3 CZ 100/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Wasilkowska. Sędziowie: M. Kenigsberg (sprawozdawca), F. Szczepański.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stanisława J. przeciwko Mariannie J. o rozwód, po rozpoznaniu zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 24 czerwca 1959 r.,zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód Stanisław J. wniósł w dniu 14 listopada 1957 r. do Sądu Wojewódzkiego w Katowicach - Ośrodek Zamiejscowy w Częstochowie powództwo o rozwód przeciwko pozwanej Mariannie J.Postanowieniem z dnia 29 listopada 1957 r. Sąd Wojewódzki w Katowicach - Ośrodek Zamiejscowy w Częstochowie, uwzględniwszy wniosek powoda, przekazał sprawę do rozpoznania Wydziałowi II Sądu Wojewódzkiego w Katowicach podnosząc, że fakt, iż powód jest ławnikiem Sądu w Częstochowie, mógłby stworzyć mniemanie, że znajomość powoda z ławnikami będzie wykorzystana na korzyść powoda.W dniu 14 kwietnia 1959 r. pozwana zgłosiła zarzut niewłaściwości miejscowej Sądu Wojewódzkiego w Katowicach twierdząc, że sądem wyłącznie właściwym do rozpoznania sprawy jest Sąd Wojewódzki w Katowicach - Ośrodek Zamiejscowy w Częstochowie.Postanowieniem z dnia 6 maja 1959 r. Sąd Wojewódzki w Katowicach (Wydział II) wniosek pozwanej o przekazanie sprawy właściwemu miejscowo Sądowi Wojewódzkiemu w Częstochowie oddalił, podnosząc w uzasadnieniu, co następuje:Przepisy kodeksu postępowania cywilnego nie regulują wzajemnego stosunku pomiędzy sądami a ich ośrodkami zamiejscowymi. Ośrodek Zamiejscowy w Częstochowie jest tylko jednym z Wydziałów Sądu Wojewódzkiego w Katowicach. Sąd Wojewódzki w Katowicach był przeto, jako sąd macierzysty, właściwy do rozpoznania wszystkich spraw osób, które mieszkają w jego okręgu.Przekazanie niniejszej sprawy przez Sąd w Częstochowie Sądowi w Katowicach należy traktować jedynie jako przekazanie sprawy jednego Wydziału drugiemu Wydziałowi tego samego Sądu.Gdyby przyjąć w myśl orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1958 r. 4 CZ 29/58, że ośrodki zamiejscowe sądów wojewódzkich są w stosunku do sądów wojewódzkich sądami równorzędnymi w rozumieniu art. 207 § 3 i art. 391 k.p.c., to wówczas należałoby konsekwentnie uznać, że Sąd Wojewódzki w Katowicach był zgodnie z art. 207 § 3 k.p.c. związany postanowieniem z dnia 29 listopada 1957 r., gdyż postanowienie to wydał sąd równorzędny.Zresztą Sąd w Częstochowie przekazał sprawę do Katowic nie ze względu na swoją niewłaściwość miejscową, ale ze względu na wniosek powoda o wyłączenie tegoż Sądu w Częstochowie.To postanowienie z 6 maja 1959 r. zaskarżyła zażaleniem do Sądu Najwyższego pozwana, wnosząc o jego zmianę i przekazanie sprawy Sądowi w Częstochowie jako miejscowo właściwemu.Uzasadnienie prawneZażalenie pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie.Nie jest uzasadniony jedyny zarzut tegoż zażalenia, że Sąd Wojewódzki w Katowicach dopuścił się obrazy art. 207 § 3 k.p.c. przez uznanie, że zgodnie z tym przepisem nie może on przekazać sprawy z powrotem do rozpoznania Sądowi w Częstochowie, gdyż związany jest postanowieniem tegoż Sądu o przekazaniu sprawy. Błędny jest pogląd żalącej się, że związanie postanowieniem o przekazaniu sprawy w rozumieniu art. 207 § 3 k.p.c. ma miejsce wówczas, gdy przekazanie sprawy nastąpiło w wyniku uznania swej niewłaściwości przez sąd przekazujący, nie ma natomiast takiego związania, gdy - jak w sprawie niniejszej - Sąd w Częstochowie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w wyniku uwzględnienia wniosku powoda o wyłączenie Sądu w Częstochowie. Przepis art. 207 § 3 k.p.c. ma zastosowanie w każdym wypadku, gdy sąd przekaże sprawę sądowi równorzędnemu, bez znaczenia zaś jest podstawa tego przekazania i obojętne jest, czy podstawa tego przekazania była słuszna. Sąd, któremu sprawa została przekazana nie może tej kwestii badać. Jedynie strona może zaskarżyć tę bezpodstawność przekazania w drodze zażalenia w myśl art. 391 § 1 pkt 1 k.p.c.Skoro pozwana nie wniosła zażalenia na postanowienie z dnia 29 listopada 1957 r., którym to postanowieniem Sąd w Częstochowie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach, to nie może obecnie tego czynić po dwóch latach od chwili tego przekazania, gdy Sąd, któremu sprawa została przekazana, odmawia - powołując się na art. 207 § 3 k.p.c. - zwrotu sprawy Sądowi, który dokonał przekazania.Błędnie powołuje się również zażalenie na art. 228 k.p.c., gdyż Sąd w Katowicach, do którego sprawa została przekazana, nawet w razie stwierdzenia z urzędu, że do rozpoznania sprawy nie jest właściwy, nie mógłby zwrócić akt sprawy Sądowi w Częstochowie, gdyż stanowiłoby to znowu naruszenie art. 207 § 3 k.p.c. Celem przepisu art. 207 § 3 k.p.c. było zapobieżenie sytuacji, w której sądy równorzędne nawzajem nie honorowałyby swoich postanowień o przekazaniu sprawy i wzajemnie odrzucałyby sobie te sprawy, kodeks postępowania cywilnego zaś nie zawiera przepisu, który by regulował tryb rozstrzygania takiego sporu (poza zażaleniem strony niezadowolonej z takiego przekazania, ale wniesionym w ustawowym terminie).Słusznie również Sąd Wojewódzki w Katowicach wysunął jako argument dodatkowy okoliczność, że i względy ekonomii procesowej przemawiają za nieuwzględnieniem zażalenia pozwanej, skoro wskutek niewniesienia przez nią zażalenia we właściwym czasie na postanowienie Sądu w Częstochowie o przekazaniu sprawy Sąd w Katowicach, rozpoznając sprawę przez blisko dwa lata, przeprowadził już prawie wszystkie zaofiarowane przez strony dowody (pozostało tylko przesłuchanie stron).Z braku więc uzasadnionych podstaw zażalenie oddalono.