3 CO 20/58

PostanowienieIzba Cywilna1958-10-11

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie całego sądu powiatowego, a także wszystkich sądów powiatowych w zasięgu kompetencyjnym danego sądu wojewódzkiego, jest dopuszczalny na gruncie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
Ratio decidendi
Kodeks postępowania cywilnego nie przewiduje możliwości wyłączenia całego sądu, a jedynie sędziego orzekającego w danej sprawie, o ile zachodzą przesłanki z art. 49 lub art. 50 § 1 k.p.c. W związku z tym wniosek o wyłączenie Sądu Powiatowego w Tarnowie oraz wszystkich sądów powiatowych w zasięgu kompetencyjnym Sądu Wojewódzkiego w Krakowie jest prawnie niedopuszczalny.
Stan faktyczny
Uczestnicy postępowania wnieśli o wyłączenie Sądu Powiatowego w Tarnowie oraz sądów powiatowych w zasięgu Sądu Wojewódzkiego w Krakowie. Motywacją było to, że wnioskodawczyni jest żoną sędziego wojewódzkiego w Krakowie, któremu podlega instancyjnie Sąd Powiatowy w Tarnowie. Sąd Wojewódzki w Krakowie przedstawił wniosek do Sądu Najwyższego, wskazując na brak podstaw prawnych do przekazania sprawy do sądu powiatowego w okręgu innego sądu wojewódzkiego, gdyby wniosek został uwzględniony.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek uczestników postępowania o wyłączenie sądu.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa M. K. przeciwko S., G., Z., C. O., M. O. żonie W., M. O. córce W., M. T. i A. O. o dział spadku po J. i J. O., po rozpoznaniu wniosku M. O. o wyłączenie Sądu Powiatowego w Tarnowie oraz sądów powiatowych w zasięgu Sądu Wojewódzkiego w Krakowie i przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi powiatowemu w zasięgu innego sądu, aniżeli Sąd Wojewódzki w Krakowie, po rozpoznaniu przedstawionego tegoż wniosku przez Sąd Wojewódzki w Krakowie, wniosek oddalił.Uzasadnienie faktycznePismem z dnia 11 września 1958 r. uczestnicy postępowania M. O. (matka) i M. O. (córka) wnieśli o wyłączenie Sądu Powiatowego w Tarnowie oraz sądów powiatowych w zasięgu kompetencyjnym Sądu Wojewódzkiego w Krakowie i przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi powiatowemu w okręgu innego sądu wojewódzkiego.Uczestnicy motywują swój wniosek o wyłączenie faktem, że wnioskodawczyni M. K. jest żoną S. K., sędziego wojewódzkiego w Krakowie, któremu z racji jego funkcji służbowych podlega instancyjnie Sąd Powiatowy w Tarnowie; wobec czego tego rodzaju stosunek służbowy może wywołać wątpliwość co do bezstronności Sądu Powiatowego w Tarnowie.Powyższy wniosek został przedstawiony do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu przez przewodniczącego VII Wydziału Cywilnego - Rewizyjnego Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z tym uzasadnieniem, że przyjmując teoretycznie, iż Sąd Wojewódzki w Krakowie jako przełożony instancyjnie nad Sądem Powiatowym w Tarnowie przychyliłby się do wniosku wyżej wymienionych uczestników, nie miałby władzy uzasadnionej przepisem kodeksu postępowania cywilnego przekazania przedmiotowej sprawy sądowi powiatowemu, leżącemu w okręgu innego sądu wojewódzkiego, czego właśnie domagają się uczestnicy.Wniosek uczestników postępowania nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 50 § 1 k.p.c. niezależnie od przyczyn wymienionych w artykule 49 k.p.c., przy zaistnieniu których sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy, Sąd wyłącza sędziego na wniosek strony, jeżeli pomiędzy sędzią a jedną ze stron, jej ustawowym przedstawicielem lub pełnomocnikiem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego. Z treści tych przepisów, jak również art. 52 i 53 k.p.c. wynika, że kodeks postępowania cywilnego nie przewiduje możliwości wyłączenia całego sądu, a jedynie sędziego orzekającego w danej sprawie, o ile zachodzą przesłanki z art. 49 względnie 50 § 1 k.p.c. Wniosek więc uczestników postępowania o wyłączenie Sądu Powiatowego w Tarnowie a nadto wszystkich sądów powiatowych w zasięgu kompetencyjnym Sądu Wojewódzkiego w Krakowie jest prawnie niedopuszczalny.Niezależnie od powyższego zauważyć należy, o ile chodzi o sędziego sądu powiatowego rozpoznającego przedmiotową sprawę, że okoliczność, iż mąż wnioskodawczyni jest sędzią sądu wojewódzkiego, nie może sama przez się przemawiać za tym, że między sędzią orzekającym a mężem wnioskodawczyni zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Wnioskodawcy zaś poza ogólnym stwierdzeniem, że mąż wnioskodawczyni jest sędzią wojewódzkim w Krakowie, nie przytaczają żadnych faktów, które by wskazywały na zachodzący między tymi sędziami stosunek osobisty w rozumieniu art. 50 § 1 k.p.c.Z tych względów wniosek uczestników postępowania podlega oddaleniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 50 § 1 KPCart. 52art. 49§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.