I PR 65/62
WyrokIzba Cywilna1964-02-03
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocny wyrok skazujący za przywłaszczenie mienia wiąże sąd w procesie odszkodowawczym dotyczącym tej samej szkody, a zaniedbania pracodawcy mogą usprawiedliwiać przestępstwo pracownika?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że prawomocny wyrok skazujący za przywłaszczenie mienia, na mocy art. 7 § 1 k.p.c., wiąże sąd w procesie odszkodowawczym dotyczącym tej samej szkody. Żadne zaniedbania pracodawcy nie mogą usprawiedliwiać dokonania przez pracownika przestępstwa na szkodę zakładu pracy. Ponadto, rewizja nie zawierała konkretnych zarzutów kwestionujących prawidłowość opinii biegłych w zakresie oszacowania przywłaszczonych przedmiotów, co uzasadniało utrzymanie w mocy wyroku Sądu Wojewódzkiego.Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanego odszkodowania za manko w magazynie części samochodowych. Pozwany zarzucił, że obejmował magazyn w pośpiechu i nie miał możliwości dokładnego sprawdzenia stanu towarów. Sąd Wojewódzki ustalił, że pozwany był obecny przy inwentaryzacji i podpisał spis bez zastrzeżeń. Pozwany został prawomocnie skazany za przywłaszczenie części samochodowych. Sąd Wojewódzki zasądził odszkodowanie, uznając opinię biegłych za wystarczającą.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję pozwanego, utrzymując w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Technicznej Obsługi Samochodów w Lublinie przeciwko H.B. o 123.181,99 zł na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePowodowe Przedsiębiorstwo domagało się zasądzenia od pozwanego 123.181,99 zł z % tytułem pokrycia manka za okres od 31 maja 1959 r. do dnia 31 października 1959 r., powstałego w magazynie nr 3 części samochodowych prowadzonym przez pozwanego. Pozwany zarzucił, że objął magazyn ulegając namowom dyrektora Przedsiębiorstwa, który obiecał mu udzielić pomocy i zachęcony podwyżką wynagrodzenia, a obejmując magazyn i podpisując remanent początkowo nie podejrzewał, iż w paczkach mogą być używane przedmioty, którymi przy oddawaniu magazynu nie był uznany, i że zdekompletowane części samochodowe posiadają pewien procent przydatności oraz wartości, którą nie był uznany.Sąd Wojewódzki ustalił, co następuje:Przy obejmowaniu magazynu przez pozwanego wszystkie towary były przez członków komisji kontrolowane pod względem jakości i ilości w poszczególnych paczkach. W magazynie były wówczas także przedmioty używane lub uszkodzone i te przedmioty zostały ujęte w odrębnym protokole. Pozwany był obecny przez cały czas przy czynnościach komisji inwentaryzacyjnej i podpisał spis remanentowy bez zastrzeżeń. Po znalezieniu podczas remanentu końcowego w paczkach części używanych i zużytych wezwano członka poprzedniej komisji inwentaryzacyjnej W.G., który stwierdził, że pozwany obejmując magazyn przedmiotów tych nie przejął.Pozwany nie prowadził kartoteki magazynowej na bieżąco. Pozwany został skazany prawomocnie za to, że w czasie od 4 lutego do dnia 2 listopada 1959 r. przywłaszczył sobie części zamiennie do samochodów i motocykli wartości 113.332,06 zł, a następnie w celu ukrycia niedoboru sprowadził do magazynu części zużyte oraz uszkodzone wartości 64.328,95 zł.Biegli A.G. i J.K. zgodnie potwierdzili swoją opinię złożoną na piśmie w śledztwie, z której wynika, że nieusprawiedliwiony niedobór wynosi 113.313,06 zł. Opinię tę Sąd Wojewódzki uznał za uzasadnioną zwłaszcza, że biegły inż. J.B. wyjaśnił, że wartością części samochodowych, które uległy uszkodzeniu na skutek leżenia w magazynie (korozji), pozwanego nie obciążono. Części zaś zdekompletowane byłyby w stanie kompletnym warte 12.682,20 zł według cen nabycia. Części te w stanie zdekompletowania posiadają wartość 3.298,17 zł. Części zużyte i uszkodzone powód pozostawił do dyspozycji pozwanego. Z tych przyczyn Sąd ustalił, że w magazynie powierzonym pozwanemu, na skutek jego nieuczciwego postępowania wynikła szkoda 110.330,89 zł, za którą pozwany ponosi całkowitą