4 CR 950/60
PostanowienieIzba Cywilna1961-08-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za spowodowanie manka przesądza wiążąco o winie pozwanego i wyłącza możliwość przyjęcia, że całe manko powstało wskutek jego stanu psychicznego, za który nie ponosi odpowiedzialności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że fakt prawomocnego skazania pozwanego za spowodowanie manka przesądza wiążąco o jego winie i wyłącza przyjęcie, że całe manko powstało wskutek jego stanu psychicznego, za który nie ponosi odpowiedzialności. Zastosowanie przez sąd karny art. 18 k.k. mogłoby prowadzić do przyjęcia, że szkoda częściowo powstała bez winy pozwanego, jednakże wymagałoby to wykazania związku przyczynowego między stwierdzonym stanem pozwanego a szkodą, czego postępowanie dowodowe nie wykazało.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego kwotę stanowiącą równowartość manka w sklepie, którym kierował. Pozwany został prawomocnie skazany za spowodowanie tego manka, a sąd karny zastosował wobec niego art. 18 k.k. ze względu na objawy otępienia umysłowego. Pozwany w rewizji zarzucał pominięcie wpływu jego stanu psychicznego na odpowiedzialność za manko.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję pozwanego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Lipiński (sprawozdawca). Sędziowie: B. Łubkowski, C. Tabęcki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Miejskiego Handlu Detalicznego Artykułami Spożywczymi w B. przeciwko Leonowi C. o zapłatę, po rozpoznaniu rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 7 września 1960 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zasądził od Leona C. kwotę 21.401,05 zł jako równowartość manka powstałego w kierowanym przez pozwanego sklepie.Wysokość manka ustalił Sąd Wojewódzki na podstawie opinii biegłego. Pozwany został prawomocnie skazany z art. 286 § 1 k.k. za doprowadzenie do tego manka. Sąd karny ustaliwszy, że pozwany zdradza objawy otępienia umysłowego, zastosował przepis art. 18 k.k.W rewizji pozwany zarzuca pominięcie kwestii jego stanu psychicznego i wpływu tego stanu na odpowiedzialność za manko.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Fakt skazania pozwanego za spowodowanie manka przesądza wiążąco (art. 7 k.p.c.) o jego winie i wyłącza zatem przyjęcie, że całe manko powstało wskutek jego stanu psychicznego, a więc okoliczności, za którą pozwany nie odpowiada (art. 239 k.z.). Zastosowanie przez sąd karny art. 18 k.k. mogłoby prowadzić do przyjęcia, że szkoda częściowo powstała bez winy pozwanego, i w konsekwencji do przypisania pozwanemu odpowiedzialności jedynie za część szkody. Konieczne jednak byłoby wykazanie, że pomiędzy stwierdzonym stanem pozwanego (otępienie) a szkodą istnieje związek przyczynowy. Przeprowadzone postępowanie dowodowe na istnienie takiego związku przyczynowego nie wskazuje. Okoliczność natomiast, że pozwany w sprawie IV KP 426/57 Sądu Powiatowego w Bydgoszczy został nieprawomocnie skazany (postępowanie następnie umorzono z amnestii) z art. 1 § 3 lit. a) dekretu z 4.III.1953 r. za kradzież pieprzu z prowadzonego przez niego sklepu spółdzielni "Pokój", wskazuje, że otępienie nie miało wpływu na jego czynności w sklepie powódki, skoro nie przeszkadzało w popełnieniu nadużyć w poprzednim miejscu pracy.Z braku podstaw należało zatem rewizję oddalić (art. 383 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- IV CR 127/62 1963-01-31Czy pracownik odpowiada za szkodę wyrządzoną pracodawcy na podstawie czynu niedozwolonego (art. 134 k.z.) w sytuacji, gdy został skazany za spowodowanie manka na podstawie art. 286 § 1 k.k., a pracodawca dochodzi od nieg…
- 4 CR 56/58 1958-09-26Czy sąd cywilny jest zobowiązany do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego księgowego w celu weryfikacji wysokości manka, nawet jeśli pozwany kwestionuje jego wysokość, a sprawa cywilna opiera się na ustaleniach prawom…
- I C 855/53 1954-05-03Czy pracodawca może przerzucić stratę wynikającą z niedozwolonego manka w sklepie na pracowników, obciążając ich odpowiedzialnością za całość lub część strat, niezależnie od ich przyczynienia się do ich powstania?
- II CR 377/57 1957-05-29Czy sąd cywilny, opierając się na prawomocnym wyroku skazującym za przestępstwo nieumyślne, może zasądzić całe dochodzone od pracownika odszkodowanie za manko, nie przeprowadzając samodzielnego postępowania dowodowego w…
- I CR 292/58 1959-04-03Czy pracodawca ponosi całkowitą odpowiedzialność za manko w sklepie spowodowane przez pracownika, czy też jego odpowiedzialność powinna zostać zmniejszona z uwagi na własną współwinę w niedostatecznej kontroli?
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 18 KKart. 7 KPCart. 239art. 1 § 3art. 383 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.