2 CR 264/58

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski (sprawozdawca). Sędziowie: J. Szczerski, M. Kenigsberg.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jana K. przeciwko Spółdzielni Pracy "B" i Edwardowi K. o odszkodowanie, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi dla m. Łodzi z dnia 2 listopada 1957 r.,zaskarżony wyrok zmienił w ten sposób, że oprócz zasądzonej już powodowi sumy 5.579,35 zł z odsetkami zasądził mu od pozwanej spółdzielni dalszą sumę 10.000 zł z 8% od 4 lutego 1957 r.Uzasadnienie faktycznePowód dochodził - w związku z wypadkiem przy pracy w przedsiębiorstwie pozwanej Spółdzielni - od niej samej i od brygadzisty, który nadzorował jego pracę, zadośćuczynienia za ból fizyczny i krzywdę moralną w wysokości 20.000 zł, wyrównania pomiędzy pobieranym zasiłkiem w czasie leczenia a faktycznymi zarobkami w kwocie 2.485 zł oraz za obniżenie zdolności do pracy renty miesięcznej w wysokości 500 zł. Sąd Wojewódzki zasądził powodowi od pozwanej Spółdzielni tytułem żądania pierwszego 5.000 zł, tytułem żądania drugiego 579,37 zł, a tytułem żądania trzeciego za 51/2 miesiąca po 104,28 zł miesięcznie. Poza tym powództwo oddalił.Od tego wyroku powód wniósł rewizję, żądając podwyższenia sumy 5.000 zł zasądzonej mu z tytułu zadośćuczynienia do 15.000 zł.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarżący nie podaje w rewizji, czy kieruje ją przeciwko obu pozwanym. Z treści jednak wniosku wynika, że skarży on wyrok tylko w części dotyczącej pozwanej Spółdzielni, skoro chodzi mu o podwyższenie sumy zasądzonej tytułem zadośćuczynienia, Sąd Wojewódzki zaś zasądził je tylko od Spółdzielni.Żądanie skarżącego, aby Sąd podwyższył dochodzone zadośćuczynienie, nie jest uzasadnione, gdyż suma przyznana z tego tytułu odpowiada w zupełności krzywdzie, której w tym zakresie skarżący doznał przez utratę wskazującego i średniego palca prawej ręki. Twierdzenie skarżącego, że jako młody człowiek jest niewytrzymały na bóle i dlatego cierpienia fizyczne były szczególnie dotkliwe, nie są przekonywające. Dalszy zaś jego zarzut, że jest zeszpecony na całe życie, też nie jest przekonywający, gdyż zeszpecenie wskutek utraty dwóch palców nie jest znaczne.Skarżący uzasadnia jednak swoje żądanie podwyższenia zasądzonej sumy zadośćuczynienia ponadto tym, że według opinii lekarza biegłego nigdy nie będzie mógł być dobrym rzemieślnikiem i że nie będzie mógł pisać. Zarzuty te nie uzasadniają wprawdzie roszczenia o zadośćuczynienie z art. 166 k.z., są natomiast istotne w zakresie renty, albowiem żądać jej można nie tylko - jak to uznał Sąd Wojewódzki - z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do zarobkowania, lecz ponadto z powodu zmniejszenia się widoków powodzenia i zwiększenia potrzeb. Jest zaś rzeczą oczywistą, że kto żyjąc z pracy rąk, utraci - jak skarżący - dwa palce u prawej ręki, ten nie ma takich samych szans znalezienia pracy albo pracy pełnowartościowej jak pracownik o zdrowych rękach. Niejednej pracy nie będzie on mógł w ogóle wykonywać, chociaż zapewniałaby mu lepsze zarobki. Jest również rzeczą oczywistą, że skarżący wskutek braku 2 palców u prawej ręki będzie musiał w niejednych czynnościach, potrzebnych mu osobiście, wyręczać się płatną pomocą innych osób.Odmówienie zatem powodowi renty w całości tylko dlatego, że zarobki jego na razie się nie zmniejszyły, nie było uzasadnione. Nie może zaś uzasadniać pominięcia tego słusznego żądania powoda fakt, że w rewizji wnosi on o podwyższenie zadośćuczynienia, a nie o uwzględnienie żądania o rentę. Według założeń naszego ustroju nadmierny formalizm w procesie nie jest usprawiedliwiony, bo znajduje się w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej. Dlatego też czynności strony należy oceniać nie według ich dosłownego brzmienia, lecz przede wszystkim z punktu widzenia celu, który strona czynnością swoją w procesie pragnie osiągnąć. Powodowi zaś nie chodzi o osiągnięcie właśnie wyższego zadośćuczynienia, lecz raczej o wyrównanie wszelkiej szkody, jakiej doznał w wypadku. Zapytany na rozprawie wyjaśnił, że przez zasądzenie mu dalszych 10.000 zł będzie z tytułu odszkodowania za wypadek całkowicie zaspokojony.Opierając się więc na tych podstawach, Sąd Najwyższy uznał za dopuszczalne zakwalifikowanie żądania rewizyjnego powoda jako żądania o rentę, zamiast której - w okolicznościach niniejszej sprawy - należało przyznać jednorazowe odszkodowanie. Wysokość jego nie może być niższa aniżeli 10.000 zł, jeżeli uwzględni się nie tylko wagę utraty dwóch palców u prawej ręki, ale również i to, że chodzi o rentę dożywotnią.Z przyczyn powyższych należało zmienić zaskarżony wyrok na podstawie art. 386 k.p.c. i orzec jak w sentencji.