2 CR 1100/58

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski (sprawozdawca). Sędziowie: F. Błahuta, Z. Warman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Bronisława N. i Konstantego N. przeciwko Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Finansowy w Ł. i M.Z.B.M. o wydanie nieruchomości, po rozpoznaniu rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi w Łodzi z dnia 12 marca 1958 r.,zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że należy oddać w posiadanie Bronisława N. i Konstantego N. dwie trzecie wskazanej nieruchomości; w pozostałej części powództwo oddalił.Uzasadnienie faktycznePowodowie twierdzili, że są wyłącznymi spadkobiercami swych braci, Wojciecha i Józefa N., którzy byli właścicielami domu położonego w Ł., że dom ten jest mieniem opuszczonym, i że jest w posiadaniu pozwanego Ch. Na tej podstawie wystąpili przeciwko Ch. i Skarbowi Państwa z żądaniem wprowadzenia ich w posiadanie domu i nakazania eksmisji pozwanych. Gdy w toku postępowania okazało się, że brat pozwanych Wojciech żyje i dziedziczy w równej części z powodami oraz że pozwany Ch. jest najemcą, Sąd Wojewódzki wezwał na rozprawę Wojciecha N. oraz M.Z.B.M. w Ł., z których jednak tylko Wojciech N. wziął - począwszy od dnia 12.III.1958 r. - udział w dalszym postępowaniu. Po przeprowadzeniu rozprawy Sąd Wojewódzki orzekł, że wyjmuje spod zarządu Prezydium M.R.N. Wydziału Finansowego oraz M.Z.B.M. w Ł. plac z budynkiem podany we wniosku pozwu i oddaje go w posiadanie powodów i Wojciecha N. Wyrok wymienia jako stronę powodową Bronisława N. i innych, a jako stronę pozwaną - Skarb Państwa.Od powyższego wyroku w części dotyczącej Wojciecha N. Prezydium T.N. w Ł. - Wydział Finansowy wniosło rewizję, domagając się jego uchylenia w tej części i odesłania w tym zakresie sprawy do I instancji, ewentualnie jego zmiany i oddalenia powództwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Wojewódzki uznał żądanie strony powodowej za uzasadnione w całości, a zatem również w części dotyczącej Wojciecha N., mimo zgłoszenia się jego w dniu 12.III.1958 r. na podstawie art. 89 pr. rzecz. Skarżący kwestionuje ten pogląd, będąc zdania, że przepis ten stosuje się tylko w wypadku naruszenia wspólnego prawa wszystkich współwłaścicieli, a wiec własności jako całości, nie dotyczy natomiast wypadku, gdy chodzi o ochronę indywidualnego prawa poszczególnego współwłaściciela, ochronę zaś tego rodzaju stanowi przerwanie biegu zasiedzenia czy przemilczenia z art. 34 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich, dotyczące idealnej części własności. Zarzut ten jest uzasadniony, ma bowiem oparcie w wyraźnym brzmieniu ustawy, która w art. 89 pr. rzecz. przyznaje poszczególnemu współwłaścicielowi legitymację w sprawach o zachowanie prawa wspólnego dla wszystkich współwłaścicieli, a więc własności w całości. Pod względem zaś skutków przerwania przemilczenia z cyt. art. 34, powództwo jednego współwłaściciela lub kilku, lecz nie wszystkich współwłaścicieli o wydanie nieruchomości zmierzało w każdym razie nie do zachowania wszystkim współwłaścicielom prawa własności pomyślanego jako całość, lecz każdemu współwłaścicielowi jego idealnej części, zwłaszcza dlatego, że współwłasność każdej takiej części podlega odrębnemu wpływowi dawności.Wystąpienie zatem powodów Bronisława i Konstantego N. nie wywołało żadnego przerwania na rzecz Wojciecha N. terminu przemilczenia, wskutek czego 1/3 idealna część własności nieruchomości należąca do Wojciecha N. przeszła na Skarb Państwa i w tym zakresie powództwo podlegało oddaleniu. Należało więc na podstawie art. 381 k.p.c. zmienić zaskarżony wyrok i uwzględnić powództwo tylko na rzecz Bronisława i Konstantego N., dla każdego z nich w 1/3 części, zarówno od pozwanego Prezydium, jak i od M.Z.B.M.Względem pozwanego Ch. taka sama zmiana zaskarżonego wyroku nie mogła nastąpić z tej przyczyny, że Sąd Wojewódzki żądanie skierowane przeciwko niemu całkowicie pominął.Również Wojciecha N. należy - mimo zgłoszenia się jego na rozprawie - uważać za nie objętego sentencją zaskarżonego wyroku, tj. określeniem "innych", albowiem brak było podstaw z art. 220 § 2 k.p.c. do wezwania go do wzięcia udziału w sprawie jako pozwanego.Natomiast na podstawie art. 355 k.p.c. Sąd Najwyższy sprostował jednocześnie sentencję zaskarżonego wyroku, określając stronę pozwaną 1) jako następcę Urzędu Likwidacyjnego zamiast Skarb Państwa - Prezydium R.N. m. Ł. (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 1953 r. C 2593/52) oraz 2) Miejski Zarząd Budynkami Mieszkalnymi w Ł.