IV CZ 165/84

PostanowienieIzba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1984-10-03

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może badać zgodność uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni o odwołaniu członka zarządu z przepisami prawa, mimo że prawo spółdzielcze dopuszcza odwołanie w każdym czasie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że uchwała walnego zgromadzenia w przedmiocie wyboru i odwołania członków zarządu ma charakter czynności prawnej sensu stricto. Mimo że art. 49 § 3 prawa spółdzielczego uprawnia organ powołujący członków zarządu do ich odwołania w każdej chwili, nie stanowi to przeszkody do zaskarżenia takiej uchwały do sądu. Kognicja sądu w takich sprawach ogranicza się jednak do kontroli legalności uchwały, a nie jej celowości.
Stan faktyczny
Powódka Krystyna L. wystąpiła do sądu o uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w N. z dnia 5 sierpnia 1981 r., mocą której została odwołana ze stanowiska prezesa zarządu. Sąd Wojewódzki odmówił wnioskowi Spółdzielni o odrzucenie pozwu, uznając dopuszczalność drogi sądowej. Spółdzielnia wniosła zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił oddalić zażalenie pozwanej Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w N. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 15 sierpnia 1984 r.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: SSN K. Olejniczak.Sędziowie SN: J. Majorowicz, M. Sychowicz.SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 3 października 1984 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Krystyny L. przeciwko Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w N. o uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia, na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 15 sierpnia 1984 r., sygn. akt I C 230/84,postanawia:zażalenie oddalić.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 15 VII 1984 r. Sąd. Wojewódzki w O. odmówił wnioskowi Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w N. o odrzucenie pozwu Krystyny L. W pozwie tym powódka wystąpiła o uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia członków Spółdzielni z dnia 5 VIII 1981 r., mocą której została odwołana ze stanowiska prezesa zarządu.Zdaniem Sądu Wojewódzkiego okoliczność, że art. 49 § 3 prawa spółdzielczego uprawnia organ powołujący członków zarządu do ich odwołania w każdej chwili, nie stanowi przeszkody do zaskarżenia takiej uchwały. Uchwala walnego zgromadzenia w przedmiocie wyboru i odwołaniu członków zarządu ma charakter czynności prawnej sensu stricto i kształtuje bezpośredni stosunek określonego członka do Spółdzielni. Członkowi spółdzielni przysługuje zaś na mocy art. 42 § 2 prawa spółdzielczego prawo zaskarżenia takiej uchwały do sądu, gdzie będzie przedmiotem badania jej zgodności z przepisami prawa.Pozwana Spółdzielnia, powołując się na naruszenie przez Sąd Wojewódzki art. 199 § 1 pkt 1 w zw. z art. 2 k.p.c., wnosiła w zażaleniu o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o odrzucenie pozwu.Zażalenie nie jest zasadne. Podobnie jak to przewidywała ustawa z dnia 17 lutego 1981 r. o spółdzielniach i ich związkach, również nowo prawo spółdzielcze (ustawa z dnia 16 IX 1982 r.) wprowadziło jako zasadę, i to w zakresie jeszcze szerszym niż uprzednio, dopuszczalności drogi sądowej we wszystkich sprawach dotyczących stosunków między spółdzielnią a jej członkiem.Powołany przez Spółdzielnię przepis art. 49 § 3 prawa spółdzielczego, wedle którego organ, który dokonuje wyboru członków zarządu może ich w każdej chwili odwołać, nie oznacza, wbrew poglądowi skarżącej, wyłączenia w ogóle możliwości zaskarżenia takiej uchwały do sądu. Odwołanie jest jednostronną czynnością prawną pozostawioną swobodnej decyzji Spółdzielni. Podobnie więc jak to stanowiła ustawa o spółdzielniach i ich związkach (art. 45 § 3), spółdzielni służy z mocy ustawy prawo swobodnego rozwiązania stosunku członkostwa w zarządzie.Na skutek powyższego, merytoryczna kontrola odwołania uchyla się spod. kompetencji sądu. Nie oznacza to w ogóle niedopuszczalności drogi sądowej w takich sprawach. W świetle art. 49 § 3 prawa spółdzielczego kognicja sądu ogranicza się jednakże do kontroli legalności uchwały w przedmiocie odwołania członka zarządu a nie jej celowości.Z tych względów zażalenie podlega oddaleniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 49 § 3art. 42 § 2art. 199 § 1 pkt 1art. 2 KPCart. 45 § 3§ 3§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026.