1 CR 499/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz (sprawozdawca). Sędziowie: J. Majorowicz, R. Czarnecki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Polskiego Związku Wędkarskiego - Zarząd Okręgu w B. przeciwko Przedsiębiorstwu Jajczarsko-Drobiarskiemu w S. i Przedsiębiorstwu Jajczarsko-Drobiarskiemu w W. o 160.000 zł, na skutek rewizji powoda i Przedsiębiorstwa w S. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 22 lutego 1962 r., zaskarżony wyrok w ten sposób zmienił, że zasądzaną od Przedsiębiorstwa Jajczarsko-Drobiarskiego w S. kwotę 60.000 zł podwyższył do sumy 77.446 (siedemdziesiąt siedem tysięcy czterysta czterdzieści sześć) zł z odsetkami, a koszty procesu za I instancję między tym Przedsiębiorstwem a stroną powodową wzajemnie zniósł; rewizję strony pozwanej oddalił.Uzasadnienie faktycznePolski Związek Wędkarski - Zarząd Okręgowy w B., wytoczył przeciwko Przedsiębiorstwu Jajczarsko-Drobiarskiemu w S. oraz przeciwko Przedsiębiorstwu Jajczarsko-Drobiarskiemu w W. powództwo o odszkodowanie za szkodę spowodowaną wytruciem ryb i raków w C.H. Wyrokiem z dnia 22 lutego 1962 r. Sąd Wojewódzki zasądził od Przedsiębiorstwa w S. kwotę 60.000 zł, oddalając zarazem powództwo w stosunku do tego Przedsiębiorstwa w pozostałej części, a w stosunku do Przedsiębiorstwa w W. w całości. Sąd Wojewódzki ustalił następujący stan faktyczny:W lecie 1959 r. Przedsiębiorstwo Jajczarsko-Drobiarskie w S. zleciło remont swej chłodni Przedsiębiorstwu Jajczarsko-Drobiarskiemu w W. W czasie remontu zaszła konieczność opróżnienia zbiornika z amoniakiem, tzw. osuszacza, ponieważ zbiornik ten był nie odizolowany od wpływów atmosferycznych (nasłonecznienia) i groził pęknięciem. W celu uniknięcia awarii wykonawca remontu zameldował zastępcy dyrektora Przedsiębiorstwa w S. o potrzebie spuszczenia amoniaku. Ponieważ wypuszczenie amoniaku w powietrze było niemożliwe ze względu na znajdujący się w pobliżu szpital, przeto wykonawca spuścił amoniak do basenu, nie wiedząc o tym, że basen ten ma podziemne połączenie z rzeką. O istnieniu połączenia basenu z rzeką wykonawca nie był uprzedzony. Na skutek dostania się amoniaku do wody wyginęły ryby i raki w rzece, przy czym wysokość szkody z tego tytułu biegli oszacowali na kwotę 77.446 zł.Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne, Sąd Wojewódzki uznał, że za wyrządzoną szkodę odpowiada - stosownie do ustawy o rybołówstwie z dnia 7 marca 1932 r. (Dz. U. Nr 35, poz. 357) oraz art. 26 pkt 1 ustawy wodnej z dnia 19 września 1922 r. (Dz. U. z 1928 r. Nr 62, poz. 574) - Przedsiębiorstwo Jajczarsko-Drobiarskie w S. jako zakład, z którego pochodzi szkodliwe dla ryb zanieczyszczenie wody. Wobec przepisów szczególnych Sąd Wojewódzki uznał za nieuzasadnioną obronę tego Przedsiębiorstwa opartą na twierdzeniu, że powierzyło ono remont innemu przedsiębiorstwu trudniącemu się tym zawodowo (art. 144 § 2 k.z.). Drugie z pozwanych przedsiębiorstw, odpowiedzialności, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, nie ponosi, gdyż jego odpowiedzialność mogłaby wynikać tylko z zasad ogólnych, tzn. z art. 134 i art. 145 k.z., nie ma zaś podstaw do stosowania tych przepisów, gdyż wyrządziło ono szkodę bez winy swoich funkcjonariuszy, którzy nie byli poinformowani o połączeniu basenu z rzeką.Wysokość szkody Sąd ustalił na podstawie opinii biegłych oraz przy zastosowaniu art. 330 k.p.c. Zmniejszenie w stosunku do opinii biegłych odszkodowania do kwoty 60.000 zł Sąd Wojewódzki uzasadnił tym, że biegli oparli swą opinię na zeznaniach świadków, a nie "w oparciu o właściwe dowody, których powód nie przedstawił".Wymieniony wyżej wyrok zaskarżyli: w części uwzględniającej powództwo - Przedsiębiorstwo Jajczarsko-Drobiarskie w S., w części zaś oddalającej je o kwotę 17.446 zł - strona powodowa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przedsiębiorstwo, które zaskarżyło wyrok Sądu Wojewódzkiego, broni się tym, że winę za wytrucie ryb ponosi przedsiębiorstwo, które dokonywało remontu chłodni. Obrona ta mogłaby odnieść skutek tylko wtedy, gdyby trafne było stanowisko rewizji, że Przedsiębiorstwo w S. odpowiada za winę w wyborze, tzn. z mocy art. 144 k.z. Tak jednak nie jest, albowiem odpowiedzialność jego wynika z przepisu szczególnego, jakim był powołany przez Sąd Wojewódzki art. 26 ustawy wodnej z 1922 r. Przepis ten nakłada - jak to wynika z jego sformułowania - na zakład, z którego pochodzi zanieczyszczenie wody, odpowiedzialność z tytułu ryzyka, od której zakład ten może się zwolnić, jeżeli wykaże, że dla zapobieżenia zanieczyszczeniu zastosował należyte środki ostrożności. W danym wypadku środki te polegałyby na uprzedzeniu Przedsiębiorstwa w W. o tym, że basen ma połączenie z rzeką, tego zaś Przedsiębiorstwo w S. uczynić nie mogło, bo o tym połączeniu nie wiedziało.W tych warunkach odpowiada ono niezależnie od tego, czy można mu brak znajomości własnych urządzeń poczytać za winę, oraz niezależnie od tego, czy zasadne są jego twierdzenia co do winy Przedsiębiorstwa w W.Ostatni zarzut rewizji jest chybiony. Wprawdzie powołane przez Sąd Wojewódzki przepisy obecnie nie obowiązują, ale obowiązywały one w chwili wyrządzenia szkody.Uzasadniona jest natomiast rewizja strony powodowej. Żaden przepis nie przewiduje ograniczeń dowodowych, które by miały zastosowanie w sprawie niniejszej.W tych warunkach oraz wobec tego, że strona powodowa wykazała w drodze dowodu z biegłego, jaka jest jej szkoda, obniżenie odszkodowania z powołaniem się na art. 330 k.p.c. było pozbawione podstawy prawnej.Z tych zasad Sąd Najwyższy z mocy art. 383 i art. 386 k.p.c. orzekł jak w sentencji.