2 CR 624/61
PostanowienieIzba Cywilna1963-03-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniesienie pozwu o wydanie nieruchomości opuszczonej przerywa bieg terminu z art. 34 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątku opuszczonym i poniemieckim, nawet jeśli postępowanie zostało umorzone?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pozew o wydanie nieruchomości opuszczonej przerywa bieg terminu z art. 34 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątku opuszczonym i poniemieckim, nawet jeśli postępowanie w sprawie zostało umorzone na podstawie art. 198 § 1 k.p.c. Wniesienie pozwu w 1954 r. przerwało bieg terminu przemilczenia, a ponowne wniesienie pozwu w późniejszej sprawie przerwało go ponownie po jego ponownym biegu.Stan faktyczny
Powód domagał się wydania nieruchomości, którą nabył umową notarialną. Nieruchomość ta znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa jako mienie opuszczone. Powód wcześniej wytoczył powództwo o wydanie tej nieruchomości, które zostało zawieszone, a następnie umorzone. W międzyczasie Skarb Państwa uzyskał postanowienie o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości na podstawie przemilczenia, w postępowaniu, w którym powód nie brał udziału. Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo o wydanie nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części zobowiązującej pozwany Skarb Państwa do zapłaty kwoty 418 zł tytułem nieuiszczonej przez powoda opłaty wpisu i oddalił rewizję w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Leona J. przeciwko1) Skarbowi Państwa (Prez. MRN w W.) i2) Miejskiej Spółdzielni Zaopatrzenia i Zbytu w W.o wydanie nieruchomości, na skutek rewizji pozwanego Skarbu Państwa od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 11 kwietnia 1961 r., uchylił zaskarżony wyrok w części zobowiązującej pozwany Skarb Państwa do zapłaty kwoty 418 zł tytułem nieuiszczonej przez powoda opłaty wpisu (pkt V wyroku), i oddalił rewizję w pozostałej części.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się zobowiązania Skarbu Państwa do wydania placu o pow. 418 m2, położonego w W. przy ul. W. 3, twierdząc, że plac ten nabył umową notarialną z dnia 21 marca 1961 r. od poprzedniego właściciela Judy Arie S.Wobec tego, że nieruchomość ta jako mienie opuszczone znajdowała się we władaniu Wydziału Finansowego Prez. MRN w W., powód w sprawie C 1007/54 wystąpił przeciwko Skarbowi Państwa z powództwem o wydanie tej nieruchomości. Postanowieniem z dnia 19 listopada 1954 r. Sąd Wojewódzki w Łodzi na zgodny wniosek stron zawiesił postępowanie w sprawie C 1007/54 a następnie postanowieniem z dnia 28 kwietnia 1958 r. z mocy art. 198 § 1 k.p.c. umorzył to postępowanie.W sprawie nr 198/58 Sąd Powiatowy w Wieruszowie na wniosek Skarbu Państwa postanowieniem z dnia 27 czerwca 1958 r. na podstawie art. 34 dekretu z dnia 8 marca 1946 r., o maj. op. i poniem. stwierdził przejście prawa własności nieruchomości na Skarb Państwa przez przemilczenie. W postępowaniu tym powód tnie brał jednak udziału, gdyż Skarb Państwa nie podał powoda jako osobę zainteresowaną wynikiem tego postępowania.Sąd Wojewódzki w niniejszej sprawie uwzględnił powództwo zobowiązując Skarb Państwa do wydania nieruchomości powodowi i obciążając go obowiązkiem poniesienia kosztów procesu.Skarb Państwa w rewizji zarzucił, że Sąd Wojewódzki uchybił art. 198 § 2 k.p.c. uważając, że powód przez wniesienie pozwu w sprawie C 1007/54 przerwał bieg przemilczenia z art. 34 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o maj. op. i poniem., oraz uchybił art. 4p. 1 ustawy z dnia 30 grudnia 1950 r. o koszt. sąd. w spraw. cyw. Nadto skarżący zarzucił, że istotne ustalenia Sądu Wojewódzkiego są sprzeczne z treścią zebranego w sprawie materiału.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów w uchwale z dnia 19 września 1962 r. - I CO 23/62, pozew o wydanie nieruchomości opuszczonej przerywa bieg terminu z art. 34 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o maj. op. i poniem., nawet jeżeli postępowanie w sprawie zostało umorzone na podstawie 198 § 1 k.p.c.Wobec tego, że powód wniósł w 1954 r. przeciwko Skarbowi Państwa pozew o wydanie opuszczonej nieruchomości, z tą chwilą przerwany został bieg terminu przemilczenia z art. 34 cyt dekretu. W związku z bezczynnością powoda oraz zawieszeniem a następnie umorzeniem postępowania zaczął biec zgodnie z art. 112 § 1 p.o.p.c. na nowo termin 10-letni przemilczenia, który ponownie został przerwany przez wniesienie pozwu w mniejszej sprawie.Z tych względów nieuzasadniony jest zarzut skarżącego, że Sąd Wojewódzki uchybił art. 198 § 2 k.p.c. i naruszył art. 34 dekretu o maj. op. i poniem. Okoliczność, że Skarb Państwa uzyskał w postępowaniu niespornym postanowienie o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości na podstawie przemilczenia, jest nie skuteczna wobec osoby, która nie uczestniczyła w tym postępowaniu (art. 44 k.p.n.).Chybiony jest również zarzut skarżącego w przedmiocie sprzeczności istotnych ustaleń. Skarżący bowiem nawet nie wskazał, w czym dopatruje się tych sprzeczności, a Sąd Najwyższy z urzędu sprzeczności takich nie stwierdził.Trafny jest jedynie zarzut skarżącego, że Sąd Wojewódzki z obrazą art. 4 § . 1 ustawy o kosztach sąd. w spr. cyw. nałożył na Skarb Państwa obowiązek zwrotu nieuiszczonych przez powoda opłat sądowych. W tej też tylko części Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję pozwanego, uchylając pkt V zaskarżonego wyroku i oddalając rewizję w pozostałej części (art. 383 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- 1 CO 23/62 1962-09-19Czy pozew o wydanie nieruchomości opuszczonej przerywa bieg terminu z art. 34 ust. 1 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich, nawet jeśli postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 19…
- IV CSK 107/05 2006-04-06Czy działania spadkobierców właściciela nieruchomości, polegające na poszukiwaniu dokumentów nabycia nieruchomości i księgi wieczystej oraz korespondencji z władzami, mogą być uznane za przerwanie biegu terminu do nabyci…
- II CSK 733/13 2014-10-30Czy postanowienie o przywróceniu posiadania nieruchomości z 1949 r. przerywa bieg terminu zasiedzenia (przemilczenia) na podstawie dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich?
- I CR 425/58 1958-06-14Czy starania o odzyskanie nieruchomości opuszczonej, polegające na postępowaniu o stwierdzenie praw spadkowych, wpis do księgi wieczystej lub ustnych interwencjach w zarządzie nieruchomościami, mogą przerwać bieg terminu…
- 1 CR 935/56 1957-06-21Czy własność rzeczy ruchomych nabytych przez Państwo na podstawie art. 34 dekretu o majątku opuszczonym i poniemieckim może nastąpić, jeśli bieg terminu przewidzianego w tym przepisie został przerwany przez właściciela?
Powołane przepisy
art. 198 § 1 KPCart. 34art. 198 § 2 KPCart. 4part. 112 § 1art. 44 KPart. 4art. 383 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.