I C 2792/52

Uzasadnienie faktyczneNależący do powódki sklep spożywczy w W., w którym pozwany zajmował stanowisko kierownika, wykazał w okresie od 2 VII do 22 VIII 1951 roku manko w wysokości 17.390 zł 04 gr.Na tej podstawie domagała się powódka zasądzenia na jej rzecz od pozwanego powyższej sumy.Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego na rzecz powódki 5.000 zł oddalając resztę powództwa.Sąd Wojewódzki ustalił, że w okresie obrachunkowym zostało stwierdzone manko w dochodzonej sumie, wynoszące 9% obrotu w danym czasie. Powstanie niedoboru - według ustaleń Sądu Wojewódzkiego - jest następstwem następujących okoliczności. Sklep powódki był trudny do prowadzenia, personel sklepu był mało rzetelny i niechętny do pracy. Na sposób zachowania się personelu zwracał uwagę komitet sklepowy. Pozwany starał się na właściwej drodze spowodować zmianę personelu, przedstawiając swoim przełożonym, lecz bezskutecznie, że za pracowników nie może ponosić odpowiedzialności. Sąd Wojewódzki doszedł do wniosku, że pozwany nie był dość stanowczy wobec personelu i wykazywał brak dostatecznej sprężystości na stanowisku kierownika sklepu.Ze stanowiska Sądu Wojewódzkiego skutki szkody należy przypisać nie tylko pozwanemu, lecz także kierownictwu spółdzielni, które wiedząc o niezdrowych stosunkach w sklepie nie przedsięwzięło natychmiastowych środków zapobiegawczych tolerując stan, który zachodzić nie powinien.Pozwany odpowiada zatem za szkodę z tytułu manka na podstawie art. 239 k. z. Skoro jednak do powstania szkody przyczyniło się również kierownictwo powodowej spółdzielni i nie da się ściśle ustalić stopnia udziału pozwanego i samego poszkodowanego w powstaniu manka, Sąd Wojewódzki uznał za słuszne określić odpowiedzialność pozwanego w wyższości 5.000 zł - przy zastosowaniu art. 158 k. z. i 330 k. p. c., oddalając powództwo w pozostałej części. Od wyroku Sądu Wojewódzkiego wniosła powódka rewizję z żądaniem uchylenia wyroku w części oddalającej roszczenie w kwocie 12.084 zł 04 gr i odesłania sprawy do ponownego rozpoznania, bądź jego zmiany i uwzględnienia powództwa w całości.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarżąca błędnie zarzuca, jakoby Sąd Wojewódzki oparł ustalenie wysokości szkody w oparciu o przepis art. 330 k. p. c. Sąd Wojewódzki stwierdził w uzasadnieniu, że niedobór wynosi 17.390 zł 04 gr. Ponieważ wysokość roszczenia odszkodowawczego została ściśle udowodniona, nie wchodził w grę przepis art. 330 k. p. c. Sąd Wojewódzki zastosował jedynie powyższy przepis dla ustalenia zakresu odpowiedzialności pozwanego ze względu na przepis art. 158 § 2 k. z., według którego odszkodowanie ulega odpowiedniemu zmniejszeniu w wypadku, gdy poszkodowany przyczynił się do wyrządzenia szkody. Ustalony przez Sąd Wojewódzki stan faktyczny uzasadniał obniżenie odszkodowania z mocy art. 158 § 2 k. z., lecz wobec niemożności ścisłego ustalenia, w jakim rozmiarze szkodę spowodował pozwany i w jakim stopniu do jej powstania przyczynił się sam poszkodowany, oparł swą decyzję na przepisie art. 330 k. p. c. Stanowisko Sądu Wojewódzkiego należy uznać za trafne. Przepis art. 330 k. p. c. stosuje się nie tylko wówczas, gdy w sprawie o szkody i straty ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe lub nader utrudnione, lecz także w przypadku, gdy nie da się ustalić stopnia przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody, co daje podstawę do odpowiedniego jej zmniejszenia z mocy art. 158 § 2 k. z. W warunkach ustalonych przez Sąd Wojewódzki istniały przesłanki do określenia "jako odpowiedniej" sumy 5.000 zł, co zależało od oceny Sądu Wojewódzkiego.Okoliczności sprawy wskazują na to, że pozwany zmuszony był współpracować z personelem nierzetelnym i do pracy niechętnym; mimo starań, władze przełożone nie spowodowały zmiany personelu sklepowego, pozostawiając pozwanego w otoczeniu pracowników lekceważących swe obowiązki i niszczących mienie społeczne, chociaż interwencja organów spółdzielczych, celem uzdrowienia panujących w sklepie stosunków, była rzeczą nieodzowną i pilną.Mimo że pozwany nie jest zwolniony od odpowiedzialności z tytułu powierzonego mu kierownictwa sklepu, zachowanie się powódki w poważnym stopniu - jak ustalił Sąd Wojewódzki - stało się przyczyną szkody.Wszelkie inne wywody skarżącej, mające uzasadnić pełną odpowiedzialność pozwanego za braki, wkraczają w dziedzinę merytoryczną i nie zawierają konkretnych zarzutów rewizyjnych. W tym stanie rzeczy Sąd Wojewódzki miał podstawę do zasądzenia od pozwanego jedynie kwoty 5.000 zł według swej oceny z powołaniem się na przepis art. 330 k. p. c.Wobec braku przeto uzasadnionych podstaw rewizyjnych - rewizja ulega oddaleniu.