IV SAB/Wr 65/16

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokat, ustanowionej z urzędu, A. H. – H. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. K. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o umorzenie zadłużenia z tytułu zaliczki alimentacyjnej postanawia: I. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokat, ustanowionej z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej z dnia 19 maja 2015 r. w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł; II. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokat, ustanowionej z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej z dnia 10 listopada 2015 r. w wysokości 120 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 27,60 zł, czyli ogółem 147,60 zł; III. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokat, ustanowionej z urzędu, wynagrodzenie za dwukrotny udział w postępowaniu sądowym w I instancji w wysokości 480 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 110,40 zł, czyli ogółem 590,40 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt SAB/Wr 65/15 odrzucił skargę na wskazaną w sentencji bezczynność. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym z dnia 28 kwietnia 2015 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Dnia 30 kwietnia 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata A. H. - H. Dnia 18 maja 2015 r. pełnomocnik z urzędu złożyła pismo z dnia 14 maja 2015 r. w którym wniosła o wyrażenie zgody na zapoznanie się z aktami sprawy i wykonanie fotokopii dokumentów z akt sprawy. Do pisma tego dołączyła pełnomocnictwo substytucyjne udzielone aplikantowi adwokackiemu, który 18 maja 2016 r. zapoznał się z aktami sprawy. Pismem z dnia 19 maja 2015 r. adwokat z urzędu sporządziła skargę kasacyjną od wspomnianego postanowienia Sądu z dnia 8 kwietnia 2015 r. odrzucającego skargę (k-84). Skarga ta zawiera wniosek o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z oświadczeniem, że koszty nie zostały opłacone w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2066/15 uchylił powyższe zaskarżone postanowienie Sądu z dnia 8 kwietnia 2015 r. odrzucające skargę. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 września 2015 r. sprawę zarejestrowano pod nową sygnaturą akt IV SAB/Wr 256/15 (k-120). Pismem z dnia 28 września 2015 r. pełnomocnik z urzędu udzielił odpowiedzi na pismo Sądu z dnia 17 września 2015 r. - w którym podała, że przed wniesieniem skargi na bezczynność skarżący wniósł zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 8 października 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wr 256/15 odrzucił skargę na wskazaną w sentencji bezczynność. Pismem z dnia 10 listopada 2015 r. adwokat z urzędu sporządziła skargę kasacyjną od wspomnianego postanowienia Sądu z dnia 8 października 2015 r. odrzucającego skargę (k-146). Skarga ta zawiera wniosek o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z oświadczeniem, że koszty nie zostały opłacone w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 3522/15 uwzględnił powyższą skargę kasacyjną i uchylił zaskarżone postanowienie Sądu z dnia 8 października 2015 r. odrzucające skargę. W postanowieniu tym NSA wskazał ponadto, że o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeka wojewódzki sąd administracyjny. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 marca 2016 r. sprawę zarejestrowano pod nową sygnaturą akt IV SAB/Wr 65/16 (k-176). Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt IV SAB/Wr 65/16 wydanym w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym umorzył postępowanie sądowoadministracyjne (pkt I sentencji) i stwierdził, że bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 18 września 2014 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji). Pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. pełnomocnik z urzędu sporządziła skargę kasacyjną od pkt II powyższego wyroku Sądu z dnia 5 maja 2016 r. W skardze tej podała, że zrzeka się prawa do rozpoznania sprawy na rozprawie i wniosła o zasądzenie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych za całość postępowania, w tym za sporządzenie skargi kasacyjnej z dnia 19 maja 2015 r. i skargi kasacyjnej z dnia 10 listopada 2015 r. wraz z oświadczeniem, że koszty nie zostały dotychczas opłacone w całości ani w części. Skoro w powyższym piśmie z dnia 16 czerwca 2016 r. pełnomocnik z urzędu wniosła o zasądzenie wynagrodzenia za całość postępowania to w tej sytuacji rozpoznawany obecnie wniosek należało zakwalifikować jako wniosek adwokat z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu sporządzenia dwóch skarg kasacyjnych, tj. skargi kasacyjnej sporządzonej pismem z dnia 19 maja 2015 r. i skargi kasacyjnej sporządzonej pismem z dnia 10 listopada 2015 r. oraz wniosek o przyznanie wynagrodzenia w pozostałym zakresie obejmującym dwukrotny udział w postępowaniu sądowym w I instancji, tj. za udział w postępowaniu sądowym zakończonym postanowieniem z dnia 8 października 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wr 256/15 odrzucającym skargę oraz za udział w postępowaniu sądowym zakończonym wydaniem wyroku w dniu 5 maja 2016 r. sygn. akt IV SAB/Wr 65/16 umarzającym postępowanie sądowoadministracyjne i stwierdzającym, że bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 18 września 2014 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast wynagrodzenie z tytułu sporządzenia również pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. (k-196-197) trzeciej skargi kasacyjnej zostanie rozpoznane odrębnym postanowieniem po zakończeniu postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wszczętego tą skargą kasacyjną. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 716) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje w niniejszej sprawie dotychczasowe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm. ). Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna określona w pkt 1, dotycząca wyłącznie postępowania przed sądem I instancji, wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ), zaś 75 % tej stawki stanowi kwota 180 zł. Sporządzając pismem z dnia 19 maja 2015 r. skargę kasacyjną od postanowienia Sądu z dnia 8 kwietnia 2015 r. odrzucającego skargę adwokat z urzędu nie brała udziału w postępowaniu w sądowym w I instancji skoro prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata zostało przyznane skarżącemu postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 kwietnia 2015 r., a więc już po wydaniu powyższego postanowienia Sądu odrzucającego skargę. Zatem wynagrodzenie adwokata, który nie prowadził sprawy w I instancji za sporządzenie i wniesienie pismem z dnia 19 maja 2015 r. skargi kasacyjnej, wynosi 75% stawki minimalnej, czyli 180 zł (75 % x 240 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.). Mając powyższe na uwadze, należało przyznać w pkt I sentencji wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie pismem z dnia 19 maja 2015 r. skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 8 kwietnia 2015 r. odrzucającego skargę - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 221,40 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 41,40 zł =221,40 zł), co orzeczono w pkt I sentencji. W związku z uchyleniem przez NSA postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2066/15 zaskarżonego skargą kasacyjną z dnia 19 maja 2015 r. postanowienia Sądu z dnia 8 kwietnia 2015 r. odrzucającego skargę, adwokat z urzędu brała udział w dalszym postępowaniu sądowym w I instancji toczącym się po uchyleniu wspomnianego postanowienia i zakończonym odrębnym postanowieniem Sądu z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wr 256/15 odrzucającym skargę. W tej sytuacji za sporządzenie i wniesienie pismem z dnia 10 listopada 2015 r. kolejnej skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu wydanego w dniu 8 października 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wr 265/15 odrzucającego skargę należało przyznać, adwokat z urzędu, która brała udział w postępowaniu sądowym w I instancji, wynagrodzenie według 50% stawki minimalnej, o której mowa w przepisie § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia, tj. kwotę 120 zł (50% x 240 zł =120). Wynagrodzenie to podlega podwyższeniu o stawkę podatku VAT, o której mowa w powołanym wyżej § 2 ust. 3 rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze, należało przyznać w pkt II sentencji wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie pismem z dnia 10 listopada 2015 r. skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu wydanego w dniu 8 października 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wr 265/15 odrzucającego skargę - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 147,60 zł (wynagrodzenie: 120 zł + podatek VAT: 27,60 zł =147,60 zł), co orzeczono w pkt II sentencji. Uwzględniono przy tym treść § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801), z którego wynika, że mimo, iż nowe rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., to jednak w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie - dotyczącej wynagrodzenia za udział adwokata w postępowaniu w II instancji w związku ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej - wszczętej i niezakończonej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. – zastosować należy do czasu zakończenia rozpoczętego postępowania w II instancji - przepisy dotychczasowe, zawarte w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r, skoro postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2015 r. i z dnia 8 października 2015 r. kończące postępowanie w I instancji wydane zostały przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., a więc tym samym, jak już wyżej wskazano, do czasu zakończenia postępowania w II instancji, zastosowanie powinny mieć przepisy dotychczasowe (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2006 r., sygn. akt II PZ 36/06, LEX nr 1087236 i sygn. II PZ 34/06 OSNP 2007/19-20/282). Ponadto zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" rozporządzenia stawki minimalne za udział w postępowaniu sądowym w I instancji wynoszą w innych sprawach niż wymienione w pkt 1 lit "a" i "b" - 240 zł. Odnośnie zatem wniosku o przyznanie wynagrodzenia w pozostałym zakresie obejmującym dwukrotny udział w postępowaniu sądowym w I instancji należało w pkt III sentencji przyznać pełnomocnik z urzędu zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" rozporządzenia odrębne wynagrodzenie w wysokości 240 zł za udział w postępowaniu sądowym w I instancji zakończonym postanowieniem z dnia 8 października 2015 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że w toku tego postępowania pismem z dnia 28 września 2015 r. pełnomocnik z urzędu udzieliła odpowiedzi na pismo Sądu z dnia 17 września 2015 r. informując, że skarżący wniósł zażalenie na bezczynność. Do pisma tego dołączyła postanowienie SKO z dnia 17 grudnia 2014 r. uznające to zażalenie za uzasadnione (k-126 i k-128). Należało również przyznać w pkt III sentencji odrębne wynagrodzenie w wysokości 240 zł za udział w postępowaniu sądowym w I instancji zakończonym wyrokiem z dnia 5 maja 2016 r. wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym umarzającym postępowanie sądowoadministracyjne i stwierdzającym, że bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 18 września 2014 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Każde z tych wynagrodzeń podlega podwyższeniu o stawkę podatku VAT 23% wynoszącą 55,20 z (240 zł x23% VAT=55,20zł). W tej sytuacji w pkt III sentencji należało przyznać adwokat z urzędu wynagrodzenie za dwukrotny udział w postępowaniu przed sądem I instancji w wysokości 480 zł (240 zł x2) podwyższone o 23% stawki podatku VAT wynoszącej 110,40 (480 zł x23% = 110,40 zł ), czyli łącznie 590,40 zł. W kwestii tego wynagrodzenia należało również zastosować przepisy dotychczasowego rozporządzenia. Ponownie podkreślenia wymaga, że wynagrodzenie tytułu sporządzenia pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. (k-196-197) trzeciej skargi kasacyjnej zostanie rozpoznane odrębnym postanowieniem po zakończeniu postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wszczętego tą skargą kasacyjną. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 3 i rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.