II CR 372/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Z. Trybulski. Sędziowie SN: S. Dmowski, J. Majorowicz (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Andrzeja B. przeciwko Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w G. o uchylenie uchwały, na skutek rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 28 maja 1980 r.rewizję oddalił i zasądził od pozwanej na rzecz powoda 400 zł tytułem zwrotu kosztów w instancji rewizyjnej.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Poznaniu wyrokiem z dnia 28.V.1980 r. uchylił uchwałę walnego zgromadzenia Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w G. w przedmiocie odwołania powoda ze stanowiska głównego księgowego i wykreślenia go ze spółdzielni. Sąd Wojewódzki na podstawie przeprowadzonych dowodów uznał, że powód nie został zawiadomiony o terminie walnego zgromadzenia. Na kurendzie brak jest podpisu. Również brak dowodu, aby otrzymał pismo Spółdzielni z dnia 3.XI.1978 r. zawiadamiające o dacie walnego zgromadzenia. Zresztą pismo to nie informowało w sposób wyczerpujący o porządku obrad, skoro jest w nim mowa jedynie o odwołaniu powoda ze stanowiska głównego księgowego, brak natomiast wzmianki o tym, że ma zapaść również uchwała w sprawie jego wykreślenia z listy członków spółdzielni. Z kolei w projekcie porządku obrad walnego zgromadzenia na dzień 16.XI.1978 r. wywieszonym na tablicy ogłoszeń brak jest informacji o tym, że rozpatrywane będzie również odwołanie powoda od decyzji Rady i Zarządu o odwołaniu powoda ze stanowiska głównego księgowego. Również, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, budzi wątpliwość kwestia udokumentowania przez pozwaną Spółdzielnię udziału co najmniej 2/3 ogólnej liczby członków na walnym zgromadzeniu.Wreszcie uchybieniem strony pozwanej było nieuczynienie zadość obowiązkowi wynikającemu z § 12 ust. 4 statutu w zakresie pisemnego zawiadomienia powoda o wykreśleniu wraz z uzasadnieniem tej uchwały.Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, uchybienia powyższe, a w szczególności uchybienia takie, jak brak prawidłowego zawiadomienia powoda o terminie walnego zgromadzenia wyznaczonego na dzień 16.XI.1978 r. i brak prawidłowego poinformowania członków o pełnym porządku obrad walnego zgromadzenia, wreszcie rozpatrzenie na walnym zgromadzeniu najpierw sprawy wykreślenia powoda i dopiero po tym w jednym z następnych punktów zebrania sprawy odwołania od uchwały o przeniesieniu ze stanowiska głównego księgowego, bez możliwości wysłuchania powoda czy też zapoznania się z odwołaniem przed jego wykreśleniem, mogły mieć wpływ na treść podjętych na walnym zgromadzeniu uchwał w istotnych sprawach członkowskich powoda.Powyższe uchybienia formalne w powzięciu uchwał z dnia 16.XI.1978 r. dotyczących powoda skutkować muszą ich uchylenie w trybie art. 38 § 2 i 3 ustawy o spółdzielniach i ich związkach (ustawa z dnia 17 lutego 1961 r. - Dz. U. Nr 12, poz. 61).W rewizji pozwana Spółdzielnia wniosła o zmianę wyroku Sądu Wojewódzkiego i oddalenie powództwa albo o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 21 ustawy o spółdzielniach i ich związkach oraz sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Pozwana Spółdzielnia podnosi w rewizji, że Sąd I instancji nie uwzględnił okoliczności, iż powód pismem z dnia 6.VI.1978 r. wypowiedział członkostwo i uzyskał zgodę Spółdzielni. Stąd wykreślenie powoda z listy członków było zwykłą formalnością i dla jej dokonania nie potrzeba było powiadamiać powoda listem poleconym, jak również zawiadomienia go o porządku obrad walnego zgromadzenia oraz doręczenia mu uchwały o wykreśleniu. Wystarczyło jedynie powiadomienie go listem z dnia 24.XI.1978 r. o podjętej uchwale.Podobnie - zdaniem pozwanej Spółdzielni - przedstawia się sprawa, jeżeli chodzi o odwołanie powoda od decyzji Zarządu i Rady w sprawie odwołania go ze stanowiska głównego księgowego.Zarzutów nie można uznać za zasadne. Sąd I instancji miał na uwadze okoliczność, że powód w dniu 6.VI.1978 r. przy omawianiu sprawy swego odwołania ze stanowiska głównego księgowego złożył pismo, w którym prosił o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron oraz że pismem z dnia 19.VI.1978 r. pozwana Spółdzielnia wyraziła na to zgodę. Słusznie jednak Sąd Wojewódzki uznał, że skoro powód odwołał się do Walnego Zgromadzenia od decyzji o odwołaniu go ze stanowiska głównego księgowego oraz o wykreśleniu go z listy członków, to zgodnie z art. 21 § 4 ustawy o spółdzielniach i ich związkach miał on prawo być obecnym na obradach przy rozpoznawaniu odwołania i je popierać. Jest faktem, że powód wniósł o rozwiązanie z nim stosunku pracy, jednakże rozpatrywanie jego odwołań od obu decyzji nie mogło stanowić dla niego i Spółdzielni zwykłej formalności. Jak bowiem powód zeznał, słuchany jako strona, podjął on pracę w innej Spółdzielni i do pozwanej Spółdzielni nie zamierza wrócić, jednakże ma interes prawny w rozważeniu przez Walne Zgromadzenie jego odwołania ze stanowiska głównego księgowego w kontekście zarzutów, jakie mu stawiano.Nie zostały zaś przez skarżącą Spółdzielnię podważone ustalenia Sądu Wojewódzkiego, że powód, który nie mieszkał w miejscowości, gdzie znajduje się Spółdzielnia, i pracował w czasie zwoływania walnego zgromadzenia w innej Spółdzielni, nie został powiadomiony przez stronę pozwaną o terminie i porządku obrad. W każdym bądź razie pozwana - a na niej spoczywał ten obowiązek na zasadzie art. 6 k.c. - nie wykazała, aby powód został prawidłowo o tym zawiadomiony. Nie zostało również przez skarżącą Spółdzielnię podważone ustalenie Sądu I instancji, że również w porządku obrad Walnego Zgromadzenia na dzień 16.XI.1978 r., wywieszonym na tablicy ogłoszeń, brak było informacji, że ma być rozpatrywana sprawa odwołania powoda ze stanowiska głównego księgowego. Pomijając więc nawet kwestię podniesioną przez Sąd Wojewódzki, że zastrzeżenia budzi również sprawa udokumentowania przez stronę pozwaną udziału w walnym zgromadzeniu w dniu 16.XI.1978 r. co najmniej 2/3 ogólnej liczby członków Spółdzielni zgodnie z § 12 statutu, i przyjmując, że druga "kurenda - listy obecności" rzeczywiście jest listą obecności członków na walnym zgromadzeniu, a nie listą zawiadamiającą o terminie jego zwołania - uznać należy, że przytoczone przez Sąd Wojewódzki powstałe uchybienia są na tyle poważne, że w okolicznościach rozważanej sprawy mogły mieć wpływ na uchwały. Zauważyć należy, że, jak to wyjaśnia uchwała Izby Cywilnej oraz Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23.XI.1973 r. III PZP 38/72 (OSNCP 1975, z. 1, poz. 1), uchwała walnego zgromadzenia spółdzielni, zatwierdzająca uchwałę rady o wykluczeniu członka, może być uchylona przez sąd także na podstawie, że walne zgromadzenie zostało zwołane w sposób sprzeczny z prawem, jeżeli wadliwość była w takim stopniu poważna, iż w okolicznościach sprawy miała lub mogła mieć wpływ na treść uchwały. Powyższą zasadę prawną odnieść należy również do sytuacji, gdy chodzi o wykreślenie członka ze spółdzielni, a także zatwierdzenie przez walne zgromadzenie uchwały zarządu spółdzielni odwołującej członka ze stanowiska głównego księgowego wobec poważnego naruszenia obowiązków służbowych lub popełnienia przestępstwa (zob. § 5 uchwały nr XXVIII/39 A/73 z dnia 20 września 1978 r. Zarządu Centralnego Związku Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych w sprawie głównych księgowych rolniczych spółdzielni produkcyjnych).Z powyższych względów - wobec niesłuszności zarzutów podniesionych w rewizji przez stronę pozwaną - rewizję jej należało oddalić.