IV SO/Wr 29/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska ( sprawozdawca ) Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Paulina Szpakowska po rozpoznaniu w wydziale IV na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy z wniosku [...] o wymierzenie grzywny Prezydentowi W. za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Prezydentowi W. grzywnę w kwocie 200 (słownie: dwieście) złotych; II. zasądzić od Prezydenta W. na rzecz skarżącego [...] kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego W dniu 3 października 2013 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek [...] o wymierzenie Prezydentowi W., na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwaną dalej p.p.s.a.), grzywny za nieprzekazanie tutejszemu Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie. W uzasadnieniu tegoż wniosku skarżący podniósł, że w dniu 15 lipca 2013 r. złożył skargę na bezczynność Prezydenta W., w której zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r. nr 112, poz. 1198 ze zm.), tj. nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i w formie przez niego określonej. Dalej skarżący podniósł, że zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność albo przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni o dnia jej wniesienia. Skarżący podkreślił, że pomimo upływu ustawowego terminu do wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Prezydent W. nie przekazał skargi i akt sprawy Sądowi dlatego jego wniosek jest uzasadniony. W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 25 października 2013 r., Prezydent Wrocławia wniósł o oddalenie wniosku. Uzasadniając swe stanowisko strona przeciwna wskazała, że skarga została przekazana do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy przy piśmie organu z dnia 4 października 2013 r., o czym poinformowano pełnomocnika skarżącego. Opóźnienie w przekazaniu skargi było spowodowane jej błędną kwalifikacją w tym znaczeniu, że została ona potraktowana przez organ jako pismo przekazane jedynie do jego wiadomości, gdyż zostało złożone w jednym egzemplarzu. Po telefonicznej interwencji pełnomocnika skarżącego i wyjaśnieniu sprawy skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami została niezwłocznie przekazana Sądowi. Strona przeciwna stwierdziła, że biorąc powyższe pod uwagę, a w szczególności fakt, że organ dopełnił już spoczywającego na nim obowiązku, a strona nie poniosła szkody w związku z opóźnieniem w przekazaniu dokumentów wniósł jak na wstępie. W piśmie procesowym z dnia 31 października 2013 r. pełnomocnik skarżącego ustosunkowując się do twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na wniosek wskazał, że skarga została przekazana do Sądu w dniu 4 października 2013 r., a wiec po upływie ponad dwóch i pół miesiąca od momentu jej złożenia bezpośrednio w organie, tj. w dniu 15 lipca 2013 r. Zdaniem pełnomocnika skarżącego okoliczność, że skarga została rzekomo błędnie zakwalifikowana przez organ jako pismo informujące, przekazane jedynie do wiadomości, nie może i nie stanowi usprawiedliwienia dla oczywistego przekroczenia przez organ terminu przewidzianego prawem do przekazania skargi do Sądu. Zaznaczył przy tym, że treść skargi wprost wskazywała, iż została ona złożona do Sądu. Również okoliczność, że skarga została złożona w jednym egzemplarzu nie może stanowić usprawiedliwienia dla niezgodnego z prawem działania organu administracji publicznej. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, w sytuacji gdy w sprawie poza skarżącym i organem nie występują inne strony ani uczestnicy, nie ma podstaw do przyjęcia, że brak odpisu skargi uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu. W takiej sytuacji brak również podstaw do wzywania skarżącego do złożenia odpisu skargi na zasadzie art. 49 § 1 p.p.s.a. Pełnomocnik wnioskodawcy zaznaczył również, że kontaktował się z organem w sprawie skargi w dniu 26 września 2013 r., jednak jej przekazanie do Sądu nastąpiło dopiero po upływie tygodnia od tej daty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do treści § 2 tegoż przepisu - organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Niewątpliwie cytowny wyżej przepis statuuje obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Aby rozpocząć taką kontrolę, sąd musi bowiem posiadać materiały konieczne do jej przeprowadzenia i świadomość, że skarżący wszczął postępowanie. Wskazać przy tym należy, iż mając na uwadze, że przedmiot sprawy dotyczy dostępu do informacji, istotny jest tu przepis art. 21 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), mający charakter przepisu szczególnego, a zgodnie z którym przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania przez organ skargi. Powyższa regulacja oznacza, że obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ (podmiot) ten uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że w istocie nie jest organem administracji, czy nawet dysponentem żądanych informacji, czy też stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już samo żądnie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Sąd jest jedynie władny do dokonania oceny skargi tak pod względem formalnym jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11; z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 495/10; z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10; z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Istotne jest w niniejszej sprawie, że w związku z wprowadzeniem pośredniego trybu wnoszenia skarg do wojewódzkich sądów administracyjnych, ustawodawca przewidział w procedurze sądowoadministracyjnej instytucję mającą na celu zdyscyplinowanie organów uchylających się od obowiązku przekazania skargi. W takim przypadku, na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postępowanie sądowe o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 §1 p.p.s.a. jest odrębnym postępowaniem sądowym, wszczynanym na wniosek strony skarżącej w wypadku niewywiązania się przez organ z obowiązku przesłania do sądu skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę. Przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. instytucja wymierzenia grzywny ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu wypełnienia przezeń obowiązków procesowych, o jakich mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Obok funkcji dyscyplinującej polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, występuje dodatkowo także funkcja represyjna grzywny. Ta funkcja znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, publ. ONSA/WSA 2010/1/2). Instytucja wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni też funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i inne organy. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że strona przeciwna uchybiła obowiązkowi, o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niewątpliwe jest bowiem w sprawie, że skarga na bezczynność (nosząca datę 8 lipca 2013r.) wpłynęła do Urzędu Miejskiego W. w dniu 15 lipca 2013 r. Skargę tę wraz z odpowiedzią na nią oraz aktami sprawy, strona przeciwna nadesłała do tutejszego Sądu dopiero w dniu 4 października 2013 r. Skarga ta zarejestrowana została przez Sąd pod sygn. akt IV SAB/Wr 181/13. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący był uprawniony zwrócić się z wnioskiem do Sądu o ukaranie strony przeciwnej grzywną po dniu 30 lipca 2013 r., kiedy to upływał 15 – dniowy termin ustalony cytowanym wyżej przepisem art. 21 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Podkreślić w tym miejscu należy, że w niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie jest ani kwestia, czy informacja objęta żądaniem skarżącego jest informacją publiczną, ani prawidłowość reakcji strony przeciwnej na zgłoszone żądanie o udostępnienie informacji publicznej, czy też zasadność skargi na bezczynność tego organu. Przedmiotem badania w niniejszej sprawie stanowi tylko i wyłącznie kontrola prawidłowości wykonania przez w/w podmiot ustawowych obowiązków związanych z wpływem skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz możliwość zastosowania sankcji przewidzianych za ewentualne niewykonanie lub nienależyte wykonanie tych obowiązków. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy, tak jak to już wyżej Sąd stwierdził, Prezydent W. naruszył obowiązek przekazania skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w terminie określonym w w/w art. 21 pkt 1 ustawy. Oznacza to, że zaistniały przesłanki do orzeczenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż niewątpliwie skarga, w określonym 15 - dniowym terminie, nie została przekazana do Sądu. Zważyć przy tym należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż fakt przekazania przez organ skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, w żadnym wypadku nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym, toteż postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. o sygn. akt II GPS 3/09, publ. "Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych" 2010, nr 1, poz. 2; D. Onyśk, Problemy z dyscyplinującym wymierzeniem grzywny organowi przez sądy administracyjne. "Przegląd Prawa Publicznego" 2009, nr 10, s. 73-78). Grzywnę za naruszenie obowiązku przekazania skargi do sądu zgodnie z regulacją art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 p.p.s.a., wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wysokość grzywny wymierzanej organowi uzależniona jest od stopnia zawinienia organu w związku z nieprzekazaniem skargi. Sąd wskazuje przy tym, że przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2012 r. wyniosło 3.521,67 zł zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2013 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2012 r. (M.P. z 2013 r., poz. 89). W rozpoznawanej sprawie organ pomimo istnienia ustawowego obowiązku przekazania Sądowi skargi nie uczynił tego w ustawowym terminie a zatem zasadnym było wymierzenie mu grzywny, której wysokość mieści się w dolnej granicy, w stosunku do maksymalnej wysokości grzywny, która została określona w ustawie. Sąd wymierzając grzywnę w wysokości 200 zł wziął pod uwagę okoliczności sprawy, a przede wszystkim to, że opóźnienie organu w wykonaniu przewidzianego prawem obowiązku nie było aż tak znaczne. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a, orzekł jak w punkcie I postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.