odpowiedzialność. Ponieważ pełnomocnik powodowego Przedsiębiorstwa ograniczył powództwo o 3.298,17 zł, Sąd Wojewódzki w tej części postępowanie umorzył i z mocy art. 7 k.p.c., art. 134, 157 i 159 k.z. zasądził od pozwanego na rzecz powodowego Przedsiębiorstwa 110.033,89 zł z 8% od 18.I.1961 r. oraz 2.431 zł zwrotu kosztów procesu.Pozwany w rewizji zarzucił, że przejął magazyn w ciągu 2 dni, w narzuconym mu pośpiechu, bez możności sprawdzenia części zamiennych spisywanych "właściwie" z kartotek. Skarżący zarzucił też, że prowadząca przed nim magazyn D.G. została zatrudniona w księgowości, gdzie mogła "dokonywać poprawek" w spisach remanentowych na swą korzyść współdziałając z J.G. przewodniczącym rady zakładowej. Ma to wynikać z zeznań świadka J. G. złożonych w sprawie karnej na rozprawie.Skarżący zarzucił też, że był przeciążony pracą w magazynie w związku z brakiem umiejętności rozeznania asortymentów, i że także remanent półroczny był chaotycznie sporządzony w pośpiechu, a mimo wielu interwencji skarżącego kartoteki magazynowej nie uzgodniono zawczasu z kartoteką księgową, w księgowości zaś istniały zaległości. Skarżący twierdzi, że po remanencie końcowym nie zaliczono nadwyżek na pokrycie rzekomych niedoborów, a Sąd Wojewódzki źle interpretuje opinię biegłych, jakoby: "wartość części ogólnie brakujących wynosi 113 tys. złotych. Kwotę tę stanowią części nowe uszkodzone i nowe częściowo zdekompletowane o wartości 64.328 zł, resztę stanowią części nowe używane".Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Ustalenie zawarte w wyżej wskazanym prawomocnym wyroku skazującym, iż pozwany przywłaszczył wymienione w cytowanej opinii biegłych przedmioty na szkodę powodowego Przedsiębiorstwa, z mocy art. 7 § 1 k.p.c. wiąże Sąd w niniejszym procesie odszkodowawczym. Bezprzedmiotowe są przeto zarzuty zawarte w rewizji zmierzające do podważenia tego ustalenia oraz do przypisania przedsiębiorstwu przyczynienia się do szkody. Żadne zaniedbania pracodawcy nie mogą przecież usprawiedliwiać dokonania przez pracownika przestępstwa na szkodę zakładu pracy.Pozostaje tedy rozważyć, czy skarżący podważył w rewizji prawidłowość ustaleń, zawartych w zaskarżonym wyroku, co do oszacowania przywłaszczonych przedmiotów. Na pytanie to trzeba odpowiedzieć przecząco, gdyż rewizja nie zawiera w tym zakresie konkretnych zarzutów co do opinii biegłych, którą Sąd Wojewódzki niewadliwie uznał za wystarczającą (art. 242 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy nie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w tym przedmiocie uchybień. Wyrok odpowiada więc prawu, a rewizja z mocy art. 383 k.p.c. podlega uchyleniu.
Powiązane orzeczenia
- 1 CR 633/61 1962-09-14Czy prawomocny wyrok skazujący w procesie karnym za przywłaszczenie pieniędzy wiąże sąd cywilny w postępowaniu o odszkodowanie i czy pozwany może skutecznie podnosić zarzut potrącenia wierzytelności, gdy powódka dochodzi…
- II CR 377/57 1957-05-29Czy sąd cywilny, opierając się na prawomocnym wyroku skazującym za przestępstwo nieumyślne, może zasądzić całe dochodzone od pracownika odszkodowanie za manko, nie przeprowadzając samodzielnego postępowania dowodowego w…
- I PK 60/09 2009-08-18Czy prawomocne skazanie za przestępstwo przywłaszczenia pieniędzy wiąże sąd cywilny (pracy) co do wysokości szkody wyrządzonej pracodawcy, czy też sąd ten jest zobowiązany do samodzielnego ustalenia tej wysokości?
- 2 CR 298/62 1963-05-16Czy pracownik, który nie zabezpieczył należycie powierzonego mu mienia, może być obciążony odpowiedzialnością za całą szkodę wynikłą z nienależytego zabezpieczenia magazynu, jeśli administracja przedsiębiorstwa również z…
- IV CR 71/61 1962-07-09Czy ustalenia faktyczne prawomocnego wyroku skazującego w postępowaniu karnym co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd cywilny w postępowaniu o naprawienie szkody?
Powołane przepisy
art. 7 KPCart. 134art. 7 § 1 KPCart. 242 § 1 KPCart. 383 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.