4 CR 86/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Tyszka. Sędziowie: B. Łubkowski, W. Formański (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Tadeusza O. przeciwko Państwowym Gospodarstwom Rolnym - Inspektoratowi w Ch. o odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 17 czerwca 1960 r.,zmienił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo tylko o tyle, że zasądził od pozwanego na rzecz powoda dodatkowo 254,80 zł; oddalił rewizję w pozostałej części.Uzasadnienie faktycznePowód w związku z częściową utratą zdolności do pracy na skutek nieszczęśliwego wypadku, jakiemu uległ w czasie zatrudnienia w charakterze pracownika Państwowych Gospodarstw Rolnych, żądał na zasadzie art. 164 § 1 k.z. zasądzenia od strony pozwanej 54.000 zł tytułem jednorazowego odszkodowania oraz 254,80 zł, poniesionych na koszty podroży w czasie leczenia.Sąd Wojewódzki uznał, że powód uległ wypadkowi z winy pozwanego Przedsiębiorstwa, które dopuściło osobę nieuprawnioną do prowadzenia traktoru i nie przystosowało przyczepy do przewożenia osób, w wyniku czego powód wypadł z przyczepy na szosę i wskutek doznanych obrażeń utracił zdolność do pracy w 40%. Na tej podstawie Sąd Wojewódzki, uwzględniwszy zarobki powoda przed wypadkiem i pobieraną rentą inwalidzką w wysokości 495 zł, zasądził na jego rzecz rentę wyrównawczą w wysokości 120 zł miesięcznie, począwszy od dnia 7 grudnia 1956 r., oraz po 200 zł miesięcznie od dnia 1 stycznia 1965 r. Oddalenie żądania o rentę skapitalizowaną uzasadnił Sąd Wojewódzki brakiem podstaw z art. 164 k.z. Powód nie udowodnił również, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, wydatkowania kwoty 254,80 zł na koszty podróży w czasie leczenia.W rewizji opartej na zarzucie naruszenia przepisu art. 164 § 1 k.z. powód żąda uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto powód kwestionuje zawarte w wyroku rozstrzygnięcie o kosztach.Strona pozwana wniosła o oddalenie rewizji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Na rozprawie rewizyjnej pozwany uznał roszczenie powoda o kwotę 254,80 zł, w związku z czym należało wyrok zmienić i zasądzić dodatkowo tę sumę.Rewizja w pozostałej części jest nieuzasadniona. Trafnie Sąd Wojewódzki powołuje się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 14.XI.1950 r. C 299/50 (ZO 1952, poz. 11), w świetle którego zamiar pokrzywdzonego stworzenia sobie placówki gospodarczej nie może być uznany za ważny powód kapitalizacji renty w rozumieniu art. 164 § 1 k.z. Innej zaś przyczyny poza założeniem kiosku czy sklepiku - co miałoby usprawiedliwić przyznanie jednorazowego odszkodowania - powód nie przytacza.Powód utracił zdolność do pracy w 40%, jest więc jeszcze zdolny do lekkiej pracy. W warunkach ustrojowych Polski Ludowej zasadniczym źródłem utrzymania dla każdego powinna być praca wykonywana w granicach możliwości oraz uzdolnień fizycznych i umysłowych danej jednostki. Renta bieżąca w wypadku inwalidztwa jest normalnym sposobem wynagrodzenia szkody wynikłej z utraty zdolności do pracy i bardziej racjonalnie zabezpiecza poszkodowanego (bo przez cały czas trwania niezdolności do pracy) niż jednorazowa większa kwota, pozornie tylko stanowiąca atrakcyjniejszą formę odszkodowania. Odszkodowanie w formie jednorazowej, niezależnie od potencjalnej obawy nieproduktywnego czy nieracjonalnego zużycia lub przeznaczenia pobranej sumy, ma tę jeszcze ujemną stronę, że pozbawia poszkodowanego możności dochodzenia dalszych roszczeń w razie ujawnienia się w przyszłości nie znanej jeszcze w chwili orzekania szkody.Wywody rewizji, które nie uwzględniają powyższych założeń, nie mogą podważyć stanowiska Sądu Wojewódzkiego, opierającego się na prawidłowej wykładni przepisu art. 164 k.z. Skarżący niesłusznie także kwestionuje zawarte w wyroku orzeczenie o kosztach, które jest wynikiem obowiązującej w dziedzinie kosztów zasady odpowiedzialności za wynik sprawy.Rewizja zatem ze względu na brak uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu z wyjątkiem wspomnianej wyżej kwoty 254,80 zł (art. 383 i 386 k.p.c.).