I PZ 23/63
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1963-05-24
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od wyroku zaocznego, który powołuje się na wcześniejsze pismo procesowe zawierające zarzuty przeciwko żądaniu pozwu, fakty i dowody na ich uzasadnienie, odpowiada wymaganiom art. 349 § 2 k.p.c.?Ratio decidendi
Sprzeciw od wyroku zaocznego odpowiada wymaganiom art. 349 § 2 k.p.c. również wtedy, gdy pozwany powołał się w nim na swe wcześniejsze pismo procesowe, w którym przytoczył zarzuty przeciwko żądaniu pozwu oraz fakty i dowody na ich uzasadnienie, a pismo to jest znane sądowi przy rozpoznaniu sprzeciwu. Stosowanie przepisu w sposób zbyt formalistyczny, który mógłby ograniczyć pozwanemu obronę, jest nieuzasadnione.Stan faktyczny
Pozwany, przebywający w więzieniu, złożył odpowiedź na pozew, w której przytoczył zarzuty i dowody. Pismo to wpłynęło do sądu po wydaniu wyroku zaocznego. Pozwany złożył sprzeciw od wyroku zaocznego, powołując się na wcześniejszą odpowiedź na pozew. Sąd Wojewódzki odrzucił sprzeciw, uznając, że nie spełnia on wymogów art. 349 § 2 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Meszorer. Sędziowie: J. Tyszka (sprawozdawca), M. Godlewska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w P. przeciwko Antoniemu D. o 179.620,30 zł, na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 23 stycznia 1963 r.,zaskarżone postanowienie uchylił.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zaskarżonym postanowieniem odrzucił sprzeciw pozwanego od wyroku zaocznego z dnia 28 listopada 1962 r. uznając, że sprzeciw nie odpowiada wymaganiu art. 349 § 2 k.p.c., pozwany bowiem w piśmie zawierającym sprzeciw nie przytoczył zarzutów przeciwko żądaniu pozwu oraz faktów i dowodów na ich uzasadnienie, a jedynie powołał się na odpowiedź na pozew (odpowiedź wpłynęła do akt po wydaniu wyroku zaocznego), co - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - nie czyni zadość wymienionemu przepisowi.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie pozwanego na to postanowienie, zważył, co następuje:Z akt sprawy wynika, że pozwany, który przebywa w więzieniu, złożył w dniu 25 listopada 1962 r. w kancelarii więziennej odpowiedź na pozew, w której - prosząc o zwolnienie go od kosztów i przyznanie mu adwokata z urzędu - przytoczył jednocześnie zarzuty przeciwko żądaniu pozwu oraz fakty i dowody na ich uzasadnienie. Pismo to wpłynęło do Sądu dopiero w dniu 8 grudnia 1962 r.W sprzeciwie od wyroku zaocznego złożonym w terminie przepisanym pozwany, żądając uchylenia tego wyroku, powołał się m. in. na odpowiedź na pozew.Sprzeciw pozwanego należy, wbrew błędnemu poglądowi Sądu Wojewódzkiego, uznać za odpowiadający przepisowi art. 349 § 2 k.p.c.Wymaganiu art. 349 § 2 k.p.c. staje się zadość również wtedy, gdy pozwany w sprzeciwie od wyroku zaocznego powołał się na swe wcześniejsze pismo procesowe, w którym przytacza zarzuty przeciwko żądaniu pozwu oraz fakty i dowody na ich uzasadnienie, a pismo to znane jest sądowi przy rozpoznaniu sprzeciwu. W takim bowiem wypadku zachodzi taka sama sytuacja, jak by pozwany w samym piśmie zawierającym sprzeciw przytoczył wymagane tym przepisem zarzuty oraz fakty i dowody. Nie byłoby zaś w tego rodzaju sytuacji żadnych słusznych racji do uznania, że sprzeciw nie odpowiada omawianym warunkom tylko dlatego, iż w treści swej nie powtarza dosłownie tych zarzutów oraz faktów i dowodów, które pozwany przytoczył już w swym wcześniejszym piśmie procesowym i na które powołał się wyraźnie w sprzeciwie.Pogląd odmienny byłby wyrazem nieuzasadnionego i zbędnego formalizmu, obcego naszej procedurze. Przepis art. 349 § 2 k.p.c., jak to słusznie podnosi skarżący w zażaleniu, ma na celu jedynie zapobieganie przewlekaniu procesu przez składanie sprzeciwu od wyroku zaocznego w wypadkach, gdy pozwany nie ma argumentów i dowodów na swoją obronę, składa zaś sprzeciw tylko dla zwłoki. Nie jest zaś oczywiście celem tego przepisu utrudnienie pozwanemu obrony w procesie, którego naczelną zasadą jest wykrycie prawdy obiektywnej. Nie można więc tłumaczyć i stosować wymienionego przepisu w sposób zbyt formalistyczny, który praktycznie mógłby prowadzić do ograniczenia lub pozbawienia pozwanego obrony jego praw.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 384 i 384 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CO 17/63 1963-05-18Czy sprzeciw od wyroku zaocznego, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 349 § 2 k.p.c., podlega odrzuceniu bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia braków?
- 1 CR 1051/60 1961-04-02Czy sprzeciw od wyroku zaocznego, który zawiera zarzuty przeciwko żądaniu pozwu w załączniku, spełnia wymogi formalne przewidziane w art. 349 § 2 k.p.c.?
- 4 CR 640/60 1960-11-29Czy odrzucenie sprzeciwu od wyroku zaocznego jest dopuszczalne po doręczeniu odpisu sprzeciwu powodowi i przeprowadzeniu rozprawy nad sprzeciwem, jeśli sprzeciw nie spełniał wymogów formalnych z art. 349 § 2 k.p.c.?
- I C 96/54 1954-05-14Czy sprzeciw od wyroku zaocznego, który zawiera zarzut nieprawomocności wyroku karnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, czyni zadość wymaganiom art. 349 § 2 k.p.c. i czy w związku z tym można oddalić wniosek o zwol…
- II CZ 114/60 1960-10-20Czy sprzeciw od wyroku zaocznego, który nie zawiera uzasadnienia, powinien zostać odrzucony z powodu braku zarzutów i dowodów?
Powołane przepisy
art. 349 § 2 KPCart. 384§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.