4 CR 950/60

PostanowienieIzba Cywilna1961-08-30

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za spowodowanie manka przesądza wiążąco o winie pozwanego i wyłącza możliwość przyjęcia, że całe manko powstało wskutek jego stanu psychicznego, za który nie ponosi odpowiedzialności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że fakt prawomocnego skazania pozwanego za spowodowanie manka przesądza wiążąco o jego winie i wyłącza przyjęcie, że całe manko powstało wskutek jego stanu psychicznego, za który nie ponosi odpowiedzialności. Zastosowanie przez sąd karny art. 18 k.k. mogłoby prowadzić do przyjęcia, że szkoda częściowo powstała bez winy pozwanego, jednakże wymagałoby to wykazania związku przyczynowego między stwierdzonym stanem pozwanego a szkodą, czego postępowanie dowodowe nie wykazało.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego kwotę stanowiącą równowartość manka w sklepie, którym kierował. Pozwany został prawomocnie skazany za spowodowanie tego manka, a sąd karny zastosował wobec niego art. 18 k.k. ze względu na objawy otępienia umysłowego. Pozwany w rewizji zarzucał pominięcie wpływu jego stanu psychicznego na odpowiedzialność za manko.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję pozwanego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Lipiński (sprawozdawca). Sędziowie: B. Łubkowski, C. Tabęcki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Miejskiego Handlu Detalicznego Artykułami Spożywczymi w B. przeciwko Leonowi C. o zapłatę, po rozpoznaniu rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 7 września 1960 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zasądził od Leona C. kwotę 21.401,05 zł jako równowartość manka powstałego w kierowanym przez pozwanego sklepie.Wysokość manka ustalił Sąd Wojewódzki na podstawie opinii biegłego. Pozwany został prawomocnie skazany z art. 286 § 1 k.k. za doprowadzenie do tego manka. Sąd karny ustaliwszy, że pozwany zdradza objawy otępienia umysłowego, zastosował przepis art. 18 k.k.W rewizji pozwany zarzuca pominięcie kwestii jego stanu psychicznego i wpływu tego stanu na odpowiedzialność za manko.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Fakt skazania pozwanego za spowodowanie manka przesądza wiążąco (art. 7 k.p.c.) o jego winie i wyłącza zatem przyjęcie, że całe manko powstało wskutek jego stanu psychicznego, a więc okoliczności, za którą pozwany nie odpowiada (art. 239 k.z.). Zastosowanie przez sąd karny art. 18 k.k. mogłoby prowadzić do przyjęcia, że szkoda częściowo powstała bez winy pozwanego, i w konsekwencji do przypisania pozwanemu odpowiedzialności jedynie za część szkody. Konieczne jednak byłoby wykazanie, że pomiędzy stwierdzonym stanem pozwanego (otępienie) a szkodą istnieje związek przyczynowy. Przeprowadzone postępowanie dowodowe na istnienie takiego związku przyczynowego nie wskazuje. Okoliczność natomiast, że pozwany w sprawie IV KP 426/57 Sądu Powiatowego w Bydgoszczy został nieprawomocnie skazany (postępowanie następnie umorzono z amnestii) z art. 1 § 3 lit. a) dekretu z 4.III.1953 r. za kradzież pieprzu z prowadzonego przez niego sklepu spółdzielni "Pokój", wskazuje, że otępienie nie miało wpływu na jego czynności w sklepie powódki, skoro nie przeszkadzało w popełnieniu nadużyć w poprzednim miejscu pracy.Z braku podstaw należało zatem rewizję oddalić (art. 383 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 18 KKart. 7 KPCart. 239art. 1 § 3art. 383 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.