C 1019/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr J. Marowski (sprawozdawca); Sędziowie: dr J. Jodłowski, T. Szurlewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Spółdzielni Budownictwa Wiejskiego "Samopomoc Chłopska" przeciwko Stanisławowi P. o 502.749 zł, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 3 marca 1951 r.,zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Sądu Powiatowego w Opatowie - Wydział Zamiejscowy w Ostrowcu z dnia 9 stycznia 1951 r. uchylił i sprawę Sądowi Powiatowemu w Opatowie - Wydział Zamiejscowy w Ostrowcu do merytorycznego rozpoznania odesłał.Uzasadnienie faktyczneStrona powodowa złożyła w dniu 7 listopada 1950 r. do Sądu Okręgowego w Radomiu - Wydział Zamiejscowy w Ostrowcu pozew przeciwko Stanisławowi P. i in. o 502.749 zł. Sąd Okręgowy w Radomiu - Wydział Zamiejscowy w Ostrowcu pismem z dnia 14 listopada 1950 r. wezwał stronę powodową do wpłacenia w terminie tygodniowym od daty doręczenia wezwania kwoty 475 zł 35 gr tytułem opłat sądowych od pozwu. Wezwanie to zostało doręczone dnia 17 listopada 1950 r. W dniu 9 stycznia 1951 r. Sąd Powiatowy w Opatowie - Wydział Zamiejscowy w Ostrowcu w sprawie powyższej, oznaczonej nowym numerem, postanowił pozew zwrócić jako nie opłacony w terminie motywując to tym, że do dnia 9 stycznia 1951 r. opłaty nie wpłynęły.Powyższe postanowienie zaskarżyła strona powodowa zażaleniem wyjaśniając, że jako spółdzielnia, z mocy art. 1 ustawy z dnia 1 lipca 1949 r. o obowiązku uczestniczenia w obrocie bezgotówkowym (Dz. U. R. P. Nr 41, poz. 294) podlega obowiązkowi uczestniczenia w obrocie bezgotówkowym, że w dniu 20 listopada 1950 r. żądaną kwotę zleciła przelać ze swego konta w Banku Rolnym w Kielcach na konto Sądu w PKO O/Radom, że zatem uiściła żądane opłaty sądowe w terminie i w sposób przez ustawę dla powódki przepisany. Za termin nadejścia opłat do miejsca przeznaczenia powódka żadnej odpowiedzialności nie ponosi, gdyż termin udzielenia przez powódkę zlecenia i data przyjęcia tego zlecenia przez Bank Rolny powinny być stosownie do art. 10 powołanej ustawy uznane za termin wykonania zobowiązania. Żaląca się strona powołała dowody na swoje twierdzenia.Sąd Wojewódzki w Kielcach - Ośrodek w Radomiu zażalenie strony powodowej oddalił, uznając, że art. 2 ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 1 lipca 1949 r. o obowiązku uczestniczenia w obrocie bezgotówkowym nie ma w niniejszym przypadku zastosowania, należna bowiem z tytułu przypadających opłat sądowych kwota nie przekracza granicy określonej w § 2 rozporządzenia Min. Skarbu z dnia 6 sierpnia 1949 r. w sprawie wykonania ustawy z dnia 1 lipca 1949 r. (Dz. U. R. P. Nr 46, poz. 349) i dlatego powódka była zwolniona od obowiązku przelewu (art. 8 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 1 lipca 1949 r.) opłaty na konto bankowe.Powyższe postanowienie zaskarżył Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego rewizją nadzwyczajną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Sądu Powiatowego w Opatowie - Wydział Zamiejscowy w Ostrowcu z dnia 9 stycznia 1951 r. z powodu pogwałcenia art. 10 powołanej ustawy.Uzasadnienie prawnePowyższą podstawę rewizji nadzwyczajnej Sąd Najwyższy uznał za usprawiedliwioną.Suma żądanych przez Sąd Powiatowy opłat nie przekraczała granicy określonej w § 2 powołanego rozporządzenia Min. Skarbu. Strona powodowa zatem mogła uiścić te opłaty zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1) cyt. ustawy w gotówce. Jednak art. 10 cyt. ustawy nakazujący uznanie terminu wykonania zobowiązania za zachowany, jeśli dłużnik w ostatnim dniu terminu udzielił zlecenia dokonania przelewu, nie ogranicza mocy obowiązującej wyrażonej w nim zasady do przypadku, gdy dłużnikowi wolno spełnić zobowiązanie tylko w formie bezgotówkowej. Żadna też racja społeczna nie przemawia za taką ścieśniającą interpretacją. Przeciwnie, interes społeczny w rozszerzeniu obrotu bezgotówkowego, którego wyrazem jest powołana ustawa, nakazuje rozumieć art. 10 w ten sposób, że także w tym przypadku termin spełnienia zobowiązania należy uznać za zachowany, gdy udzielono zlecenia przelewu, chociaż można było zapłacić gotówką.Z tych powodów zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu z mocy art. 384 i 398 k.p.c.