IV SAB/Wr 65/16

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokat, ustanowionej z urzędu, A. H. – H. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. K. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o umorzenie zadłużenia z tytułu zaliczki alimentacyjnej postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokat, ustanowionej z urzędu, wynagrodzenie za wniesienie i sporządzenie pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. skargi kasacyjnej w wysokości 120 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 27,60 zł, czyli ogółem 147,60 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt SAB/Wr 65/15 odrzucił skargę na wskazaną w sentencji bezczynność. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym z dnia 28 kwietnia 2015 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Dnia 30 kwietnia 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata A. H.- H. Dnia 18 maja 2015 r. pełnomocnik z urzędu złożyła pismo z dnia 14 maja 2015 r. w którym wniosła o wyrażenie zgody na zapoznanie się z aktami sprawy i wykonanie fotokopii dokumentów z akt sprawy. Do pisma tego dołączyła pełnomocnictwo substytucyjne udzielone aplikantowi adwokackiemu, który 18 maja 2016 r. zapoznał się z aktami sprawy. Pismem z dnia 19 maja 2015 r. adwokat z urzędu sporządziła skargę kasacyjną od wspomnianego postanowienia Sądu z dnia 8 kwietnia 2015 r. odrzucającego skargę (k-84). Skarga ta zawiera wniosek o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z oświadczeniem, że koszty nie zostały opłacone w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2066/15 uchylił powyższe zaskarżone postanowienie Sądu z dnia 8 kwietnia 2015 r. odrzucające skargę. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 września 2015 r. sprawę zarejestrowano pod nową sygnaturą akt IV SAB/Wr 256/15 (k-120). Pismem z dnia 28 września 2015 r. pełnomocnik z urzędu udzielił odpowiedzi na pismo Sądu z dnia 17 września 2015 r. - w którym podała, że przed wniesieniem skargi na bezczynność skarżący wniósł zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 8 października 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wr 256/15 odrzucił skargę na wskazaną w sentencji bezczynność. Pismem z dnia 10 listopada 2015 r. adwokat z urzędu sporządziła skargę kasacyjną od wspomnianego postanowienia Sądu z dnia 8 października 2015 r. odrzucającego skargę (k-146). Skarga ta zawiera wniosek o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z oświadczeniem, że koszty nie zostały opłacone w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 3522/15 uwzględnił powyższą skargę kasacyjną i uchylił zaskarżone postanowienie Sądu z dnia 8 października 2015 r. odrzucające skargę. W postanowieniu tym NSA wskazał ponadto, że o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeka wojewódzki sąd administracyjny. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 marca 2016 r. sprawę zarejestrowano pod sygnaturą akt IV SAB/Wr 65/16 (k-176). Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt IV SAB/Wr 65/16 wydanym w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym umorzył postępowanie sądowoadministracyjne (pkt I sentencji) i stwierdził, że bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 18 września 2014 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji). Pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. pełnomocnik z urzędu sporządziła skargę kasacyjną od pkt II powyższego wyroku Sądu z dnia 5 maja 2016 r. W skardze tej podała, że zrzeka się prawa do rozpoznania sprawy na rozprawie i wniosła o zasądzenie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych za całość postępowania, w tym za sporządzenie skargi kasacyjnej z dnia 19 maja 2015 r. i skargi kasacyjnej z dnia 10 listopada 2015 r. wraz z oświadczeniem, że koszty nie zostały dotychczas opłacone w całości ani w części. Wniosek ten został rozpoznany częściowo postanowieniem referendarza sadowego z dnia 28 czerwca 2016 r., w którym przyznano pełnomocnik z urzędu wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej z dnia 19 maja 2015 r. w wysokości 180 zł, podwyższonej o podatek VAT 41,40 zł, czyli łącznie 221,40 zł (pkt I sentencji) oraz wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej z dnia 10 listopada 2015 r. w wysokości 120 zł podwyższone o podatek VAT 27,60 zł, czyli łącznie 147,60 zł (pkt II sentencji), a także przyznano wynagrodzenie w wysokości 480 zł podwyższone o podatek VAT 110,40 zł, czyli łącznie 590,40 zł (pkt III sentencji) za dwukrotny udział w postępowaniu sądowym w I instancji, tj. wynagrodzenie za udział w postępowaniu sądowym zakończonym postanowieniem z dnia 8 października 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wr 256/15 odrzucającym skargę oraz za udział w postępowaniu sądowym zakończonym wydaniem wyroku w dniu 5 maja 2016 r. sygn. akt IV SAB/Wr 65/16 umarzającym postępowanie sądowoadministracyjne i stwierdzającym, że bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 18 września 2014 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W postanowieniu tym wskazano, że wynagrodzenie z tytułu sporządzenia również pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. (k-196-197) trzeciej skargi kasacyjnej zostanie rozpoznane odrębnym postanowieniem po zakończeniu postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wszczętym tą skargą kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt I OSK 2011/16 wydanym na posiedzeniu niejawnym oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu z dnia 5 maja 2016 r. w zakresie stwierdzenia, że bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W wyroku tym NSA wskazał także, że nie orzekł o przyznaniu wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika z urzędu, gdyż wynagrodzenie to jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega, zawarty w piśmie z dnia 16 czerwca 2016 r. (k-196-197), wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu sporządzenia, w tym samym piśmie, skargi kasacyjnej od rozstrzygnięcia zawartego w pkt II sentencji wyroku Sądu z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wr 65/16. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 716) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). Ustawodawca w § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Zatem w niniejszej sprawie, w której zarówno Sąd I instancji jaki i Naczelny Sąd Administracyjny wydały wyroki przed wejściem w życie tego nowego rozporządzenia (2 listopada 2016 r.) należy stosować do postępowania w II instancji, toczącego się od momentu wydania w dniu 5 maja 2016 r. wyroku przez Sąd I instancji i obejmującego sporządzenie pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. skargi kasacyjnej - przepisy dotychczasowe, czyli przepisy dotychczasowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 1801), które na podstawie przepisu § 23 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. utraciło moc z dniem 2 listopada 2016 r. W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" tego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, które zostało wszczęte po wejściu w życie nowego rozporządzenia do którego nawiązuje § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi zgodnie z pkt 1 lit "c" 480 zł. W niniejszej sprawie pełnomocnik brał udział w postępowaniu sądowym w I instancji i za udział w tym postępowaniu pełnomocnik otrzymał również wynagrodzenie na mocy rozstrzygnięcia zawartego w pkt III sentencji postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 czerwca 2016 r. W myśl § 4. ust. 1 powołanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie do ust. 2 tego przepisu ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W myśl zaś § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b", czyli w wysokości ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 240 zł, co stanowi kwotę 120 zł (1/2 x 240 zł). Kwota 240 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 50 % kwoty 480 zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w związku z pkt 1 lit "c". Mając powyższe na uwadze, należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu, który prowadził sprawę również w I instancji wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej z dnia 16 czerwca 2016 r. powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 147,60 zł (wynagrodzenie: 120 zł + podatek VAT: 27,60 zł =147,60 zł). Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" i pkt 1 lit "c" oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, orzeczono jak w sentencji.