3 CR 357/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Bryl. Sędziowie: M. Grudziński (sprawozdawca), Z. Masłowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Cecylii, Urszuli, Janusza i Lidii S. przeciwko Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Budownictwa Terenowego w M. o 40.000 zł, na skutek rewizji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 19 grudnia 1961 r., uchylił zaskarżony wyrok tylko w części dotyczącej opłat sądowych i kosztów procesu (pkt 4 i 5 zaskarżonego wyroku) oraz w części oddalającej powództwo o rentę ponad 100 zł miesięcznie, począwszy od 1 września 1959 r. dla każdego z powodów z 8% od dnia uchybienia każdej raty (pkt 1 zaskarżonego wyroku), i sprawę w uchylonym zakresie przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach, pozostawiając temuż Sądowi rozstrzygniecie wniosku powodów o przyznanie kosztów postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneMąż powódki Cecylii S. i ojciec pozostałych powodów Urszuli, Janusza i Lidii zginął w wypadku samochodowym, spowodowanym przez Józefa K., szofera Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Terenowego w M. Józef K. został prawomocnie skazany przez sąd karny. Powodowie poszukują od pozwanego Przedsiębiorstwa zadośćuczynienia za krzywdę moralną oraz renty wyrównawczej po zł 200 miesięcznie na rzecz Janusza i Lidii S., zł 300 miesięcznie na rzecz Urszuli S. oraz zł 400 na rzecz Cecylii S.Sąd Wojewódzki w Katowicach zasądził, między innymi, na rzecz każdego z powodów rentę po zł 100 miesięcznie, kierując się następującymi przesłankami. Przeciętne zarobki netto zmarłego Franciszka S. wynosiły około 2.100 zł miesięcznie. Z sumy tej na wydatki związane z jego osobą przypadało około 800 zł. Na poczet różnicy przeznaczonej na utrzymanie żony i dzieci a wynoszącej 1.300 zł Sąd Wojewódzki zaliczył rentę z ZUS w kwocie 913 zł i w ten sposób doszedł do wniosku, że "utracona korzyść powodów w związku ze śmiercią ich męża i ojca" wynosi sumę około 400 zł miesięcznie (1.300 - 913).Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżyli rewizją powodowie tylko w części dotyczącej renty wyrównawczej. Wnoszą o uchylenie wyroku w tym zakresie i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bądź też o jego zmianę i dodatkowe zasądzenie: na rzecz Janusza i Lidii S. po zł 100 miesięcznie dla każdego z nich, na rzecz Urszuli S. zł 200, a na rzecz Cecylii S. zł 300 miesięcznie.Skarżący zarzucają sprzeczność ustaleń z zebranym w sprawie materiałem, obrazę art. 326, art. 242 i art. 336 k.p.c. oraz naruszenie art. 158 § 1 i art. 162 § 2 k.z.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarżący trafnie zarzuca, że Sąd Wojewódzki przy obliczeniu zarobków Franciszka S. pominął twierdzenie powódki Cecylii S., że mąż jej zarabiał dodatkowo 400 zł miesięcznie jako instruktor Związku Harcerstwa Polskiego. Jeśli powódka nie przedstawiła żadnych dowodów na to twierdzenie, a Sąd Wojewódzki miał wątpliwości, czy jest ono prawdziwe, to powinien był postąpić zgodnie z art. 236 k.p.c. i z urzędu zwrócić się o przedstawienie odpowiednich dowodów do ZHP. To samo dotyczy deputatu węglowego oraz stałej premii, którą - według twierdzeń powódki - mąż jej otrzymywał w Kopalni Węgla "B".Odmiennie przedstawia się zagadnienie zaliczenia do dochodów denata otrzymywanych przezeń kosztów delegacji z tytułu podróży służbowych. Uzyskiwane stąd wpłaty - niezależnie od kwestii częstotliwości wyjazdów służbowych - są przeznaczone na pokrycie wydatków pracowników poza miejscem ich zamieszkania, z reguły wyższych, niż ponoszą oni w ramach utrzymania rodziny. Stąd też słusznie Sąd Wojewódzki nie zaliczył do dochodów denata otrzymywanych przezeń diet związanych z podróżami służbowymi.Z przytoczonych wyżej względów, przy prawidłowym wyjaśnieniu sprawy może się okazać, że zarobki powoda były większe niż to przyjął zaskarżony wyrok, to zaś może wpłynąć na wysokość renty wyrównawczej. Dlatego Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo co do renty i sprawę w tym zakresie przekazał do ponownego rozpoznania.