II CR 377/57

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 29.V.1957 r. sprawy z powództwa Wojewódzkiego Biura MHD w Łodzi przeciwko Franciszkowi M. o odszkodowanie na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi w Łodzi z dnia 6.XI.1952 r. sygn. nr C. 20/52 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę wymienionemu Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneStrona powodowa żądała w pozwie zasądzenia od pozwanego kwoty 13.425,96 zł jako manka, stanowiącego wartość 34 m. gabardiny, a następnie rozszerzył powództwo o dalszą kwotę 2.244,72 zł z tytułu manka powstałego w latach 1949-50 w sklepie, kierowanym przez pozwanego.Wyrokiem z dnia 6.XI.1952 r. Sąd Wojewódzki dla m. Łodzi, powołując się w uzasadnieniu wyroku na fakt, że pozwany został skazany prawomocnym wyrokiem karnym za dopuszczenie się do powstania manka towarowego wartości 13.425,96 zł, za co został uznany winnym przestępstwa z art. 286 § 3 k.k., w oparciu o przepis art. 7 k.p.c. zasądził powództwo w całości.Powyższy wyrok zaskarżył rewizją nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL, opierając się na zarzutach naruszenia interesu Państwa Ludowego, oraz pogwałcenia przepisów art. 7, 236 i 334 § 2 k.p.c. i art. 4 przep. og. pr. cyw.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jak wynika z ustaleń Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi, zawartych w wyroku skazującym pozwany dopuścił się zarzuconego mu przestępstwa odnośnie kwoty 13.425 zł z winy nieumyślnej, przewidzianego w § 3 art. 286 k.k., przy czym niedbalstwo pozwanego w zakresie braku należytej pieczy nad powierzonym mu mieniem przejawiło się m.in. w tym, że pozwany nie zauważył zniknięcia dużej i jedynej sztuki gabardiny ze stoiska sklepowego, a ponadto, że nie sporządził on remanentu zaraz po objęciu stoiska. Sporządzenie remanentu miałoby zdaniem Sądu to istotne znaczenie, że posiadanie przez pozwanego sztuki gabardiny utrwaliłoby się w pamięci i wówczas zwróciłby na nią baczniejszą uwagę.Powołanie się Sądu Wojewódzkiego w takim stanie faktycznym na przepis art. 7 k.p.c. jako podstawę zasądzenia całego powództwa było nieprawidłowe i nieuzasadnione, przede wszystkim o ile zasądzone zostały wyrokiem pretensje strony powodowej co do kwoty 2.244,72 zł, wynikające z odpowiedzialności pozwanego za okres, nie objęty postępowaniem karnym.Aczkolwiek wyrok sądu karnego nie miał zatem w tym zakresie żadnego istotnego znaczenia, Sąd Wojewódzki z naruszeniem przepisów art. 236 i 334 § 2 k.p.c. nie przeprowadził koniecznego postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia, czy istotnie kwota dochodzona od pozwanego w rozszerzonym powództwie, jest zgodna z wyliczeniem księgowości powodowego przedsiębiorstwa i czy pozwany pełnił w latach 1949-1950 funkcje odpowiedzialnego materialnie sprzedawcy, a opierając się tylko na twierdzeniach pozwu, Sąd zasądził powództwo bez ustalenia w sposób prawidłowy podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.O ile chodzi zaś o odpowiedzialność pozwanego za manko w wysokości 13.425,96 zł, to, jakkolwiek w świetle przepisu art. 7 k.p.c. ustalenia zapadłego w postępowaniu karnym wyroku skazującego obowiązują sąd cywilny co do spełnienia przestępstwa i jakkolwiek wysokość powstałej w związku z popełnionym przestępstwem szkody nie była przez pozwanego kwestionowana, jednakże Sąd Wojewódzki nie był wolny od obowiązku rozważenia wysokości odszkodowania w świetle przepisu art. 158 § 2 k.z., skoro z ustaleń sądu karnego wynikało, że w czasie zaginięcia sztuki gabardiny przy stoisku pozwanego był w sklepie duży ruch, przy czym pozwany obsługiwał jednocześnie drugie stoisko, że w szczególności zatem, niekorzystne warunki jego pracy przyczyniły się do powstania szkody. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżony wyrok wydany został z obrazą istotnych przepisów prawa oraz narusza interes Państwa Ludowego przez obciążenie pracownika roszczeniami przedsiębiorstwa uspołecznionego bez wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania (art. 384 k.p.c.).Sąd Wojewódzki przed ponownym rozstrzygnięciem uzupełni postępowanie dowodowe w kierunkach, wyżej wskazanych, a między innymi przeprowadzi również dowód z przesłuchania stron.