IV SAB/Wr 709/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi I. T. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi I. T. jest bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Jak wynikało z akt sprawy w dniu 22 grudnia 2023 r. Skarżąca wystąpiła o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Pismem z dnia 8 maja 2024 r. złożyła skargę trybie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz ponaglenie. Pismami z dnia 11 lipca 2024 r. oraz 2 sierpnia 2024 r. organ wezwał Stronę do uzupełnienia braków wniosku w zakresie opisanym w treści pism. W dniu 25 czerwca 2024 r. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu w zakresie procedowania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Wnioskowała o stwierdzenie bezczynności organu skutkującej niezałatwieniem sprawy w terminie; uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty otrzymania przez organ prawomocnego wyroku; przyznanie od organu na rzecz Skarżącej kwoty 6.000 zł na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 156 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz zasądzenia na rzecz Strony zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że od dnia złożenia wniosku upłynęło sześć miesięcy, zaś organ pozostaje bezczyny, co ogranicza możliwości Strony w zakresie swobodnego przemieszczania i uzyskania niezbędnych świadczeń i usług. Zaznaczała, że w odniesieniu do Strony nie ma w żadnym zakresie zastosowania ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2024 r., poz. 167 ze zm., dalej: ustawa z dnia 12 marca 2022 r.), w szczególności zapisy dotyczące zawieszenia terminów rozpoznania sprawy, co szeroko uzasadniała odwołując się również do poglądów orzecznictwa. W opinii Skarżącej jej wniosek nie zawierał braków, a nawet jeśli to poprzez zaniechanie wezwania do ich uzupełnienia organ pozostaje w zwłoce. Pismem z dnia 4 lipca 2024 r. Skarżąca uzupełniła skargę wywodząc, że zamierza podjąć kroki prawne i pozwać organ za szkody wyrządzone przewlekłym prowadzeniem postępowania. Oddalenie skargi lub jej odrzucenie na podstawie art. 100c lub art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. to uniemożliwi prowadząc do oczywistego naruszenia prawa Strony do sądu, co godzi w powołane w piśmie przepisy Konstytucji, co szeroko uzasadniała. Skarżąca informowała, że powoła się na taką argumentację w postępowaniu kasacyjnym oraz w skardze do ETPCz. Wnioskowała o wskazanie w jaki sposób możliwe jest stosowanie ww. przepisów, art. 417¹k.c. oraz art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, oraz art. 78 i art. 184 Konstytucji, przy założeniu, że żaden przepis nie wyklucza pozwania Skarbu Państwa za niewydanie decyzji. W dalszych wywodach wskazywała na brak możliwości wywiedzenia skargi konstytucyjnej z uwagi na uchwałę Sejmu z dnia 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego lat 2015 – 2023 w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego, co szeroko uzasadniała. Podkreślała niekonstytucyjność i dyskryminacyjny charakter zapisów art. 100c lub art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r., co dostrzega także Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym w piśmie orzeczeniu. Końcowo Strona zapowiedziała złożenie skargi do ETPCz, zwracała uwagę na brak spójności orzeczniczej, co godzi w powagę sądu oraz sygnalizowała, że będzie podważała także status sędziów powołanych przez neoKRS. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu powołał się na zapisy art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2023 r., poz. 103 ze zm., dalej: ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy), wywodząc, że zawiesiły one do dnia 30 września 2025 r. bieg terminów na rozpoznanie sprawy, co wyklucza orzeczenie bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, co nakazywało jej oddalenie. Na wstępie odnotowania wymaga, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Dokonując oceny postępowania organu w zakreślonych granicach trzeba wskazać, że terminy załatwiania spraw regulują przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.). W art. 35 k.p.a. ustawodawca wskazał m.in., że sprawy winny być załatwiane bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od wszczęcia postępowania, a sprawy szczególnie skomplikowane - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy. Z tego okresu ustawodawca wyłączył terminy przewidziane w przepisach dla dokonania określonych czynności, okresy zawieszenia postępowania, trwania mediacji, opóźnień leżących po stronie wnioskodawcy lub niezależne od organu administracji. Jednocześnie w § 4 ww. normy wskazał, że przepisy szczególne mogą określać inne terminy załatwienia spraw. Taką szczególną normę stanowią regulacje art. 210 w zw. z art. 223 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2023 r., poz. 519 ze zm., dalej ustawa o cudzoziemcach). Zgodnie z treścią wskazanych regulacji w brzmieniu obowiązującym w dacie składania wniosku: do udzielenia lub cofnięcia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE stosuje się przepisy art. 202, art. 203 ust. 2a i 2b oraz art. 206-210 (art. 223 ustawy o cudzoziemcach). Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały wydaje się w terminie 6 miesięcy (art. 210 ust. 1 ww. ustawy). Jednakże w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ocena dochowania ww. terminów załatwienia sprawy udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta UE nie jest możliwa z uwagi na zapisy 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. Zgodnie z brzmieniem pierwszego z nich (obowiązującego w dacie złożenia przez Stronę wniosku) w okresie do dnia 31 grudnia 2023 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres (ust. 1). Przepis ten obowiązuje od dnia 15 kwietnia 2022 r. (art. 33 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830). Kolejna z powołanych regulacji – art. 100d wprowadzona na mocy ustawy z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 232 ze zm.) przedłużyła termin zawieszenia opisanych postępowań do dnia 30 czerwca 2024 r. (art. 1 pkt 1 ww. ustawy). Na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r., poz. 856) termin zawieszenia opisanych postępowań przedłożono do dnia 30 września 2025 r. Jak wynika z akt sprawy wniosek Skarżącej wszczynający postępowanie został złożony w organie w dniu 22 grudnia 2023 r., a zatem w dacie obowiązywania przepisu art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który zawiesza bieg terminów od dnia 15 kwietnia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. Tożsame regulacje zostały wprowadzone do dnia 1 stycznia 2023 r. na podstawie art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. i na mocy powołanych przepisów zmieniających obowiązują do dnia 30 września 2025 r. Oznacza to, że terminy na rozpoznanie sprawy z wniosku Skarżącej o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE nie rozpoczęły biegu na mocy powołanych przepisów, wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności organu. Skoro nie biegnie ustawowy termin załatwienia sprawy, nie sposób uznać, że w sprawie doszło do bezczynności. Jednocześnie Sąd podzielił pogląd organu, że powołany zapis art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, nie tylko podmiotów objętych zakresem ww. ustawy. Stanowi on regulację o charakterze szczególnym i może być stosowany samodzielnie, co wynika z wykładni językowej, celowościowej i systemowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 638/23; sygn. akt II OSK 2372/23; z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22; z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2421/22; z dnia 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2521/22, wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Podnoszone przez Stronę w skardze i piśmie procesowym zarzuty nie mogą odnieść skutku, zasadniczo odnoszą się do okoliczności dotyczących dopuszczalności i zamiaru wywodzenia środków prawnych, w tym w postępowaniu cywilnym. Mając powyższe na uwadze, w związku z opisanym zawieszeniem biegu terminów załatwienia sprawy przewidzianym w art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022r., skargę Strony należało oddalić w całości, co ma umocowanie w art. 151 p.p.s.a.