2 CR 751/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Wasilkowska. Sędziowie: F. Błahuta, Z. Warman (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Franciszka A. przeciwko Wiktorii N. o wydanie testamentu, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku zaocznego Sądu Powiatowego w Wieluniu z dnia 12 stycznia 1960 r.,uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu w Wieluniu do ponownego rozpoznania we właściwym trybie; zlecił temuż Sądowi pobranie od Wiktorii A. wpisu od rewizji nadzwyczajnej.Uzasadnienie faktyczneFranciszek, syn Franciszka A., w pozwie z dnia 9 września 1959 r. twierdził, że zmarły w dniu 2 września 1959 r. jego ojciec, Franciszek A., pozostawił testament sporządzony w dniu 12 marca 1959 r. oraz że testament znajduje się w posiadaniu wdowy, Wiktorii A., matki powoda, która wzbrania się go wydać. Na tej podstawie powód domagał się nakazania pozwanej Wiktorii A. wydania testamentu, który zamierza złożyć Sądowi Powiatowemu w Wieluniu.Sąd Powiatowy w Wieluniu wyrokiem zaocznym z dnia 12 stycznia 1960 r. powództwo uwzględnił. Po doręczeniu w dniu 13 lutego 1960 r. wypisu wyroku pozwanej, wyrok ten na skutek niezaskarżenia go uprawomocnił się.W dniu 18 sierpnia 1960 r. wpłynęła do Sądu Najwyższego rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości od tego wyroku, złożona na skutek podania pozwanej. Rewizja nadzwyczajna, zarzucając naruszenie art. 345 k.p.c., art. 52 post. spadk., art. 228 § 2 k.p.c. w związku z art. 4 k.p.n. oraz art. 24 k.p.n., wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu w Wieluniu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, rozpoznając powyższą rewizję nadzwyczajną, zważył, co następuje:Jak to trafnie podkreśla wywód rewizji, powództwo o wydanie testamentu mogło być potraktowane jedynie jako wniosek o złożenie testamentu sądowi, dopuszczalny na mocy art. 52 § 1 dekretu z dnia 8 listopada 1945 r. o postępowaniu spadkowym, i podlegający rozpoznaniu w trybie postępowania niespornego (art. 1 tegoż dekretu).Z istoty postępowania niespornego wynika, że nie może ono zakończyć się orzeczeniem zaocznym i że przepis art. 345 k.p.c. poprzez art. 4 k.p.n. nie ma w tym postępowaniu zastosowania. Kwestia ta bowiem została wyraźnie unormowana w kodeksie postępowania niespornego, bo art. 24 stanowi, że nieprzybycie zawiadomionych uczestników postępowano nie tamuje rozpoznania sprawy. Również w takim wypadku, w myśl art. 26 k.p.c., sąd jest obowiązany z urzędu do wyjaśnienia okoliczności sprawy przez przeprowadzenie dowodów i dochodzeń.Gdy zatem rozpoznanie niniejszej sprawy w niewłaściwym trybie zadecydowało o jej wadliwym rozstrzygnięciu, konieczne jest uchylenie zaskarżonego wyroku w celu ponownego rozpoznania sprawy w trybie postępowania niespornego po zastosowaniu art. 228 § 2 k.p.c.Na mocy więc art. 398 k.p.c. w związku z art. 4 k.p.n. oraz art. 111 ust. 2 przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 1958 r. Nr 18, poz. 75) należało orzec jak w sentencji.