4 CR 409/61

PostanowienieIzba Cywilna1961-01-25

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niedobór w sklepie, stwierdzony po okresie choroby kierowniczki i w czasie, gdy sklep był zamknięty i nie zaplombowany, może stanowić podstawę do zasądzenia odszkodowania od tej kierowniczki, zwłaszcza gdy nie przedstawiono protokołu z inwentaryzacji przeprowadzonej w trakcie jej choroby?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił rewizję, uznając, że niedobór w sklepie, stwierdzony po okresie choroby kierowniczki i w czasie, gdy sklep był zamknięty i nie zaplombowany, nie może stanowić podstawy do zasądzenia odszkodowania od tej kierowniczki. Brak przedstawienia protokołu z inwentaryzacji przeprowadzonej w trakcie jej choroby oraz nieuznanie przerzutów towarów bez protokołów uniemożliwiają ustalenie istnienia niedoboru zawinionego przez pozwaną. Sąd podkreślił, że art. 330 k.p.c. dotyczy jedynie ustalenia wysokości szkody, a nie zasady odpowiedzialności, powstania szkody czy związku przyczynowego.
Stan faktyczny
Powódka Gminna Spółdzielnia domagała się od pozwanej Cecylii S., byłej kierowniczki sklepu, odszkodowania w kwocie 23 851,85 zł z tytułu niedoboru stwierdzonego w sklepie. Pozwana zachorowała i przebywała w szpitalu od 2 do 20 grudnia 1955 r. W tym czasie sklep był zamknięty, a towary były przerzucane do innych sklepów bez protokołów. Powódka nie przedstawiła protokołu z remanentu z dnia 2 grudnia 1955 r. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając, że nie można ustalić istnienia niedoboru zawinionego przez pozwaną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję Prokuratora Wojewódzkiego z powodu braku uzasadnionych podstaw.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S. przeciwko Cecylii S. o odszkodowanie na skutek rewizji Prokuratora Wojewódzkiego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 19 grudnia 1960 r., oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePozwana była zatrudniona u powódki jako kierowniczka sklepu. Przeprowadzony przez powódkę za okres od dnia 1 września do 31 grudnia 1955 r. remanent ujawnił w sklepie pozwanej niedobór w wysokości 23 851,85 zł.Powódka domagała się zasądzenia od pozwanej tej kwoty.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo. Sąd Wojewódzki ustalił, że pozwana w dniu 2 grudnia 1955 r. zachorowała i została odwieziona do szpitala, W dniu 2 grudnia 1955 r. sporządzony został przez powódkę z natury spis towarów znajdujących się w sklepie prowadzonym przez pozwaną. Po powrocie pozwanej ze szpitala remanentu nie sporządzono. W czasie zamknięcia sklepu od 2 do 20 grudnia 1955 r. dokonano ze sklepu pozwanej przerzutu towarów łatwo psujących się do innych sklepów, lecz pozwanej przerzutami tymi nie uznano, gdyż towary te zabrano bez sporządzenia odpowiednich protokołów. Sklep w czasie choroby pozwanej od 2 do 20 grudnia 1955 r. był zamknięty przez powódkę, lecz nie zaplombowany a klucze były w posiadaniu zarządu powódki. Jaki był wynik remanentu sporządzanego w dniu 2 grudnia 1955 r. nie wiadomo, gdyż powódka remanentu tego nie ujawniła.Na podstawie tych ustaleń Sąd Wojewódzki uznał, że nie da się ustalić, czy w sklepie prowadzonym przez pozwaną powstał niedobór.Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżył rewizją Prokurator Wojewódzki, zarzucając, że Sąd Wojewódzki uchybił art. 242 § 1 i 330 k.p.c. gdyż winien był na podstawie materiału dowodowego zebranego w aktach śledztwa prokuratorskiego w sprawie S. 25/56 ustalić, że pozwana jako kierownik sklepu nie wywiązywała się należycie ze swych obowiązków, co usprawiedliwiało istnienie niedoboru i odpowiedzialność pozwanej z czynu niedozwolonego. Niemożność dokładnego określenia szkody - zdaniem skarżącego - nie zwalniała Sądu Wojewódzkiego od zasądzenia od pozwanej stosownej sumy na podstawie art. 330 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Wbrew poglądowi skarżącego okoliczności ujawnione w aktach śledztwa, świadczące, że pozwana nie wywiązywała się należycie z obowiązków kierownika sklepu, nie mogą usprawiedliwiać domniemania, że w sklepie pozwanej w wyniku tych zaniedbań powstało manko.Wprawdzie wyliczenie pozwanej przez powódkę wskazywało na niedobór w kwocie 23 851,85 zł, lecz Sąd Wojewódzki prawidłowo uznał, że wyliczenie to nie może być dowodem istnienia manka z uwagi na nieuznanie pozwanej przerzutami towarów w okresie jej choroby od dnia 2 do 20 grudnia 1955 r. oraz z uwagi na brak należytego zabezpieczenia sklepu w czasie tej choroby pozwanej.Ustalenia te - nie kwestionowane przez skarżącego - znajdują oparcie w zeznaniach świadków J. i P. oraz w opinii biegłego Z., z której nadto wynika, że powódka sporządziła w dniu 2 grudnia 1955 r. inwentaryzację w sklepie pozwanej, lecz protokołu tego ujawnić nie chciała. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym powódka wyjaśniła, że obecnie nie może już przedłożyć remanentu z dnia 2 grudnia 1955 r.Nie zachodziły także przesłanki do zastosowania art. 330 k.p.c. Istotę bowiem tego przepisu stanowi, że wyrokowanie na jego podstawie dotyczy tylko elementu wysokości szkody. Kwestia zasady odpowiedzialności, kwestia powstania szkody i związku przyczynowego między działaniem a szkodą nie należy do zakresu uregulowanego w art. 330 k.p.c. Jeżeli zatem Sąd Wojewódzki uznał, że powódka nie wykazała szkody zawinionej przez pozwaną, nie mógł poprzez art. 330 k.p.c. ustalić odpowiedzialności pozwanej.Z tych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 383 k.p.c. dla braku uzasadnionych podstaw oddalił rewizję.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 242 § 1art. 330 KPCart. 383 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.