C 1272/51

Uzasadnienie faktyczne...Manko przy należytej ocenie prawnej przedstawia szkodę, którą pracownik wyrządził pracodawcy przy spełnianiu swoich obowiązków i za którą odpowiada w myśl art. 239 i nast. k.z. Na tej podstawie służy pracodawcy względem pracownika roszczenie o wyrównanie manka. Superata są to przedmioty, które powinny wyjść z majątku pracodawcy, a w nim jeszcze się znajdują. Jeżeli istnieje wyłącznie superata, to jest rzeczą oczywistą, że pracownik nie może sobie rościć żadnej pretensji do nadliczbowych przedmiotów. W pozytywnym prawie brak jest bowiem wszelkiego przepisu, który by w takim przypadku uzasadniał roszczenie pracownika względem pracodawcy o oddanie nadwyżki lub tej wartości. Nie może być zwłaszcza mowy o niesłusznym wzbogaceniu, albowiem nadwyżka nie wyszła z majątku pracownika. Inaczej może przedstawiać się sprawa, gdy w zakresie zatrudnienia pracownika powstaje równocześnie superata i manko. Jeżeli w przypadku takim superata powstała przez to, że pracownik wydawał klientom za mało towaru, a manko przez to, że wydawał towaru za dużo albo że towar zniszczał lub został zabrany, to każdy z tych skutków ma swe źródło w samodzielnym odrębnym zdarzeniu. Dlatego też każdy z nich należy ocenić w myśl przedstawionych wyżej zasad oddzielnie. Do superaty zatem lub jej wartości pracownik nie ma żadnego roszczenia, natomiast odpowiada za manko. Jeżeli jednak superatę i manko wywołało jedno i to samo zdarzenie, zastosowanie powyższych zasad celem dojścia do takiego samego wyniku byłoby błędne. Jeżeli np. superata i manko powstały przez to, że pracownik pomylił się i wydał klientowi inny towar, bądź to innego rodzaju, bądź też innej jakości, to odpowiada za nienależyte spełnienie swych obowiązków na podstawie art. 239 i nast. k.z., czyli że jest obowiązany do wynagrodzenia szkody. Według zaś art. 157 i nast. k.z. wynagrodzenie szkody polega na wyrównaniu ubytku powstałego w majątku poszkodowanego, a pozostającego ze szkodliwym działaniem w związku przyczynowym. Z tej to przyczyny pracodawca nie może żądać wyrównania manka bez względu na superatę powstałą w stanie jego majątku, lecz zaliczyć musi ją na powstałe manko, gdyż tylko w ten sposób da się stwierdzić, czy i w jakiej wysokości powstała dla niego szkoda. Widoczne jest z tego, że kwestia, czy superata jest zaliczalna na manko, zależna jest od okoliczności sprawy i ich oceny prawnej. Ponieważ zaś Sąd Wojewódzki pod tym kątem widzenia sprawy nie rozpoznał i dlatego jego rozstrzygnięcie nie oparte jest na należytej podstawie, zaskarżony wyrok nie może być utrzymany w mocy.