II PR 300/65

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN M. Wilewski.Sędziowie SN: S. Graban, W. Glabisz.Protokolant: E. Jagiełło.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 10 września 1965 r. sprawy z powództwa Kazimierza K. przeciwko Spółdzielni Inwalidów "N." w C. o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia na skutek rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach - Ośrodek Zamiejscowy w Częstochowie z dnia 9 kwietnia 1965 r.oddala rewizję i przyznaje powodowi od pozwanej Spółdzielni 400 (czterysta) zł zwrotu kosztów postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się uchylenia, wykluczającej go ze spółdzielni, uchwały walnego zgromadzenia pozwanej Spółdzielni z dnia 12 VI 1964 r., zasądzenia odszkodowania w kwocie 13.560 zł za okres pozostawania "bez pracy i nawiązania z nim spółdzielczego stosunku pracy oraz twierdził, że wykluczenie go było bezpodstawne".Pozwana Spółdzielnia wniosła o oddalenie powództwa.Sąd Wojewódzki uwzględnił zgłoszone roszczenia z tym jedynie, że zasądził na rzecz powoda zamiast 13.560 zł kwotę 12.510 zł, a w pozostałej części, obejmującej roszczenia majątkowe, postępowanie w sprawie umorzył oraz orzekł o opłatach sądowych, rygorze i kosztach procesu.Sąd Wojewódzki oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach i wyprowadzonych z nich wnioskach.Powód, będąc członkiem pozwanej Spółdzielni, pracował u niej na stanowisku magazyniera i pracą powierzoną wykonywał bez zarzutu, ciesząc się opinią kwalifikowanego, dobrego i sumiennego pracownika, w związku z czym na początku 1963 r. otrzymał 1.000 zł nagrody. W końcu roku 1963 był wprawdzie ukarany naganą za wydanie bez pokwitowania żelazka z magazynu, za które zresztą odbiorca zapłacił, jednak pozostało to bez większego wpływu na jego dobrą opinię, skoro wkrótce potem został nagrodzony, a nawet skierowany na kurs magazynierów do K.Pozostaje przeto w jaskrawej sprzeczności z taką opinią wykluczenie go ze spółdzielni tylko na tej podstawie, że w dniu 6 III 1964 r. zawiadomił konwojenta - delegowanego z innej Spółdzielni do opieki nad towarem pozwanej w drodze do W. w dniu 5 III 1964 r., - o fakcie dostarczenia towaru pod wskazanymi adresami, mimo że konwojent ten (G.) na prośbę kierowcy Sz. obowiązku konwojowania nie wykonał.Wypłata należności macierzystej Spółdzielni G. za jego pracę była zawiniona wyłącznie przez pozwaną, która, wiedząc o niewykonaniu zlecenia przez G., nie powinna była regulować tej należności.Nie powstała też żadna szkoda dla pozwanej Spółdzielni w związku z dostarczeniem przez Sz. towarów do W. w dniu 5 III 1964 r., pomijając już okoliczność braku podporządkowania Sz. powodowi.Nie zostało także udowodnione, ażeby powód pozostawał z S. i G. w niedozwolonej zmowie, jak również, ażeby z winy powoda powstało manko w powierzonym mu magazynie.Rada pozwanej w dniu 9 III 1964 r. wykluczyła powoda z grona członków pozwanej Spółdzielni, a decyzję swoją uzasadniła utratą zaufania do niego, jako magazyniera. Walne zgromadzenie pozwanej w dniu 12 VI 1964 r. nie uwzględniło odwołania powoda od wykluczającej go decyzji rady.Sąd Wojewódzki uznał, że w świetle statutu wadliwa i niesłuszna jest dokonana przez pozwaną, ocena postępowania powoda, jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków członkowskich, zwłaszcza że nie miał on żadnego interesu w skłonieniu G. do zaniechania wyjazdu służbowego w dniu 5 III 1964 r.Miesięczne uposażenie powoda wynosiło 2.085 zł, a ponieważ, pomimo poszukiwań, nie znalazł zatrudnienia przez okres 5 miesięcy, a nadto nie korzystał z urlopu w 1964 r. przeto pozwana Spółdzielnia zobowiązana jest do odszkodowania w wysokości sześciokrotnej jego miesięcznych poborów.Sąd Wojewódzki powołał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepisy art. 38 § 2, 3 i 5, 127, 128 i 130 ustawy z dnia 17 II 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach, a o rygorze i kosztach orzekł w oparciu o art. 98 i 476 k.p.c.Wyrok zaskarżyła pozwana Spółdzielnia, która w rewizji wniosła o jego zmianę lub uchylenie i wskazała na sprzeczność ustaleń z dowodami oraz na uchybienia procesowe, które mogły wpłynąć na wynik procesu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest nieuzasadniona.Skarżąca powtarza we własnym ujęciu stan faktyczny, a nadto powołuje przeciwko powodowi zarzuty, które nie były przedmiotem rozważań wewnątrzspółdzielczych, a tym samym, nie mogą być oceniane zwłaszcza przez Sąd Najwyższy, jako instancję rewizyjną. Sąd Najwyższy niejednokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że o wykluczeniu decydują organa wewnątrzspółdzielcze, a nie sądy, które jedynie kontrolują zgodność tych decyzji z prawem. Dotyczy to podniesionych w rewizji, a nierozważonych w decyzji i uchwale o wykluczeniu, a tym samym przez Sąd I instancji takich zarzutów, jak: wydanie żelazka z magazynu, nieokreślonych podejrzeń zgłoszonych do Spółdzielni przez bliżej nieokreślone osoby o "robieniu" bliżej nieokreślonych "kantów" przez powoda i wreszcie picia alkoholu przez niego z robotnikami i kierowcą S.W protokóle obrad walnego zgromadzenia pozwanej z dnia 12 VI 1964 r. (k. 21 akt) ani w protokóle rady z dnia 9 III 1964 r. brak jest bowiem wzmianki o tych zarzutach.Jak natomiast pochopna była decyzja rady o wykluczeniu powoda świadczy okoliczność, że zamiast przed podjęciem decyzji o wykluczeniu, zażądała od niego wyjaśnień dopiero w dniu 10 III 1964 r., to jest już po zapadnięciu tej decyzji.Skarżąca dopatruje się uchybienia procesowego w pominięciu zeznań Zdzisława C., przesłuchanego w charakterze strony i nierozważeniu treści zeznań G., złożonych w Spółdzielni w dniu 7 III 1964 r. Zarzut ten jest chybiony.Sąd Wojewódzki miał podstawę w zasadzie bezpośredniości dowodów i ich swobodnej ocenie do dania wiary zeznaniom świadka G., złożonym przed sądem, w przeciwieństwie do zeznań tegoż świadka, złożonych w Spółdzielni, gdzie, z natury rzeczy, gwarancje prawdomówności były nieporównanie mniejsze, a prezes pozwanej C., nie znał bezpośrednio okoliczności wyjazdu S. bez G. do W., co stanowiło przyczynek do podstawowego zarzutu, skierowanego przeciwko powodowi. Sąd Wojewódzki nie uchybił przeto art. 233 § 1 k.p.c. przez oparcie swoich wniosków na zeznaniach powoda, zwłaszcza że były one zgodne z zeznaniami św. S i św. G., a nadto, w przedmiocie opinii o powodzie - z zeznaniami świadków A. i K.Gdy przeto obydwa zarzuty rewizyjne okazały się nieuzasadnione, a dokonana przez Sąd Wojewódzki ocena nie narusza § 17 statutu pozwanej, przy czym brak jest podstaw, które Sąd Najwyższy winien brać z urzędu pod rozwagę, przeto z mocy art. 357 k.p.c. należało rewizję pozwanej Spółdzielni oddalić i przyznać powodowi w oparciu o art. k.p.c. zwrot kosztów postępowania rewizyjnego.