4 CZ 153/61

PostanowienieIzba Cywilna1962-01-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dłużnik, który nie dał powodu do wytoczenia postępowania o wydanie ponownego tytułu wykonawczego w miejsce utraconego, powinien ponosić koszty sądowe związane z tym postępowaniem?
Ratio decidendi
Dłużnik, który nie dał powodu do wytoczenia postępowania o wydanie ponownego tytułu wykonawczego w miejsce utraconego, nie powinien ponosić kosztów sądowych związanych z tym postępowaniem. Obowiązek ponoszenia kosztów procesu opiera się na zasadzie odpowiedzialności za wynik sporu, ale w wyjątkowych sytuacjach, gdy dłużnik nie spowodował sytuacji wymagającej wszczęcia postępowania, można zastosować zasadę zawinienia.
Stan faktyczny
Wierzyciel (Skarb Państwa) uzyskał ponowny tytuł wykonawczy w miejsce utraconego. Sąd Wojewódzki zobowiązał dłużnika do wniesienia opłaty sądowej, od której wierzyciel był zwolniony. Dłużnik wniósł zażalenie, domagając się uchylenia części postanowienia dotyczącej kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Wojewódzkiego w części dotyczącej kosztów sądowych, uznając, że dłużnik nie powinien ich ponosić.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia B. Łubkowski. Sędziowie: K. Lipiński, J. Krajewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Skarbu Państwa (Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Finansowy w G.) przeciwko Zenobiuszowi T. o 5.250 zł, na skutek zażalenia pozwanego ma postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 7 marca 1961 r.,uchylił zaskarżone postanowienie w części orzekającej o kosztach sądowych.Uzasadnienie faktyczneWydając ponowny tytuł wykonawczy w zamian utraconego Sąd Wojewódzki zobowiązał dłużnika do wniesienia opłaty sądowej, od której wierzyciel był zwolniony.W zażaleniu dłużnik domaga się uchylenia części orzeczenia dotyczącej kosztów sądowych, wysuwając pogląd, że powinna je ponieść ta strona, która wywołała postępowanie o wydanie ponownego tytułu wykonawczego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Obowiązek ponoszenia kosztów procesu opiera się na zasadzie odpowiedzialności za wynik sporu. Obok tej generalnej zasady kodeks postępowania cywilnego wprowadził jako wyjątek zasadę zawinienia, stanowiąc między innymi w art. 102 k.p.c., że pozwany ma prawo żądania zwrotu kosztów procesu, jeżeli nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu.Zasada zawinienia została wyrażona ponadto w szczególnych przepisach k.p.c., np. w art. 182 i 353 k.p.c. Aczkolwiek art. 544 k.p.c., który dotyczy ponownego wydania tytułu wykonawczego, nie zawiera analogicznego sformułowania, to jednak względy słuszności przemawiają za odpowiednim stosowaniem reguły wypływającej z art. 102 k.p.c.Z akt sprawy nie wynika, aby dłużnik po zaginięciu tytułu wykonawczego zaprzestał zapłaty. Przeciwnie, po oświadczeniu dłużnika, że należność spłaca nadal, wierzyciel nie popierał twierdzenia o zaniechaniu świadczeń. Należy zatem przyjąć, że nie dał on podstaw do wytoczenia postępowania, a tym samym nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.Z powyższych zasad, z mocy art. 394 § 3 i 386 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 102 KPCart. 182art. 544 KPCart. 394 § 3§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.