2 CR 251/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Masłowski. Sędziowie: J. Kamiński, J. Pietrzykowski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Joachima M. przeciwko Skarbowi Państwa (Ministerstwo Spraw Wewnętrznych - Wojewódzka Komenda Milicji Obywatelskiej w W.) o zapłatę odszkodowania, na skutek rewizji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 1 września 1960 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda rentę w kwocie zł 1.500 miesięcznie, poczynając od 19 września 1957 r., oraz kwotę zł 25.000 tytułem zadośćuczynienia za cierpienia fizyczne i krzywdę moralną, ustaliwszy odpowiedzialność strony pozwanej za doznane przez powoda szkody na podstawie ustawy z dnia 15.XI.1956 r. (Dz. U. Nr 54, poz. 243).W rewizji od tego wyroku, opartej na zarzucie naruszenia art. 191 pkt 3 k.p.c. i art. 158 § 1 k.z., strona pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania albo o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu prawomocnego załatwienia sprawy rentowej powoda. Nie kwestionując ani zasady odpowiedzialności, ani wysokości uwzględnionych przez Sąd Wojewódzki roszczeń, strona skarżąca wyraża pogląd, że wydany wyrok jest przedwczesny, ponieważ powodowi przysługuje renta z tytułu pracy w uspołecznionych zakładach pracy, sprawa zaś uzyskania renty z ZUS nie została załatwiona do dnia wydania wyroku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Orzecznictwo Sądu Najwyższego, na które powołuje się skarżący dla uzasadnienia reprezentowanego w rewizji poglądu, dotyczy roszczeń pracowników przeciwko pracodawcom o odszkodowanie za szkody spowodowane wypadkiem w zatrudnieniu, do których to roszczeń odnoszą się m. in. przepisy dekretu z dn. 25.VI.1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 97). W myśl art. 24-26 tego dekretu wynagrodzenie szkody ogranicza się do kwoty, o którą wynagrodzenie należne w myśl przepisów prawa cywilnego przewyższa świadczenia należne od ZUS-u. Powyższe przepisy dekretu przytaczał Sąd Najwyższy dla uzasadnienia stanowiska o przedwczesności wyrokowania przed ustaleniem wysokości renty ubezpieczeniowej przez właściwy organ rentowy.W niniejszej sprawie sytuacja prawna jest o tyle odmienna, że roszczenia powoda nie wywodzą się z wypadku w zatrudnieniu, wskutek czego powołane wyżej przepisy w ogóle nie mogą mieć zastosowania.Wprawdzie w myśl art. 157 § 1 k.z., który ma zastosowanie w sprawie niniejszej, odszkodowanie powinno odpowiadać rzeczywiście doznanej przez powoda szkodzie, wobec czego pobierane świadczenia ubezpieczeniowe również musiałyby być uwzględnione przy ustalaniu wysokości odszkodowania, jednakże w sprawie jest niesporne, że powód nie otrzymuje żadnych świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego.Gdyby w toku procesu cywilnego o odszkodowanie toczyło się przed organem rentowym postępowanie o przyznanie świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego, to względy ekonomii procesowej i wzgląd na ustalenie rzeczywiście poniesionej szkody mogłyby uzasadnić zawieszenie postępowania cywilnego do czasu rozstrzygnięcia wniosku powoda przez organ rentowy. Jednakże w sprawie jest niesporne, że takie postępowanie przed organami rentowymi nie toczyło się i nie toczy, z odpowiedzi zaś powoda na rewizję wynika, że nie zamierza on w ogóle występować o świadczenia z funduszu ubezpieczeń społecznych, uważając wniosek o takie świadczenia za bezcelowy i powołując się w tym względzie na informacje uzyskane w placówkach ZUS-u.Skoro więc powód nie korzysta ze świadczeń ubezpieczeniowych i o takie świadczenia w ogóle się nie ubiega i skoro nie ma żadnej podstawy prawnej do tego, aby sąd mógł zobowiązać powoda do złożenia wniosku o świadczenia rentowe oraz aby mógł uzależnić przyznanie dochodzonego przez powoda odszkodowania od uprzedniego zgłoszenia wniosku i przesądzenia przez właściwe organy rentowe istnienia lub nieistnienia uprawnień do świadczeń ubezpieczeniowych, to zarzuty rewizji strony pozwanej należało uznać za nieuzasadnione, a rewizję za podlegającą oddaleniu z mocy art. 383 k.p.c.Gdyby jednak okazało się w przyszłości, że po zakończeniu postępowania w niniejszej sprawie powód wystąpił o świadczenia ubezpieczeniowe w związku z doznanym inwalidztwem i że uzyskał takie świadczenia, to zachodziłyby warunki do wystąpienia przez stronę pozwaną z powództwem o stosowną zmianę wysokości zasądzonej w niniejszym procesie renty na podstawie art. V przep. wpr. k.p.c.