IV SO/Wr 28/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca) Protokolant starszy referent Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 stycznia 2016 r. sprawy z wniosku Fundacji A z/s w W. o wymierzenie Dyrektorowi Instytutu [...] z/s we W. grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Dyrektorowi Instytutu [...] z/s we W. grzywnę w kwocie 100 (słownie: sto ) złotych; II. zasądzić od Dyrektora Instytutu [...] z/s we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 24 sierpnia 2015 r. Fundacja A z siedzibą w W. (dalej strona skarżąca) złożyła w tut. Sądzie wniosek o wymierzenie, na podstawie art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, zwaną dalej p.p.s.a.) organowi, tj. Dyrektorowi Instytutu [...] grzywny za nie przekazanie tut. Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. W uzasadnieniu tegoż wniosku, strona skarżąca podniosła, że w dniu 12 czerwca 2015 r. złożyła za pośrednictwem wskazanego wyżej organu skargę z dnia 9 czerwca 2015 r. na jego bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 10 września 2015 r. będącym jednocześnie odpowiedzią na skargę, w załączeniu którego przesłano ową skargę dnia 9 czerwca 2015 r., organ wniósł o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny bądź ewentualnie odstąpienie od wymierzenia organowi grzywny. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że po otrzymaniu skargi ( dnia 12 czerwca 2015 r.) organ podjął działania zmierzające do udostępnienia żądanej przez stronę informacji, co nastąpiło w dniu 16 lipca 2015 r. Jednocześnie przyznał, że działał w mylnym przeświadczeniu o tym, że skarga ta stanowiła odpis skargi przekazanej bezpośrednio do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz.270 ze zm. dalej p.p.s.a.) - skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do treści § 2 tegoż przepisu organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Z tym, że na mocy art. 21 ust.1) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.) dalej u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Niewątpliwie cyt. wyżej przepisy statuują obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Aby rozpocząć taką kontrolę, sąd musi bowiem posiadać materiały konieczne do jej przeprowadzenia i świadomość, że skarżący wszczął postępowanie. Powyższa regulacja oznacza, że obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ (podmiot) ten uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że skarga z innych przyczyn jest niedopuszczalna. Już samo żądnie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny i ustalić, czy skarga jest dopuszczalna. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z jakichkolwiek przyczyn, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Sąd jest jedynie władny do dokonania oceny skargi tak pod względem formalnym jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11; z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 495/10; z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10; z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 410/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) Istotne jest w niniejszej sprawie, że w związku z wprowadzeniem pośredniego trybu wnoszenia skarg do wojewódzkich sądów administracyjnych, ustawodawca przewidział w procedurze sądowoadministracyjnej instytucję mającą na celu zdyscyplinowanie organów uchylających się od obowiązku przekazania skargi. W takim przypadku, na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postępowanie sądowe o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest odrębnym postępowaniem sądowym, wszczynanym na wniosek strony skarżącej w wypadku niewywiązania się przez organ z obowiązku przesłania do sądu skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę. Przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. instytucja wymierzenia grzywny ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu wypełnienia przezeń obowiązków procesowych, o jakich mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a czy też w powołanym wyżej przepisie szczególnym art. 21 ust.1 u.d.i.p. z uwagi na przedmiot skargi. Obok funkcji dyscyplinującej polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, występuje dodatkowo także funkcja represyjna grzywny. Ta funkcja znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, publ. ONSA/WSA 2010/1/2). Instytucja wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni też funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i inne organy. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że strona przeciwna uchybiła obowiązkowi, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Niewątpliwe jest bowiem w sprawie, że skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wpłynęła do organu w dniu 12 czerwca 2015 r. Potwierdza to zarówno organ w odpowiedzi na skargę (k.20 verte) oraz załączony do wniosku wydruk ze strony operatora pocztowego – śledzenie przesyłek Tracking (k. 8) Tymczasem wskazaną skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na nią, organ nadesłał do tut. Sądu dopiero w dniu 14 września 2015 r. przy odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 24 sierpnia 2015r, o wymierzenie wymienionej wyżej stronie grzywny w trybie przepisu art. 55 § 1 p.p.s.a. Skarga ta zarejestrowana została przez Sąd pod sygn. akt IV SAB/Wr 259/15. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący był uprawniony zwrócić się z wnioskiem do Sądu o ukaranie strony przeciwnej po dniu 29 czerwca 2015r., kiedy to upływał 15 – dniowy termin ustalony cyt. wyżej przepisem art. 21 ust. 1 u.di.p.p.p.s.a. Podkreślić w tym miejscu należy, że w niniejszej sprawie przedmiotem badania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była tylko i wyłącznie kontrola prawidłowości wykonania przez w/w podmiot ustawowych obowiązków związanych z wpływem skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz możliwość zastosowania sankcji przewidzianych za ewentualne niewykonanie lub nienależyte wykonanie tych obowiązków. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy, Dyrektor Instytutu [...], tak jak to już wyżej Sąd stwierdził, naruszył obowiązek przekazania skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w terminie określonym w art. 21 ust. 1 u.d.i.p. Oznacza to, że rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki do orzeczenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż niewątpliwie skarga, w określonym 15 - dniowym terminie, nie została przekazana do Sądu. Zważyć przy tym należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż fakt przekazania przez organ skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, w żadnym wypadku nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym, toteż postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. o sygn. akt II GPS 3/09, publ. "Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych" 2010, nr 1, poz. 2; D. Onyśk, Problemy z dyscyplinującym wymierzeniem grzywny organowi przez sądy administracyjne. "Przegląd Prawa Publicznego" 2009, nr 10, s. 73-78). Grzywnę za naruszenie obowiązku przekazania skargi do sądu zgodnie z regulacją art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 p.p.s.a., wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wysokość grzywny wymierzanej organowi uzależniona jest od stopnia zawinienia organu w związku z nieprzekazaniem skargi. Sąd wskazuje przy tym, że przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2014 r. wyniosło 3783,46 zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 10 lutego 2015 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2014 r. (M.P. z 2015 r., poz. 79). W rozpoznawanej sprawie organ pomimo istnienia ustawowego obowiązku przekazania Sądowi skargi nie uczynił tego w ustawowym terminie, a zatem zasadnym było wymierzenie mu grzywny, której wysokość mieści się w dolnej granicy, w stosunku do maksymalnej wysokości grzywny, która została określona w ustawie. Wymierzając grzywnę w wysokości 100 zł sąd uznał, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy będzie to kwota adekwatna do stopnia zawinienia ukaranego nią podmiotu oraz zapewni, że podmiot zobowiązany zwróci w przyszłości należytą uwagę na wywiązywanie się w terminie z obowiązków nałożonych na ten podmiot w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak wynika z odpowiedzi na skargę organ błędnie ocenił sytuację przyjmując, że złożona przez stronę skarżącą skarga jest odpisem skierowanym do wiadomości organu. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. postanowił jak w punkcie I sentencji. O kosztach postępowania sąd orzekł w punkcie II sentencji, stosownie do treści art. 200 i art. 205 p.p.s.a.