4 CR 306/57

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Lipiński (sprawozdawca). Sędziowie: J. Kamiński, H. Radzikowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Urszuli W. przeciwko Wincentemu W. o rozwód, po rozpoznaniu rewizji pozwanego, od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 4 lipca 1956 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki, uwzględniając powództwo Urszuli W., orzekł rozwód jej małżeństwa z Wincentym W. z winy pozwanego, wykonywanie władzy rodzicielskiej nad synem powódki, przysposobionym przez pozwanego, powierzył powódce i od powoda na rzecz dziecka zasądził 100 zł miesięcznie alimentów.Strony zawarły małżeństwo w 1950 r. Powódka urodziła się w 1926 r., pozwany zaś w r. 1886. Sąd Wojewódzki ustalił, że pozwany źle traktował syna powódki, bił go, urządzał awantury powódce, lżył ją i bił, groził, że ją zabije, a po opuszczeniu go przez powódkę, która wyprowadziła się wraz z dzieckiem, nadal urządzał jej publicznie awantury. W tym stanie Sąd Wojewódzki uznał, że rozkład pożycia stron jest zupełny i trwały i że pozwany swym postępowaniem po rozejściu się stron rozkład ten pogłębił.W rewizji od powyższego wyroku pozwany domaga się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wywody rewizji zmierzają do wykazania, że zachowanie się pozwanego tłumaczy się miłością do żony i było przejawem zazdrości o nią oraz że rozwód powinien w każdym razie zostać orzeczony z winy obu stron, skoro powódka opuściła męża. Wywody te nie usprawiedliwiają rewizji.Zachowanie się pozwanego, jeżeliby je nawet można częściowo złożyć na karb zrozumiałej na tle wielkiej różnicy wieku zazdrości o żonę, biorąc rzecz obiektywnie, przyczyniło się niewątpliwie decydująco do rozkładu pożycia stron i w żadnym razie nie może być uznane za nie zawinione przez pozwanego. Fakt, że powódka opuściła męża, nie może być potraktowany jako zawiniona przez nią przyczyna rozkładu pożycia, gdyż z niewadliwych ustaleń Sądu Wojewódzkiego wynika, że powódka opuściła męża ze słusznej przyczyny, leżącej po jego stronie. Innych twierdzeń co do współwiny powódki pozwany nie przytacza nawet w rewizji. W tym stanie rzeczy Sąd Wojewódzki, słusznie uznając rozkład pożycia stron za zupełny i trwały, miał pełną podstawę do orzeczenia rozwodu z winy pozwanego.Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 32 k.r. i 437 k.p.c. przez orzeczenie z urzędu o alimentacji dziecka powódki, które pozwany przysposobił.Z mocy art. 64 k.r. przez przysposobienie powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek jak między rodzicami a dziećmi, a w związku z art. 69, 39 i 56 § 1 k.r. przysposabiającemu przysługuje władza rodzicielska nad dzieckiem i na nim ciąży obowiązek alimentacyjny wobec dziecka. Obowiązki alimentacyjne pomiędzy przysposobionym a jego krewnymi wprawdzie nie ustają, ale pozostają jak gdyby w zawieszeniu (art. 69 § 2 k.r.). Gdy dziecko przysposabiają małżonkowie wspólnie, władza rodzicielska przysługuje obojgu i oboje obciąża obowiązek alimentacyjny wobec dziecka. Gdy dziecko jednego z małżonków zostaje przysposobione przez drugiego małżonka, władza rodzicielska, jak to Sąd Najwyższy już wyjaśniał, przysługuje obojgu małżonkom (art. 69 § 1 k.r. nie ma wówczas zastosowania w stosunku do małżonka - rodzica dziecka), a obowiązek alimentacyjny wobec dziecka ciąży również na obojgu małżonkach (obowiązek rodzica nie doznaje ograniczeń z art. 69 § 2 k.r.). W obu wypadkach powstaje więc taka sytuacja prawna, jak by dziecko było dzieckiem pochodzącym z małżeństwa. W procesie o rozwód małżonków, którzy wspólnie przysposobili dziecko, lub takich małżonków, z których jedno jest rzeczywistym rodzicem dziecka, drugie zaś przysposobiło je, dziecko takie należy traktować jako dziecko małżonków i stosować przepisy art. 32 k.r. i 437 k.p.c. (ewentualnie też art. 438 k.p.c.). Zarzuty przeciwko zastosowanej przez Sąd Wojewódzki takiej właśnie wykładni art. 32 i 64 k.r. są więc nie usprawiedliwione.Rewizja słusznie zarzuca, że Sąd Wojewódzki w ogóle nie uzasadnił swego rozstrzygnięcia co do praw i obowiązków stron wobec dziecka. Stanowi to niewątpliwie uchybienie procesowe, które jednak w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie może doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Motyw powierzenia wykonywania władzy rodzicielskiej powódce jest oczywisty; pozwany zresztą tego rozstrzygnięcia nie zwalcza. Kwota zasądzonych od pozwanego alimentów (100 zł miesięcznie) jest tak niska, że uzasadnienia mogłoby wymagać tylko to, że Sąd Wojewódzki nie zasądził alimentów wyższych. Zasądzenie jednak tak niskiej kwoty uzasadnione jest wiekiem pozwanego i jego trudną sytuacją życiową, wynikającą z dokumentów i oświadczenia o wysokości zarobków na posiedzeniu pojednawczym.Przytoczone względy uzasadniają oddalenie rewizji (art. 383 k.p.c.).