IV SO/Wr 40/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. R. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we W. za nieprzekazanie sądowi w terminie skargi z dnia 2 grudnia 2019 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: odrzucić wniosek. Pismem z dnia 31 grudnia 2019 r. Z. R. (dalej: strona, wnioskodawca) wystąpił do tutejszego Sądu z żądaniem wymierzenia grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we W. (dalej: organ, Kolegium) za nieprzekazanie w ustawowym terminie jego skargi z dnia 2 grudnia 2019 r. wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. Skarżący podkreślił, że w dniu 10 grudnia 2019 r. organ przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jedynie wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Tymczasem – w ocenie strony – skutkiem złożenia takiego wniosku winno być równocześnie zaskarżenie stosownej czynności (bezczynności) organu, wynikającej z pisma z dnia 21 listopada 2019 r., nr [...], co rodziło tym samym obowiązek przekazania skargi do sądu wraz z odpowiedzią i aktami sprawy w terminie 30 dni. Z tych powodów skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej, dopuszczalnej ustawowo, wysokości. Ustosunkowując się do powyższego żądania Kolegium wskazało, że w dniu 17 października 2019 r. pozostawiło bez rozpoznania podanie skarżącego z dnia 26 sierpnia 2019 r. dotyczące przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W związku z tym skarżący – pismem z dnia 12 listopada 2019 r. – wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, na co otrzymał odpowiedź sporządzoną w dniu 21 listopada 2019 r., w której ponownie poinformowano go o powodach pozostawienia jego podania bez rozpoznania oraz o braku przysługujących środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. W reakcji na to pismo skarżący w dniu 2 grudnia 2019 r. złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem zaskarżenia "(...) czynności bądź bezczynności w sprawie na wezwanie strony z dnia 12 listopada 2019 r. zawierające żądanie usunięcia naruszenia prawa". Powyższe podanie, zakwalifikowane przez Kolegium jako wniosek o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego, zostało przekazane do tutejszego Sądu przy piśmie z dnia 10 grudnia 2019 r. W ocenie organu skarżący nie złożył zatem w dniu 2 grudnia 2019 r. żadnej skargi, którą należałoby przekazać w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej u.p.p.s.a.). Zwłaszcza, że kwestionowana przez niego bezczynność Kolegium względem podania z dnia 12 listopada 2019 r. w ogóle nie zachodziła, gdyż otrzymał on stosowną odpowiedź w piśmie z dnia 21 listopada 2019 r., nr [...]. Poza tym skarżący nie poprzedził swojej ewentualnej skargi ponagleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Mając powyższe okoliczności na uwadze Kolegium wniosło o odrzucenie wniosku o wymierzenie grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 u.p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2). Stosownie do treści art. 55 § 1 u.p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 u.p.p.s.a, a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wymierzenia organowi grzywny w sytuacji niewywiązania się z nałożonych na niego ustawowych obowiązków w zakresie postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter mieszany: dyscyplinujący, restrykcyjny i prewencyjny. Mobilizuje ona bowiem organ do niezwłocznego przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, a jednocześnie stanowi sankcję za niedokonanie tych czynności w wymaganym terminie. Zapobiega także naruszeniom tego obowiązku w przyszłości (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt I OZ 1702/17, z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ 429/13 oraz z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt I OZ 72/14 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie nie sposób nie zauważyć, że choć sprawa wszczęta wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny stanowi samodzielne postępowanie toczące się przed sądem administracyjnym, żądanie strony nie może być rozpoznawane w oderwaniu od skargi, której organ – zdaniem strony – miał nie przekazać w terminie wraz z odpowiedzią i aktami sprawy. Warunkiem zastosowania przez sąd tej nadzwyczajnej instytucji jest jednak uprzednie stwierdzenie, że skarga została złożona we właściwym organie. W niniejszej zaś sprawie takiej skargi w ogóle nie było. Wniesione przez skarżącego podanie z dnia 2 grudnia 2019 r. stanowiło bowiem tylko i wyłącznie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Taką kwalifikację pisma potwierdza zresztą jego treści, z której jednoznacznie wynika, że zaskarżenie "(...) czynności bądź bezczynności w sprawie na wezwanie strony z dnia 12 listopada 2019 r. zawierające żądanie usunięcia naruszenia prawa" miało stanowić dopiero przedmiot działania ustanowionego pełnomocnika z urzędu. Nie można było zatem utożsamiać złożonego wniosku ze skargą, a tym samym domagać się wymierzenia organowi grzywny za jej nieprzekazanie wraz z aktami sprawy i odpowiedzią. Ponadto nawet gdyby przyjąć, jak domagał się tego skarżący, że ewentualna skarga została przez niego wniesiona, to i tak należałoby uznać, że przedmiotowy wniosek nie zasługuje na merytoryczne rozpoznanie. Przedmiotem tej skargi byłoby bowiem w istocie pismo organu z dnia 21 listopada 2019 r., nr [...] mające wyłącznie charakter informacyjny, a więc niepodlegający kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. W takiej sytuacji złożony wniosek należało uznać za niedopuszczalny i podlegający odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 u.p.p.s.a. .