1 CR 58/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz. Sędziowie: Z. Masłowski, J. Knap (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w O. przeciwko Mieczysławowi Z. o 30.833,18 zł, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 14 października 1959 r.,uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo o zasądzenie dalszej kwoty 15.555,35 zł i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePo częściowym ograniczeniu zgłoszonego w pozwie roszczenia do złotych 27.883,35, Państwowa Komunikacja Samochodowa domagała się zasądzenia takiej sumy od Mieczysława Z. tytułem wyrównania szkód wynikłych z rozbicia samochodu ciężarowego powódki w wypadku drogowym spowodowanym przez pozwanego w dniu 2.X.1954 r.Pozwany wniósł o oddalenie powództwa.Wyrokiem z dnia 14.X.1959 r. Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo do wysokości 9.334 zł i oddalił je w pozostałej części.Według ustaleń Sądu Wojewódzkiego straty poniesione przez powódkę wynoszą 18.685,87 zł.Według oceny Sądu Wojewódzkiego pozwany powinien być obciążony obowiązkiem zwrotu kwoty stanowiącej odpowiednik wartości połowy szkody. Jak to bowiem wynika z akt sprawy karnej Sądu Powiatowego w Ełku, pozwany miał w chwili wypadku lat 19, był kierowcą niedoświadczonym, pracującym samodzielnie dopiero od trzech miesięcy, a winę za nastąpienie nieszczęśliwego zdarzenia ponosi w pewnym stopniu kierowca "Zis"-a, który pozostawił bez oświetlenia swój samochód na jezdni po stronie przeciwnej kierunkowi jazdy.W rewizji powodowe Przedsiębiorstwo żądało uchylenia tego wyroku w części oddalającej żądanie zasądzenia dalszej kwoty 15.555,35 zł i przekazania sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Skarżący zarzucił dowolność w oznaczeniu wartości szkody oraz naruszenie art. 134 i 158 § 1 k.z. przez uznanie istnienia okoliczności uzasadniających odstąpienie od zasady pełnego odszkodowania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W ocenie technicznej nr 523/54 z dnia 7 października 1954 r. rzeczoznawca P. Zw. Mot. mówi o 67% zużyciu pojazdu, jednakże nie w stosunku do jego stanu sprzed zderzenia, lecz o ogólnym stopniu zużycia wozu w podanej relacji procentowej w dniu badania. W konsekwencji również przy posłużeniu się metodą przyjętą przez Sąd Wojewódzki wartość samochodu po wypadku powinna by się raczej wyrażać liczbą 33% nie od kwoty 27.889,35 zł, lecz od kwoty 51.000 zł, jako stanowiącej koszt zakupu samochodu nowego. Chodziłoby więc o różnicę między 27.889,35 zł (wartość samochodu przed wypadkiem) i 16.830 zł (wartość pojazdu po wypadku).W istocie jednak sposób obliczenia szkody na podstawie procentowego zużycia rzeczy nie odzwierciedla wiernie faktycznego stanu. Dlatego też odszkodowanie powinno być określone wartością nakładów koniecznych do doprowadzenia rzeczy uszkodzonej do stanu pierwotnego, obliczonych według cen z daty wyrządzenia szkody, a w razie niemożności naprawy rzeczy z przyczyn obiektywnych - kwotą wyrażającą różnicę między wartością rynkową rzeczy sprzed jej uszkodzenia a tym, co po jej uszkodzeniu można za nią otrzymać na rynku. Wskazanie tej zasady należy w rozpoznawanym wypadku uzupełnić uwagą, że części z rozmontowanego samochodu, jeśli rzeczywiście nie nadawał się już do remontu, powinny być policzone wedle ich realnej wartości. Pozwany bowiem nie może ponosić ujemnych skutków zarządzenia Przewodniczącego PKPG z dnia 16.I.1951 r. w sprawie trybu przekazywania i sposobu wyceny nadmiernych remanentów motoryzacyjnych (Mon. Pol. Nr A-11, poz. 163), jako że ustanowienie obowiązku przekazywania przez przedsiębiorstwa państwowe w określonych warunkach remanentów motoryzacyjnych na rozbiórkę po cenach symbolicznych pozostaje poza normalnym związkiem przyczynowym pomiędzy zawinionym zachowaniem się poszkodowanego i wynikłą stąd szkodą.Sąd Wojewódzki w tych ramach, o których mowa, wysokości szkody w ogóle nie sprawdził, uchybiając przez to wymaganiom art. 218 § 1 i 326 k.p.c. O tyle więc słuszne jest stanowisko skarżącego kwestionujące prawidłowość ustalenia wartości poniesionej przez powoda szkody.Skarżący słusznie także zwalcza pogląd Sądu Wojewódzkiego o istnieniu przesłanek do miarkowania wysokości odszkodowania. W tym względzie nie mogło być pominięte zasadnicze ustalenie zawarte w sentencji prawomocnego wyroku sądu karnego, że pozwany prowadził wóz w stanie nietrzeźwym. Właśnie wywołane działaniem alkoholu upośledzenie czynności kierowcy sprawiło, że na tle konkretnej sytuacji na drodze jechał za szybko i z obniżoną zdolnością do reagowania. Świadomość braku dostatecznej rutyny w takich warunkach nie tylko nie usprawiedliwia młodego szofera, lecz, przeciwnie, tym bardziej unaocznia stopień jego winy. Okoliczność zaś, że w pewnym stopniu winę ponosi również kierowca "Zis-"a, który pozostawił swój wóz bez oświetlenia po nieprawidłowej - w stosunku do kierunku swej jazdy - stronie, nie może mieć wpływu na wysokość należnego poszkodowanemu odszkodowania. Zachodziłby tu bowiem wypadek odpowiedzialności solidarnej obu sprawców szkody (art. 137 § 1 k.z.).Z tych względów w części objętej zaskarżeniem wyrok w części oddalającej powództwo o zasądzenie dalszej kwoty 15.555,35 zł podlega uchyleniu, a sprawa przekazaniu w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania (art. 384 k.p.c.).