IV SO/Wr 27/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy z wniosku S. S. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi [...] za nieprzykazanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Dyrektorowi [...] grzywnę w kwocie 100 (słownie: sto) złotych; II. zasądzić od [...] na rzecz skarżącego S. S. kwotę 100 (słownie; sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 18 czerwca 2018 r. S. S. (zwany dalej: wnioskodawcą, stroną, skarżącym) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Dyrektorowi [...](zwanemu dalej: Dyrektorem lub organem) grzywny za nieprzekazanie tutejszemu Sądowi skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w sprawie bezczynności dotyczącej udostępnienia informacji publicznej. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że w dniu 27 kwietnia 2018 r. wniósł skargę do tutejszego Sądu na bezczynność Dyrektora [...] w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia 26 listopada 2017 r. o udostępnienia informacji publicznej i jego skarga mimo upływu przepisowych 30 dni nie wpłynęła do Sądu. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o niewymierzanie grzywny, gdyż zaistniały okoliczności , które usprawiedliwiają opóźnienie działanie w tej sprawie. W tym zakresie organ wskazał, że od początku roku szkolnego 2017/2018 skarżący często wysyłał do organu różną korespondencję, na którą organ dopowiadał. Jednak przełom kwietnia i maja był dla organu szczególnym okresem, gdyż był on dyrektorem zespołu czerech szkół mieszczących się w dwóch budynkach oddalonych od siebie o ok. 3 km. Okres ten, jak podkreśla organ, rozpoczął się egzaminem gimnazjalnym, następnie należało przygotować egzaminy maturalne, które odbywały się w godzinach porannych i popołudniowych w obu budynkach przez większą część maja, przygotować organizację egzaminów potwierdzających kwalifikację zawodowe w technikum i zasadniczej szkole zawodowej, które odbywały się w czerwcu oraz wykonać pracę związane z zakończeniem roku szkolnego. Te wszystkie okoliczności oraz to, że po raz pierwszy pełnił on funkcję Przewodniczącego Szkolnego Zespołu Egzaminacyjnego odpowiedzialnego za przeprowadzenie wszystkich egzaminów, spowodowały opóźnienie w przedmiocie przekazania skargi do tutejszego Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przedmiotem badania w niniejszej sprawie jest wyłącznie kontrola prawidłowości wykonania przez skarżony organ ustawowych obowiązków związanych z wpływem skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz możliwość zastosowania sankcji przewidzianych za ewentualne niewykonanie lub nienależyte wykonanie tych obowiązków. W związku z tym wypada przypomnieć ,że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz.U. z 2018 r poz. 1302 ) dalej p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do treści § 2 tegoż przepisu - organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Cytowany przepis statuuje obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Aby rozpocząć taką kontrolę, sąd musi bowiem posiadać materiały konieczne do jej przeprowadzenia i świadomość, że skarżący wszczął postępowanie. Jednakże mając na uwadze fakt , że przedmiotem sporu jest dostęp do informacji publicznej , to w takim przypadku ma zastosowanie przepis art. 21 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz.1764 ze zm.), mający charakter przepisu szczególnego, a zgodnie z którym przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania przez organ skargi. Przytoczone regulacje oznaczają, że obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ (podmiot) ten uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że w istocie nie jest organem administracji, czy nawet dysponentem żądanych informacji, czy też stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Sąd jest jedynie władny do dokonania oceny skargi tak pod względem formalnym jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11; z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 495/10; z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10; z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wymaga też podkreślenia, że w związku z wprowadzeniem pośredniego trybu wnoszenia skarg do wojewódzkich sądów administracyjnych, ustawodawca przewidział w procedurze sądowo-administracyjnej instytucję mającą na celu zdyscyplinowanie organów uchylających się od obowiązku przekazania skargi. W takim przypadku, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przy czym postępowanie sądowe o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 §1 p.p.s.a. jest odrębnym postępowaniem sądowym, wszczynanym na wniosek strony skarżącej w wypadku niewywiązania się przez organ z obowiązku przesłania do sądu skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę. Przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. instytucja wymierzenia grzywny ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu wypełnienia przezeń obowiązków procesowych, o jakich mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Obok funkcji dyscyplinującej polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, występuje dodatkowo także funkcja represyjna grzywny. Ta funkcja znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, publ. ONSA/WSA 2010/1/2). Instytucja wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni też funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i inne organy. Z materiału aktowego sprawy zawisłej przed tutejszym Sądem pod sygn. akt IV SAB/Wr 116/18 ze skargi S.S. na bezczynność Dyrektora [...]w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia 26 listopada 2017 r. o udostępnienia informacji publicznej , wynika , że skarga strony z dnia 26 kwietnia 2018 r., wpłynęła do organu 27 kwietnia 2018r. , a została przesłana do tutejszego Sądu w dniu 19 czerwca 2018 r. Nie ulega zatem wątpliwości ,że organ uchybił obowiązkowi, przewidzianemu w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem uwzględniając wskazany tym przepisem 15 – dniowy termin do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy , zobligowany był do przekazania tych dokumentów najpóźniej do 11 maja 2018r. , a uczynił to z 5 –tygodniowym opóźnieniem. Wobec tego skarżący był uprawniony zwrócić się z wnioskiem do Sądu o ukaranie strony przeciwnej grzywną po dniu 11 maja 2018 r., kiedy to upływał 15 – dniowy termin , o którym mowa w przepisie art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. We wskazanym terminie organ nie przekazał wniesionej skargi do sądu administracyjnego .Stwierdzenie powyższego uzasadnia wymierzenie organowi sankcji w postaci grzywny. Wyłączną bowiem przesłanką wymierzenia organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ w terminie obowiązków określonych w art.54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art.21 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Rolą grzywny jest ukaranie organu na jego nieprawidłowe działanie . To jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie Sądowi skargi w terminie pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny , może mieć jednak znacznie i wpływ na jej wysokość . Zgodnie z art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jak wynika z komunikatu Prezesa GUS z dnia 9 lutego 2018 r., opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski z 2018 r. pod pozycja 187, przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2017 r. wyniosło 4271,51 złotych. Wobec tego maksymalna wysokość grzywny kształtuje się na poziomie 42.276 złotych. Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca nie przewidział jej dolnej granicy oraz nie określił dyrektyw jej wymierzania, pozostawiając decyzję w tym zakresie sądowi. Grzywna za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę ma – o czym był już mowa wyżej - charakter dyscyplinująco – restrykcyjny, co oznacza, że jej celem jest zarówno ukaranie organu za brak jego aktywności w realizacji spoczywających na nim obowiązków ustawowych jak i zmobilizowanie go do ich wykonania w sytuacji, gdy tego jeszcze nie uczynił (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podmiot zobowiązany do przekazania skargi winien wziąć pod uwagę również i tę okoliczność, że wymierzenie grzywny uzależnione jest od pozostawania w zwłoce w realizacji obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz istnienia stosowanego wniosku strony skarżącej. Mając powyższe na uwadze za adekwatną wysokość grzywny w stosunku do nieznacznego okresu zwłoki w wypełnieniu przez organ ustawowych obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał kwotę 100 zł . Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a, orzekł jak w punkcie I postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.