4 CR 21/60

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zenona J. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministerstwu Obrony Narodowej o odszkodowanie, po rozpoznaniu rewizji obu stron od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 4 listopada 1959 r., oddalił obie rewizje.Uzasadnienie faktyczneMałoletni powód, urodzony 8 marca 1950 r., uległ wypadkowi postrzelenia w dniu 7 czerwca 1958 r., w wyniku czego amputowano mu lewą kończynę dolną powyżej stawu skokowego.Pozwany Skarb Państwa uznał zgłoszone w pozwie roszczenie do kwoty 1017 zł tytułem zwrotu kosztów leczenia powoda i do 15 000 zł tytułem zadośćuczynienia za cierpienia fizyczne i krzywdę moralną oraz zwiększonych kosztów utrzymania powoda w okresie po wypadku, wnosząc o oddalenie jako nieuzasadnionych dalszych roszczeń przekraczających uznane sumy.Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego 25 000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz 1017 zł celem wyrównania efektywnych wydatków poniesionych przez powoda, a wywołanych wypadkiem, oddalił natomiast roszczenia powoda o rentę tymczasową w wysokości 400 zł miesięcznie z uwagi na przyznanie mu miesięcznej renty wypadkowej z funduszów społecznych w wysokości 150 zł, która w całości zaspokaja związane w chwili obecnej potrzeby powoda.Wyrok zaskarżyły obie strony zarzucając naruszenie przez Sąd Wojewódzki przepisu art. 165 § 1 k.z., przy czym powód żąda podwyższenia zadośćuczynienia do 60 000 zł, pozwany zaś obniżenia do 15 000 zł, nadto powód domaga się zmiany wyroku w części oddalającej roszczenie o rentę i zasądzenia z tego tytułu miesięcznej kwoty w wysokości 250 zł.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Chybione są wywody powoda przytoczone w rewizji, a sprowadzające się do zarzutu naruszenia przepisów § 2 i § 3 art. 161 k.z. Powód w chwili wypadku, jak i nadal jest uczniem szkoły podstawowej. Powoływanie się przeto na zmniejszenie możliwości zarobkowych powoda w przyszłości jest przedwczesne i nie może uzasadniać w tej płaszczyźnie renty, gdyż jej aktualność przypadać może dopiero w czasie, gdy człowiek normalnie staje się zdolnym do pracy zarobkowej, której poszkodowany prawdopodobnie poświęciłby się, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Do tego czasu podstawą uzasadniającą przyznanie powodowi renty mogą być jego zwiększone wskutek wypadku aktualne potrzeby. W celu ich zaspokojenia powodowi została przyznana renta wypadkowa w wysokości 150 zł miesięcznie. Potrzebę przyznania dalszej miesięcznej renty w wysokości 250 zł powód błędnie uzasadnia nie aktualnymi potrzebami, lecz przewidywanymi w przyszłości, powołuje się bowiem jedynie na to, iż powód celem stworzenia sobie warunków egzystencji poza rolnictwem (ojciec ma gospodarstwo rolne) będzie musiał zdobyć odpowiednie wykształcenie, w tym zaś celu będzie musiał chodzić do pełnej szkoły podstawowej odległej o 5 km a następnie liceum, w związku z czym powstaną koszty związane bądź z odwożeniem, bądź z umieszczeniem powoda u obcych osób wzgl. w internacie. Nie negując możności powstania takich kosztów w przyszłości należy stwierdzić jako rzecz niesporną, że w chwili obecnej brak jest zwiększonych potrzeb w dziedzinie edukacji powoda, w każdym razie nie uzasadniają ich przytoczone wyżej przesłanki. Powód pobiera naukę w miejscowej szkole i będzie jeszcze mógł przez pewien czas do niej uczęszczać, mimo że nie stanowi ona pełnej podstawowej szkoły, skoro powód może być obecnie uczniem najwyżej 4 klasy. O hipotetycznym charakterze tych kosztów dowodzą zresztą same twierdzenia strony skarżącej, która je w przyszłości przewiduje, nie twierdzi natomiast, by już powstały względnie w najbliższym czasie miały powstać.Każda renta, nawet tymczasowa, ma choćby w przybliżeniu odpowiadać wyrządzonej szkodzie. Przewidywane zwiększenie aktualnych potrzeb w przyszłości, oparte na przesłankach, których konkretyzacja zależy od upływu pewnego czasu, nie może być brane pod uwagę przy ustaleniu renty bieżącej; na wypadek konkretyzacji wymienionych przesłanek ustawodawca przewiduje możność wystąpienia z żądaniem zmiany wysokości już przysądzonej renty w oparciu o przepis art. 163 § 2 k.z.Kwota 25 000 zł ustalona przez Sąd Wojewódzki, stanowi w okolicznościach sprawy stosowną w rozumieniu art. 165 § 1 k.z. sumę pieniężną jako zadośćuczynienie za doznane przez powoda cierpienia fizyczne i krzywdę moralną. Ocena Sądu w tym zakresie, uwzględniająca odczucie krzywdy chłopca w wieku powoda wskutek niemożności korzystania w pełni z uciech dostępnych jego rówieśnikom, trudności w poruszaniu się oraz doznane cierpienia fizyczne w okresie bezpośrednio po wypadku i nadal w razie zmiany temperatur jak i trwałość skutków kalectwa, jest niewadliwa i jako wszechstronna oraz zgodna z doświadczeniem życiowym nie podlega w postępowaniu rewizyjnym wzruszeniu. Przyznane zadośćuczynienie nie może też z powyższych przyczyn - wbrew odmiennym twierdzeniom strony pozwanej - uchodzić za wygórowane.Z tych przeto zasad obie rewizje jako pozbawione uzasadnionych podstaw podlegają oddaleniu (art. 383 k.p.c.).