzymaniu ponaglenia i skargi na bezczynność organ w dniu 19 maja 2025 r. zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy do dnia 18 sierpnia 2025 r., tj. o kolejne 3 miesiące, a następnie w dniu 27 sierpnia 2025 r. zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy do dnia 13 października 2025 r., tj. o następne 3 miesiące.
W ocenie Sądu niedopuszczalne jest przedłużenie terminu załatwienia sprawy łącznie o 6 miesięcy przez organ pozostający w bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony i to w sytuacji niepodejmowania żadnych czynności dowodowych. Dwukrotne przedłużenie terminu bez uzasadnionej przyczyny następowało o znaczne okresy, gdy stosownie do art. 35 § 1 k.p.a organy administracji obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej, a więc sprawy wielowątkowej, z rozbudowanym postępowaniem dowodowym, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Należy podkreślić, że organ po zwrocie akt administracyjnych sprawy z MKiDN nie prowadził żadnego postępowania wyjaśniającego i sprawa nie może być uznana za szczególnie skomplikowaną.
Wobec powyższego działanie organu naruszało terminy zastrzeżone dla rozpoznania sprawy i to w sposób rażący. Na tę ocenę wpływa niewątpliwie nieprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego oraz znaczący okres pozostawania w bezczynności – po otrzymaniu akt administracyjnych sprawy w dniu 18 listopada 2025 r. sprawa winna zostać załatwiona bez zbędnej zwłoki.
Z tego względu Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. - orzekł o bezczynności organu administracji, stwierdzając jednocześnie, że ma ona charakter kwalifikowany (pkt II sentencji wyroku).
Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1a p.p.s.a., jest obowiązany do oceny, czy stwierdzona bezczynność i przewlekłe procedowanie miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wykładnia językowa powołanego przepisu wskazuje, że chodzi tu nie o zwyczajne naruszenie norm prawnych, ale takie, które w sposób oczywisty wykracza poza granice prawa i nie ma uzasadnionej przyczyny (por. wyrok i postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 19/15).
Jeżeli organ zobowiązany był załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, to wielomiesięczna bezczynność w rozpoznaniu wniosku strony z pewnością miała charakter rażącego naruszenia prawa.
W punkcie I wyroku Sąd umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ organ postanowieniem z dnia 13 października 2025 r. nr 1514/2025 zakończył postępowanie.
Sąd orzekł o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz strony skarżącej poniesionych kosztów postępowania sądowego stosownie do treści art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt III sentencji). Do kosztów zaliczono wpis sądowy (100 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (480 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło