1 CR 1051/60

PostanowienieIzba Cywilna1961-04-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od wyroku zaocznego, który zawiera zarzuty przeciwko żądaniu pozwu w załączniku, spełnia wymogi formalne przewidziane w art. 349 § 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprzeciw od wyroku zaocznego, który zawiera zarzuty przeciwko żądaniu pozwu w załączniku pochodzącym od strony pozwanej, spełnia wymogi formalne przewidziane w art. 349 § 2 k.p.c. Jest obojętne, czy zarzuty te zostały podniesione w treści samego sprzeciwu, czy też w dołączonym do niego załączniku, ponieważ w obu przypadkach pozwany podejmuje obronę merytoryczną.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy wydał wyrok zaoczny zasądzający od pozwanego na rzecz powoda określoną kwotę. Wyrok został doręczony bez uzasadnienia. Pozwany wniósł sprzeciw, powołując się na zbyt krótki termin doręczenia wezwania na rozprawę oraz załączając dokument zawierający zarzuty przeciwko żądaniu pozwu. Sąd Powiatowy odrzucił sprzeciw z powodu braku zarzutów w jego treści. Sąd Wojewódzki oddalił zażalenie pozwanego. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego oraz postanowienie Sądu Powiatowego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Powiatowemu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Meszorer (sprawozdawca). Sędziowie: J. Kamiński, S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Centrali Prywatnego Przemysłu Chemicznego i Materiałów Budowlanych Sp. z o.o. przeciwko Fabryce Elementów Betoniarskich w W. o 6.268 zł 16 gr, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 10 maja 1960 r., uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Sądu Powiatowego dla Warszawy-Pragi z dnia 21 kwietnia 1960 r.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy dla Warszawy-Pragi wyrokiem zaocznym z dnia 4 marca 1960 r. zasądził od Fabryki Elementów Betoniarskich na rzecz Centrali Prywatnego Przemysłu Chemicznego i Materiałów Budowlanych Sp. z o.o. 6.268 zł 16 gr z 8% od dnia 25 stycznia 1960 r.Uzasadnienie powyższego wyroku nie zostało sporządzone i wyrok bez uzasadnienia został doręczony w wypisie stronie pozwanej w dniu 25 marca 1960 r. W dniu 31 marca 1960 r. strona pozwana wniosła od powyższego wyroku zaocznego sprzeciw, w którym domagała się uchylenia tego wyroku i oddalenia powództwa, powołując się na to, że wezwanie na rozprawę w dniu 4 marca 1960. r. zostało doręczone stronie pozwanej w dniu 2 marca 1960 r., a zatem nie został zachowany nawet trzydniowy termin przewidziany w art. 212 § 2 k.p.c. Ponadto strona pozwana powołała się w tymże sprzeciwie na załącznik, który zawiera zarzuty przeciwko żądaniu pozwu oraz fakty na uzasadnienie tych zarzutów ze wskazaniem jako dowodów 8 protokołów przy pismach przewodnich i 6 pism.Sąd Powiatowy postanowieniem z dnia 21 kwietnia 1960 r. odrzucił sprzeciw z mocy art. 349 § 3 k.p.c. wobec nie przytoczenia zarzutów przeciwko żądaniu pozwu oraz faktów i dowodów na ich uzasadnienie zgodnie z art. 349 § 2 k.p.c.Na skutek zażalenia strony pozwanej Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy postanowieniem z dnia 10 maja 1960 r. zażalenie oddalił przytaczając, że trafnie Sąd Powiatowy uznał, iż sprzeciw nie odpowiada art. 349 § 2 k.p.c., bo nie zawiera żadnych zarzutów przeciwko żądaniu pozwu. Sąd Wojewódzki podkreślił nadto, że wymaganiom art. 349 § 2 k.p.c. nie czyni zadość dołączenie do sprzeciwu wyjaśnienia kierownika działu zaopatrzenia strony pozwanej, na które powołuje się skarżący, albowiem dokument ten mógłby posłużyć jedynie za uzasadnienie zarzutów strony pozwanej, gdyby takie zarzuty zostały zgłoszone w sprzeciwie.Powyższe postanowienie zaskarżył w dniu 30 listopada 1960 r. rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i zarzucając obrazę art. 349 § 2 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna trafnie podnosi, że z punktu widzenia wymagań art. 349 § 2 k.p.c., aby sprzeciw zawierał zarzuty przeciwko żądaniu pozwu, jest zupełnie obojętne, czy wspomniane zarzuty podniesione zostały w samej treści sprzeciwu, czy też w dołączonym do sprzeciwu załączniku pochodzącym również od strony pozwanej, albowiem i w jednym, i w drugim wypadku pozwany podejmuje obronę merytoryczną, a zatem spełnia warunek przewidziany w dyspozycji § 2 art. 349 k.p.c.W tym stanie rzeczy odrzucenie sprzeciwu przez Sąd Powiatowy stanowiło obrazę art. 349 § 2 i 3 k.p.c., a oddalenie zażalenia strony pozwanej na postanowienie odrzucające sprzeciw nastąpiło z uchybieniem przepisom art. 383 i 394 § 3 k.p.c., gdyż oddalenie zażalenia opartego na usprawiedliwionych podstawach koliduje w sposób oczywisty z tymi przepisami.Należy zauważyć, że Sąd Powiatowy wbrew przepisowi art. 340 § 1 k.p.c. ograniczył się do sporządzenia i doręczenia sentencji wyroku zaocznego zamiast wypisu wyroku z uzasadnieniem. Gdy więc w takim stanie sprawy pozwany, dla którego w tych okolicznościach nie zaczął jeszcze biec termin, złożył pomimo to sprzeciw i powołał się w nim na załącznik zawierający zarzuty przeciwko żądaniu pozwu oraz zgłosił żądanie uchylenia wyroku zaocznego i oddalenia powództwa - to nie zachodziły tutaj te podstawy zapobiegania bezzasadnemu przewlekaniu procesu, które stanowiły ratio legis przepisu art. 349 § 3 k.p.c.Z tych zasad Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, albowiem Sąd Powiatowy powinien dokonać przyjęcia odpowiadającego wszelkim wymaganiom sprzeciwu strony pozwanej i pobrania od strony pozwanej wpisu od rewizji nadzwyczajnej w kwocie 283 zł; należy zlecić ponadto Sądowi Powiatowemu sporządzenie uzasadnienia wyroku zaocznego i doręczenie w myśl art. 340 k.p.c. wypisów wyroku z uzasadnieniem stronom.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 212 § 2 KPCart. 349 § 3 KPCart. 349 § 2 KPCart. 349 KPCart. 349 § 2art. 383art. 340 § 1 KPCart. 340 KPC§ 2§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026.