2 CZ 123/57

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Janiny D. i Grażyny D. przeciwko Przedsiębiorstwu "Dom Mody" we Wrocławiu o odszkodowanie, po rozpoznaniu zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 1956 r. - zaskarżone postanowienie uchylił.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 19 września 1956 r. Sąd Wojewódzki odrzucił rewizję strony pozwanej stwierdzając, że wpłynęła ona po terminie.Postanowienie to zaskarżyła strona pozwana zażaleniem, w którym twierdzi, że rewizję złożyła w terminie, a Sąd pomylił się biorąc kopertę, w której nadesłano później odpisy rewizji, jako tę, w której rewizję nadano. Równocześnie strona pozwana złożyła drugie pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia rewizji, w którym także twierdzi, że rewizję nadała na pocztę w terminie.Sąd Wojewódzki nie nadał biegu zażaleniu, a postanowieniem z dnia 6 grudnia 1956 r. oddalił wniosek o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu Sąd Wojewódzki wywodzi, że w rzeczywistości strona pozwana wniosła rewizję po terminie i konkluduje, że dlatego "odmówiono wnioskowi strony pozwanej o przywrócenie terminu do wniesienia rewizji".W zażaleniu na postanowienie z dnia 6 grudnia strona pozwana wnosi o jego zmianę i przywrócenie terminu, wywodząc, że jednak wniosła rewizję w terminie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarówno pisma pozwanego jak i treść zaskarżonego postanowienia wskazują na pomieszanie funkcji zażalenia na bezzasadne odrzucenie rewizji i wniosku o przywrócenie uchybionego terminu.Strona pozwana popadła w sprzeczność we własnych twierdzeniach, skoro wniosła równocześnie dwa pisma procesowe o treści wzajemnie się wykluczającej. Jeżeli strona pozwana twierdzi, że rewizję wniosła w terminie, to mogła wnieść tylko zażalenie na odrzucenie tej rewizji, a nie wniosek o przywrócenie terminu, skoro żądać przywrócenia terminu można tylko wówczas, gdy go się uchybiło.Podobny błąd popełnił Sąd Wojewódzki, skoro rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu (nie zawierający zresztą ani słowa co do przyczyn uchybienia terminu) oddala go dlatego, że termin został uchybiony. Wniosek o przywrócenie terminu jest z natury rzeczy aktualny tylko o tyle, o ile terminu nie dotrzymano, a rozpoznanie wniosku polega na ocenieniu, czy uchybienie nastąpiło z winy strony czy bez jej winy (art. 178 § 1 k.p.c.). Rozważania Sądu Wojewódzkiego co do cech kopert, a w konsekwencji wniosek, że termin jednak został uchybiony, mogły być aktualne tylko przy rozpoznawaniu zażalenia na odrzucenie rewizji, nigdy zaś przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu. Rozpoznanie zażalenia nie należało oczywiście do Sądu Wojewódzkiego. Ponieważ zaskarżone postanowienie zawiera wywody dla kwestii przywrócenia terminu całkowicie bezprzedmiotowe, natomiast przyczyn oddalenia wniosku o przywrócenie terminu nie podaje, należy je uchylić.Sąd Wojewódzki powinien przede wszystkim zażądać od strony pozwanej oświadczenia, czy popiera ona zażalenie na odrzucenie rewizji, a cofa wniosek o przywrócenie terminu, czy też cofa zażalenie, a popiera wniosek o przywrócenie terminu. W tym wypadku strona pozwana powinna wskazać przyczyny uchybienia terminu i wyjaśnić, dlaczego uważa je za niezawinione. Podtrzymywanie równocześnie zażalenia i wniosku o przywrócenie terminu byłoby sprzeczne z logiką. Jeżeli strona pozwana czyni to przez tzw. "ostrożność procesową", to należy wyjaśnić, że po ewentualnym oddaleniu jej zażalenia na odrzucenie rewizji, będzie miała możność złożenia z kolei wniosku o przywrócenie terminu. Termin do złożenia tego wniosku (art. 179 § 1 k.p.c.) nie rozpoczyna bowiem biegu przed momentem, gdy strona dowie się, że w ogóle uchybiła terminu. Gdy strona twierdzi, że terminu nie uchybiła i zaskarża postanowienie o odrzuceniu rewizji, termin z art. 179 § 1 k.p.c. biegnie dopiero od chwili doręczenia wydanego na posiedzeniu niejawnym postanowienia sądu rewizyjnego oddalającego zażalenie.Gdy strona pozwana wbrew powyższym wskazówkom podtrzymała zarówno zażalenie jak i wniosek o przywrócenie terminu, należy przedstawić Sądowi Najwyższemu zażalenie na odrzucenie rewizji, a dopiero po ewentualnym oddaleniu tego zażalenia rozpoznać wniosek o przywróceniu terminu. Gdyby natomiast Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie, rozpoznawanie wniosku o przywrócenie terminu stałoby się bezprzedmiotowe.